İran basınından ele alacağımız ilk gazete Cumhuri İslami gazetesi

Cumhuri İslami gazetesinde, Tebriz ve Van’ın turizm firmaları ve hotelcilerinin ortak oturumunda, iki kent arasında turizm alanında işbirliğini geliştirme zaruretine vurgu yapılması, İran’ın Sistan Bulucistan eyaletinde başlayan Büyük Peygamber –s– askeri tatbikatına İran yapımı Hamase İHA’sının ilk kez katılması, İranlı araştırmacıların, piyasadaki mevcut yabancı tozlara nazaran çok etkili petrol kirliliğini parçalayan bakteri tozunu elde etmeleri, İslami şura Meclisi Sanayi ve Maden Komisyon sözcüsü Remezanali Sobhaniferin, bu sene petrokimya sektöründen 5 milyar dolar gelir elde edileceğinin tahmin edildiğini söylemesi gibi haberlere yer verilirken, Suriye Devlet Başkanı Beşar Esadın federal sistemin Suriye’nin sonu olacağını söylemesini konu eden bir haber dikkatimizi çekiyor. Haberde kısaca şunları okuyoruz:

...***

Şam’da Rus parlamenter heyetini kabul eden Suriye Devlet Başkanı Beşşar Esed, federalizmin Suriye için uygun bir model olmadığını belirterek, “Federal sistem Suriye’nin sonu olur” dedi.

Beşşar Esed bu görüşmede federal sistemin Suriye içi uygun bir model olmadığını söyleyerek, “Yeni bir anayasa metni hazırlamamız gerekiyor. Bu yeni anayasa ise Suriye halkının hepsinin, ister azınlık olsun ister çoğunluk, hakkı ve hukukunu savunmalı ve gözetmelidir. Ayrıca bu yeni anayasa da seküler bir anayasa olmalı” dedi.

Rus heyeti Esed ile yaptığı görüşmenin ardından, Beşşar Esed’in Cenevre Müzakerelerine inandığını ve ayrıca Rusya’nın insani ve ekonomik yardımları dolayısıyla da teşekkür ettiğini belirtti.

...***

Hemşeri gazetesinde, Amerika yönetiminin Arabistan’ın 11 Eylül 2001 olaylarına karıştığını ortaya koyan ve “28 sayfa” adıyla ün yapan raporu yayınlayabileceğinin açıklanması, İran’ın Postbank’ı ile Türkiye’nin Halkbank’ı arasında SWİFT sistemi aktif hale geldiğinin açıklanması, İran Bilişim Teknolojileri Bakanı Mahmut Vaizinin, İran’ın Millet Bankası geçen Cuma gününden itibaren resmen Türkiye bankacılık sistemine katıldığını açıklaması, Türkiye’nin Tebriz Başkonsolosu Çağlar Fahri Çakıralpın, Türkiye’nin çeşitli illerinden heyetlerin İran ve Tebriz’i ziyaret etmek için sırada beklediklerini açıklaması gibi haberler göze çarparken, islam inkılabı rehberi Ayetullah Hamanei’nin baş danışmanı Velayeti, “Beşar Esad, Suriye'nin 'yasal ve meşru' cumhurbaşkanıdır, gitmesi için herhangi bir şartın ortaya konması İran'ın kırmızı çizgisidir” ifadesine dair bir haber dikkatimizi çekiyor. Haberde kısaca şunları okuyoruz:

...***

Velayeti, “Beşar Esad, Suriye'nin 'yasal ve meşru' cumhurbaşkanıdır, gitmesi için herhangi bir şartın ortaya konması İran'ın kırmızı çizgisidir. Kendisini desteklemeye devem edeceğiz” diye konuştu.

Amerika'ya seslenen Velayeti, “Esad'ın iktidarda kalıp kalmamasından size ne? İran, bu ülkedeki meşru hükümetin talebi üzerine teröristlerle mücadele amacıyla orada bulunuyor” şeklinde açıkladı.

Rusya'nın Suriye'de bulunmasının bu ülkedeki güç dengelerini Beşar Esad'dan yana değiştirdiğini söyleyen Velayeti, “İran ve Rusya, Suriye'de yakın işbirliği içinde” diye belirtti.

...***

Fars haber ajansı internet sitesinde, Mısır İstihbarat Servisi eski Yardımcısı Muhammed Reşatın, İran’ın Kahire’deki basın mensuplarıyla yaptığı röportajda, Arabistan’ın Suriye’deki tutumunu ‘acayip’ olarak nitelendirmesine dair bir haber dikkatimizi çekiyor. Haberde kısaca şunları okuyoruz:

...***

Muhammed Reşat, “Riyad, Suriye Hükümetinin ve Devlet Başkanının sadece kendi halkı karşısında teslim olacağını ve ister Arabistan, ister diğer ülkeler tarafından, Suriye’nin iç işlerine müdahale edilmesinin doğru olmadığını bilmelidir. Bu yüzden bütün dünya, Suriye’ye karşı tutumlarını yeniden gözden geçirmelidir.

Arap Birliğinin Hizbullah’a karşı aldığı kararın sebebi, Hizbullah’ın İran ile ilişkisinin olmasıdır. Bu karar, özellikle Arabistan ve İran olmak üzere, Ehli Sünnet ve Şiiler arasındaki inanç değerlendirmesine göre alınmıştır.

Eğer bu gibi eylemler devam ederse, bölge tamamen yok olup, parçalanacaktır. Bu yüzden, mezhebi münakaşalar yerine, siyasi tartışmalar tercih edilmelidir.”

Muhammed Reşat, “Amerika’nın bölgede terörle mücadelesi, aslında bu terörist grubunun varlığını korumak amacıyla yaptığı bir mücadeledir.

Bazı ülkeler petrole asıl gelir kaynakları olarak baksalar da, bunun daimi bir kaynak olmadığını bilmeleri gerekir. Bölge ülkeleri İran ile işbirliği yapıp, birbirleriyle anlaşma esasına dayanarak, bölgede refaha ulaşmalıdırlar. Çünkü bu günkü münakaşalardan sadece, silah satarak, bölgeyi parçalamayı amaçlayan Amerika yararlanmaktadır.” 015