İran'da Müze Seyahati-10
Bu bölümde Tahran'daki Abbasi müzesine uğrayıp müzenin farklı bölümlerini sizlere tanıtacağız.
Reza Abbasi Müzesi Tahran'da bulunan İran'ın en zengin müzelerinden biridir. Bu müze 1977 yılında açılmıştır. Bu müzenin ismi ise Kaşanlı ressam sanatçı Reza Abbasi'yi anmak için seçilmiştir. Bu belirgin ve tanınan İranlı sanatçı Safevi döneminde yaşayan bir sanatçı olup kendine özgü tarzı olan usta bir ressammış.
Reza Abbasi müzesi üç katlı olup farklı salonlardan oluşmaktadır. Bu çerçevede İslam öncesi salonu, İslami dönem salonu ve minyatür ve kaligrafi salonlarına değinmek mümkün. Bu müzede tarih öncesi döneminden 19'uncu yüzyıl dönemine kadar eserler tarihi süreçlerine göre dizilmiş ve sergilenmektedir. Müzeyi ziyaret etmek için İslam öncesi döneme ait üçüncü kattan başlamak gerek.

İslam öncesi salonundan başlamak istiyoruz. Bu salon tarih öncesi ve İslam öncesi nesneler içermektedir. Bu bölümdeki nesneler İran sanatındaki evrimi ve değişimi iyi temsil ediyor. Tarih öncesi sanatın İran'daki eşsiz örneklerinde olan Lorestan bronzları müzenin bu bölümünde tutulmaktadır. Bu bronz objeler, Lorestan bölgesinde ve İran'ın batısında bulunmuş ve çok güzel tasarımlarla oyulmuş çeşitli tipte hançerler, mızrak uçları, kaseler vb. eşyalardır. Bu bronz nesnelerin geçmişi MÖ sekizinci ila üçüncü bin yıllara kadar uzanıyor.
Bu salonda sergilenen diğer eserler Ahameniş, Part ve Sasani dönemlerinden geri kalan objelerdir. MÖ 4. ila 5. yüzyıla ait ve Ahameniş hanedanına ait altın plakalarda bu objeler arasında görülmektedir. Ayrıca Part hanedanına ait, Milattan Sonra 2. yüzyıldan kalma akik mücevherli altın bir kolye de bu salondadır. Bu dönemden geri kalan kolyeler, Partlı sanatçıların sanatını gösteren çok güzel ve göz alıcı eserlerdir. Sasani döneminden kalma çok güzel metal işçiliği eserlerini ve birbirinden güzel mutfak eşyalarını da bu bölümde görebilirsiniz. Bu dönemde İranlı zanaatkârlar metallerin fiziksel özelliklerini tam olarak anladılar ve onları beğenilerine göre şekillendirip çok güzel eserler yaratabildiler.
Programın devamında İslam, minyatür ve hat salonlarına geçeceğiz.
گردنبند مربوط به دوره اشکانی
مربوط به دوره ساسانی
مفرغ های بدست آمده در لرستان
مفرغ های بدست آمده در لرستان
ظرف زرین مربوط به دوره هخامنسی
Reza Abbasi Müzesi İslam Salonunda Selçuklu, Timurlu ve Safevi dönemlerine ait çanak çömlek, metal objeler, mimari öğeler, takı ve kumaştan eserler de sergileniyor. Kaçar dönemine ait kalemler, kitap kapakları ve yağ kutuları da bu salonda tanıtılmaktadır. Geçtiğimiz yüzyıllarda sanatçılar ve zanaatkârlar sanat ve yeteneklerini alet ve savaş aletleri yapmada göstermişler ve bu nesneleri kalite, yapı ve dekorasyon açısından kalıcı başyapıtlara dönüştürmüşlerdir. Kılıçlar, kalkanlar, zırhlar ve miğferler gibi bu aletlerin çoğu Safevi ve Kaçar dönemlerinden kalmadır.
Tahran'daki Reza Abbasi Müzesi, bu nesnelerin değerli hazinelerine sahiptir. Bu nesnelerin her biri, onu yaratan ve tasarlayan sanatçının yetenek ve ustalığını göstermektedir. Bu objeler demir çelik gibi metallerden yapılmış , çoğu durumda üzerlerinde gravür, yaldız ve gümüş işleme, kabartma gibi tekniklerle İslami ve geometrik motifler ve yazılar gibi süslemeler görülebilen eşyalardır. Kimi eserler üzerinde de kakma işlemeli motifler ve desenler görülmektedir. Bu müzede tutulan bu savaş aletlerinden biri, müzede korunan savaş aletlerinin en güzel örneklerinden biri olan Kaçar döneminden kalan bilekliktir. Bu bileklik erimiş çelikten yapılmıştır ve üzerindeki tasarımlar İslami ve altın kaplama tasarımlarından meydana gelmiştir.
İran minyatürü, sıradan minyatürlerden farklı olan ve daha çok edebi ve bilimsel kitaplarda bulunan Batı Asya'ya özgü güzel sanat dalıdır. Müzenin minyatür salonunda İslami dönem İran minyatür geleneğine dair detaylı bir hazine de söz konusudur. Bu sanatın 14'üncü yüzyıla kadar gelişim aşamalarını bu salonda görmek mümkün. İran'daki en eski minyatür örneklerinden biri, minyatür salonunda bulunan ve 14'üncü yüzyıla ait Demot şehnamesinden bir sayfadır. Demot Şehnamesi, geçmiş çağlardan kalma en eski ve en süslü minyatürlü eserdir. Ancak güzel hatlarla süslenmiş çizimlerinden sadece birkaç yaprağı geri kalmıştır.
Minyatür salonunun en güzel bölümlerinden biri de müzenin isim babası olan ressam Reza Abbasi'nin tablolarının sergilendiği alandı. Yapıtları arasında Yalnız Adam ve Elinde Kupalı Genç örnek verilebilir. Reza Abbasi'nin çalışmalarını takip eden öğrencisi Moin Mosavver'in minyatür resimleri de bu bölümde sergileniyor.

