İran basınından ele alacağımız ilk gazete Keyhan gazetesi.

Keyhan gazetesinde İran’da Velayet semaları savunucuları-7 hava savunma tatbikatında Mersad ve Ya Zehra füzelerinin komutanlardan tam not alması, İran Planlama ve Bütçe Kurumu Başkanı Muhammed Bakır Nobaht’ın, İran’ın cari yılın ilk yarısında petrolsüz ekonomik büyüme oranı % 4.5 olarak gerçekleştiğini açıklaması, İslami İran Savunma Bakanı General Hüseyin Dehgan’ın, tekfirci akımın tehdidi sadece Irak ve Suriye ile sınırlı olmadığını ve tüm dünyayı tehdit ettiğini vurgulaması gibi haberlere yer verilirken, Moskova bildirisine dair İran’lı siyasi uzman Sadullah Zarei’nin değerlendirmesini konu eden bir haber dikkatimizi çekiyor. Haberde kısaca şunları okuyoruz:

...***

Batı Asya konuları uzamanı Sadullah Zarei Moskova’da düzenlenen üçlü zirve ile ilgi değerlendirmesinde, Türkiye’nin uzun görüşmelerin ardından Nusra Cephesi’nin tartışmasız bir şekilde terörist grupların bir parçası olduğu gerçeğini kabul ettiğini ifade etti.

Moskova zirvesinin aynı zamanda siyasi çözümün askeri çözüm karşısındaki üstünlüğünü de gösterdiğini kaydeden Zarei, şöyle dedi: Rusya ve İran ile Türkiye arasında bu ateşkesin Nusra Cephesini kapsamaması konusunda ihtilaflar vardı. Türkiye uzun süren görüşmelerden sonra Nusra Cephesinin tartışmasız bir terörist grup olduğunu kabul etti.

Moskova anlaşması hükümlerinin Suriye- Suriye müzakerelerinin sağlam olmayan temellere dayandığını gösterdiğini  kaydeden Zarei, şöyle dedi: Türkler bölge dışı hareketlere Arabistan gibi ülkelerin katılımıyla değil, bölgesel ve Arap olmayan taraflarla siyasi bir müzakereye katılmaları gerektiğini kabul ettiler. Bu konu Amerika ve Suudi Arabistan’ın Suriye’deki gelişmeler konusunda izolasyonuna sebep olabilir.

Ankara’nın Moskova zirvesinin sonuçlarına ne ölçüde bağlı kalacağı konusuna değinen Zarei, açıklamasını şöyle sürdürdü: Moskova anlaşmasının hükümlerinin uygulanması, Suriye’deki iç güvenlik şartlarına ve bu ülkedeki terör gruplarına bağlı olarak çok zor ve birçok sıkıntıyla karşı karşıyadır. İran’ı bu müzakerelere katılmaya teşvik eden şey, Türkiye gibi taraflara teröristleri desteklemekten vazgeçmesi ve konuları teröristler ve teröristleri destekleyen ülkeler sürecinde değil, hükümet ile işbirliği seviyesinde takip etmesi için bir ültimatom vermek istemesiydi.Geçen aylarda Türkiye teröristlerin en önemli destekçisi sayılıyordu. Ankara şu an Suriye’nin topraklarının bir kısmını işgal eden tek yabancı ülkedir. İran bu müzakerelerde Ankara’yı siyasi bağlamda Şam hükümeti ile işbirliğine müteahhit kılmaya çalışmıştır.

...***

Risalet gazetesinde Filistin İslami Direniş Hareketi HAMAS’ın, yazılı bir açıklamada Siyonist İsrail heyetinin Bahreyn'e gitmesi ve bu ülke yetkilileri ve iş adamları ile görüşmesini kınaması, Almanya Dışişleri Bakanı Frank-Walter Steinmeier’in, Avrupa'nın güvenlik durumunun kaygı verici olduğunu söylemesi gibi haberler ön plana çıkarılırken, Irak’lı yetkililerin birlik vurgusunu konu eden bir haber dikkatimizi çekiyor. Haberde kısaca şunları okuyoruz:

...***

Irak Meclis Başkanı Selim el Ceburi, Irak’ta kazanan tarafın terörle mücadele eden ve devlete sahip çıkan ülkenin tüm tarafları olduğunu söyledi.

Başkent Bağdat'ta Ammar el-Hekim ile bir araya geldikten sonra düzenledikleri ortak basın toplantısında konuşan Ceburi, "Tüm sorunları, bölgesel ve uluslararası gelişmeleri ele aldık. Irak'ta kazananlar, terörle mücadele eden ve devlete sahip çıkan ülkenin tüm taraflarıdır" ifadesini kullandı.

IŞİD’den kurtarılan bölgeleri yöre halkının koruyacağını ifade eden Meclis Başkanı, bu konuda son karar ve yetkinin ayrıca silahlı kuvvetler komutanı olan Başbakan Haydar el-İbadi'ye ait olduğunu sözlerine ekledi.

Ülkenin tüm taraflarıyla yapılacağını söylediği siyasi uzlaşının amacının vatandaşlık esasına dayalı devlet inşa etmek olduğunu belirten Hekim de, "Siyasi uzlaşı, bir tarafın çıkarına karşı diğer tarafın hesabına olmayacak. Uzlaşı tüm ülke renklerini kapsayacak. Irak'ın IŞİD sonrası bölünme ve iç savaşa sürüklenmesine izin vermeyeceğiz" diye konuştu.

...***

Fars haber ajansı internet sitesinde İran’ın nükleer faaliyetlerine dair İAEK Sözcüsü Behruz Kemalvendi’nin açıkalamsını konu eden bir haber dikkatimizi çekiyor. Haberde kısaca şunları okuyoruz:

...***

İAEK Sözcüsü Behruz Kemalvendi, Bercam’la birlikte zenginleştirme faaliyeti kısıtlamasına karşın binlerce santrifüj çalışır vaziyette faaliyetine devam ettiğini belirtti.

Sözcü Kemalvendi, bundan başka yeni kuşak santrifüjleri denemeyi de sürdürdüklerini, ağır su üretiminde önemli ilerleme kaydettiklerini, yedi ay içinde 70 ton ağır su sattıklarını vurguladı.

Gemi ve denizaltılar için nükleer enerji ile çalışan motorların üzerine başlatılan projeye de değinen Kemalvendi, bu proje ilk aşamalarında olduğunu ifade etti.