İran basınından ele alacağımız ilk gazete İttilaat gazetesi.

İttilaat gazetesinde, İran İslam Cumhuriyeti Şam Büyükelçisi Cevad Türkabadinin, Suriye’nin terörizmle mücadeledeki zaferinin İran’ın da zaferi olduğunu söylemesi, İran ve İsviçre nükleer güvenlik uzmanlarının oturumunda iki ülke arasında nükleer güvenlik alanında işbirliğine vurgu yapılması gibi haberlere yer verilirken, Risalet gazetesinde İran İslam Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Hasan Ruhaninin, dünya ile yapıcı işbirliğinin hükümetin temel politikası olduğunu söylemesini konu eden bir haber dikkatimizi çekiyor. Haberde şu satırlar yer alıyor.

...***

İran televizyonunda 12. Hükümetin ilk 100 gününü değerlendiren Ruhani, dış politikanın 12. Hükümette 11. Hükümetten farklı olmadığını söyledi.

Esas politikanın bölgede sorunların müzakere ile çözülmesi ve bölgeyi güvenli hale getirmek olduğunu ifade eden Ruhani, ’İran’ın bugün AB ve Rusya ile ticari ilişkileri geçmişten daha iyidir. Bugün Türkiye, Irak, Afganistan ve Katar ile iyi ilişkilere sahibiz. Arabistan gibi bir iki ülke ile sorunlarımız vardı ve bu sorunları onlar arttırıyorlar’’ dedi.

Arabistan’ın iki sorunu halletmek istediği için İran’ın düşman olarak tanıttığını ifade eden Ruhani, sorunlardan birinin bölgedeki başarısızlıklarını örtmek ikincisi de içerideki sorunlarını gizlemek için bir ülkeyi düşman olarak tanıtmak istediğini belirtti.

Ruhani nükleer müzakerelerle ilgili olarak, ’Bizim ülkemiz kendimizindir fakat diğer ülkelerde neler olduğunu, nasıl bir hükümet geleceği bizim elimizde değildir. İyi bir konumda nükleer müzakereleri yapabildik. Her ülkenin kendine has şartları vardır. Biz her zaman kendi milli menfaatlerimizi gözetmeliyiz ve siyasi olarak kızmamalıyız ve kriz şartlarında olduğumuzu düşünmemeliyiz’ dedi.

Ruhani Kapsamlı Ortak Eylem Planı ile ilgili olarak, ’KOEP her zaman için ülkenin tarihinde kalacaktır. Biz büyük bir uluslararası sorunu müzakere masasında çözdük ve bu bizim diplomatik başarımızdır ve bu kalıcıdır. Bu başarı 8 yıllık saşaşta elde edilen zafer gibi ülke tarihinde kalacaktır. Biz KOEP’te ahlakı yönden kazandık zira hiçbir zaman yalan söylemediğimizi ispatladık. Bizim karşı tarafımızdakiler yalan söylüyorlardı. Biz hiçbir zaman nükleer silah peşinde değildik. BM Güvenlik Konseyi bildirilerini ortadan kaldırmayı başardık. KOEP sonrası ekonomik olarak istediğimiz kadar Petro üretip satabildik, ekonomik yönden ilerleme sağlandı, yatırım yönünden ilerlemeler oldu’’ dedi.

*****

Kudüs gazetesinde, Irak Cumhurbaşkanı Masumun Erbil'de Neçirvan Barzani ile görüşmesi, dünyanın en büyük deniz arama kurtarma tatbikatının Bangladeş’in ev sahipliğinde ve 32 ülkenin deniz kuvvetlerinin katılımı ile başlaması gibi haberler göze çarparken, Cevan gazetesinde, İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsünün, "Filistin halkı ile Küresel Dayanışma Günü" dolayısıyla bir açıklama yaparak, işgalci düşmana karşı durmanın tek yolunun direnmek olduğunu belirtmesini konu eden bir haber dikkatimizi çekiyor. Haberde kısaca şunları okuyoruz:

...***

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Behram Kasımi, "Filistin halkı ile Küresel Dayanışma Günü" dolayısıyla bir açıklama yaparak, "Hiç şüphesiz Siyonizm'in Filistin konusunu unutturmaya ilişkin izlediği komplolar, başarısız kalacak. Filistin'in işgal altına alınıp zalim Siyonist Rejim'in kuruluşundan yaklaşık 70 sene geçmesi ardından mazlum ve savunmasız Filistin halkı, zulüm, işgal, yerinden edilme, cinayet ve etnik temizleme girişimleri dışında başka bir şeye tanık olamamıştır" ifadelerinde bulundu. 

Kasımi sözlerine şunları da ekledi: Filistin milletinin temel haklarından yoksun olduğu tüm bu yıllar boyunca onlarla birlikte olup yanlarında yer alan az sayıda ülkeyi bulabiliriz; bu da Siyonistlerin en belirgin insani hakları çiğneyerek açık bir şekilde uluslararası barış ve güvenlik ile alay etmesine neden olmuştur.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü, "Geçen tüm yıllar süresince Filistin tarihi, direnme ile meşru müdafaanın işgalci düşmanın açık gözlülüğüne karşı durmanın tek yolu olduğunu ispatladı. Filistin halkının iradesine yönlenmenin sözü geçen krizin tek çözüm yolu olduğunu düşünerek, bu doğrultuda Müslüman'ı ve Hıristiyan'ından Yahudi'sine dek tüm yerel Filistin halkı arasında referandum yapılması, adil, insani ve hukuksal bir öneri olmakla birlikte BM bildirgesi başta olmak üzere tüm küresel temellere de uymaktadır" şeklinde konuştu.

...***

Horasan gazetesinde, Ermenistan Cumhurbaşkanı Serj Serkisyanın, İran ile ilişkilerin gelişmesini desteklediklerini ve bu yönde çabaladıklarını söylemesine dair değerlendirmesini konu eden bir haber dikkatimizi çekiyor. Haberde kısaca şunları okuyoruz:

...***

İran İslam Cumhuriyeti Dışişleri Bakanı Muhammed Cevad Zarif ile Erivan’da görüşen Sarkisyan, bu görüşmelerin dostane ilişkilerin gelişmesi için zemin hazırlayacağını söyledi.

İki ülke ilişkilerinin dostluk ve karşılıklı saygı üzerine inşa edildiğini ifade eden Serkisyan, ilişkilerin gelecekte de gelişmesi temennisinde bulundu.

İki ülkenin her zaman açık görüşmelere sahip olduklarını ifade eden Sarkisyan, her iki ülkenin de dostane ilişkiler istediklerini bunun yanında bölgenin ilerlemesi ve istikrarını istediklerini söyledi.

Zarif de komşularla ilişkilerin gelişmesinin İran’ın dış politika önceliklerinden olduğunu ifade ederek, Ermenistan’ın her zaman İran için iyi bir komşu olduğunu söyledi.

Görüşmede iki ülkenin ekonomik ve ticari alanlardaki işbirliğinin gelişmesi gündeme geldi.

Zarif, Erivan’da Başbakan ve Dışişleri Bakanı ile görüştü ve iki ülke ekonomik komisyonu toplantısında bir konuşma yaptı.