Reza Abbasi Müzesi'nin bir başka bölümü de hat ve kaligrafiye adanmıştır. Bu bölüme Kaligrafi Salonu denir. Bu bölümde, MS 9. yüzyıl ila Kaçar dönemine ait kaligrafik eserler sergilenmektedir. Yazılar çoğunlukla deri kağıtlar üzerine yazılmıştır. Böylece yazının evrimi ve yazılarda kullanılan süslemeler güzel bir şekilde sergilenmiştir. Bu salonda sergilenen kaligrafik eserler arasında, Mir Emad Hasani Kazvini, Mir Neyrizi ve Ali Reza Abbasi gibi önde gelen İranlı ustaların ve diğer sanatçıların bir dizi eserleri yer alıyor.
Reza Abbasi Müzesi, müze işletmeciliği açısından İran'ın en değerli ve birinci sınıf müzelerinden biridir. Bu müzenin eserleri depolama ve koruma için özel imkanlar ve salonlara sahip olmasının yanı sıra kütüphane, yayınlar bölümü, görsel-işitsel sergi salonu, eğitim bölümü, restorasyon bölümü gibi diğer bölümleri dahil bu müzeyi İran'daki en iyi müzelerden biri haline getirmiştir. Ayrıca müzelerin derecelendirilmesinde bu faktörlerin çok önemli olduğu da unutulmamalıdır.
Reza Abbasi Müzesi'nde yaklaşık 50 bin değerli eşya bulunmaktadır. Ne yazık ki müze salonlarında sadece bin kadar eseri sergilemek mümkündür. Diğer eserler geçici sergiler şeklinde sergilenmektedir. Halk arasında sergilenemeyen eserler müzenin deposunda saklanmakta ve tematik olarak üç bölüme ayrılmaktadır: Birinci bölümde çanak çömlek, cam, metaller ve az sayıda kemik yer almaktadır. İkinci bölümde el yazmaları, kumaşlar, resim-minyatür eserleri, yağlı boya tablolar, değerli kumaşlar ve çağdaş tablolar yer alırken, üçüncü bölümde ise Ahameniş döneminden Kaçar dönemine kadar olan sikkeler var.

Reza Abbasi Müzesi'nin kütüphanesi üçüncü katta yer alır ve nispeten zengin bir İran tarihi ve kültürü koleksiyonu sayılır. Bu kütüphanen yaklaşık 6.000 cilt kitap içerir. Ayrıca, İran'ın sanat tarihi, arkeolojisi ve kültürü ile ilgilenenlerin araştırması için değerli bir kaynak olabilecek birkaç cilt eski Farsça gazete ve dergi koleksiyonunu da kapsamaktadır.
Müzenin bakım ve onarım bölümünde, İran'ın en gelişmiş restorasyon atölyelerinden biri bulunmaktadır. Burada resim, metal eşya ve el yazmalarının onarımı ve yeniden inşası için iki laboratuvar ve atölye bulunuyor. Bu atölyede sadece Reza Abbasi Müzesi'ndeki objeler değil, İran'daki diğer müzelerden gönderilen eserler de restore edilir.