Sanal ortam fırsatlar ve sorunlar 22

Bugünkü sohbetimizde sanal dünya ve bilgi güvenliği konusunu ele almak istiyoruz.

İnsanlığın yaşamı boyunca güvenlik konusu, insanın her zaman en önemli endişelerinden biri olmuştur. günümüzde internetin yayılması ve siber ortamların genişlemesi ile sanal ortamdaki faaliyetlerde güvenlik gerekliliği her zamankinden daha fazla hissediliyor. Sosyal ve ahlaki ilkelerin tahribe uğramasından ve de internet ve sanal ortamlar vasıtası ile kötü niyetli bilgilerin saldırısından kaynaklanan kültürel ve psikolojik güvensizlikten duyulan korku ve endişe, çok mantıklı bir tepkidir. Zira her toplumun kendine has bilgi çerçevesi vardır. Doal olarak her çeşit bilginin sınırları kırılıp aşılınca toplumun sağlığı ve güvenliği tehlikeye girebilir.

Global ağların olumlu yönlerine rağmen söz konusu ağların kural tanımayan insanlar tarafından suiistimal edilerek kötüye kullanılması çeşitli ülkelerin ulusal güvenliğini de tehlikeye sokmuştur. Bu yüzden zararlı ve yıkıcı verilerin nüfuzunu engellemek ve sağlıklı bilgilerin yayılması için çeşitli yöntemlerin kullanılması artmaktadır. İnternet ağları ve siber ortamların kontrolsüz olduğuna dair koparılan yaygaralara rağmen söz konusu ağların kontrol edilmesi ve sağlıklı bilgilerin seçilmesi için gereken teknoloji giderek yayılarak gelişmektedir. Hiç şüphesiz sanal dünyada güvenlik konularına riayet edilerek uyulması da büyük önem taşıyor. Öyle ki bu geniş global ortama girerken bu konulara uyulmazsa kullanıcılar için çok kötü sonuçlar doğurabilir.

Sanal güvenlik belki de birçok konuda ülkeler için hayati önem taşıyabilir. Zira sanal dünyadan tehdide maruz kalmak için bu ağların geniş biçimde kullanılması ve elektronik bilgi ağlarına ulaşılması gerekiyor; üstelik bu konuda toplumun tüm siyasi, sosyal ve ekonomik altyapılarının dijitalleşmesi de yeterli olacaktır. Aynı zamanda teknoloji devrimi ve iletişim ağlarının genişlemesi de bir çok güvenlik sorununu global hale getirmiştir ve artık dünyanın tüm kuzey, güney, doğu ve batı bölgeleri bu endişede ortak sayılıyorlar.

Siber ortam, kullanıcılarının mekan ve kimliğini gizleyebiliyor ve aynı zamanda da sahte isimler ve içine sızması çok kolay olan çeşitli proxylerin kullanılmasını kolaylaştırıyor. Bu arada siber ortamın hızı, kapasitesi ve iletişimlerin alanı sadece güçlü ülkeler ve firmalar değil, sıradan vatandaşlar için de önemlli oranda arttırılmıştır. 

Siber ortam, çok geniş ve sınırsız bir ortamdır; yasal açıdan müphem ve sözlü olarak özlü ve genel anlamda ise karmaşık ve ulaşılmazdır. Siber ortamını, toprak, hava, deniz ve uzaydan oluşan geleneksel alanların yanında 5. alan olarak saymak gerekiyor. Bir çokları hackerlerin bilgisayar sistemlerinin şifresini kırabilen ve zayıf noktaları kolayca bulabilen çok zeki insanlar olduğunu düşünüyorlar. Aslında iyi bir hacker, bilgisayar sisteminin çalışma tarzını çok iyi bilmesinin yanısıra güvenlik zaaflarının bulunması için hangi araçları kullanması gerektiğini bilmesi gerekiyor. 

Siber ortamda güvenlliğin sağlanması, siber ortamın mahiyeti nedeni ile çok zordur. Hiç şüphesiz siber teknolojisini tıpkı geleneksel savaş aletleri gibi diğer ülkelerin kamu teşkilatları, mali kurumları, enerji ve ulusal taşımacılık alt yapıları ve hatta kamuoyunu etkileyerek tahrip etmek ve çökertmek için kullanılabilir. Bu yüzden siber ortamda güvensizlik sadece bilgi sistemlerindeki güvensizliği kapsamıyor; bilgi teknolojisi ile bir şekilde bağlantıda olan tüm altyapıları kapsıyor. Hali hazırda dikkat edilmesi gereken siber tehditlerin arttığına dair bir çok kanıt bulunuyor. Bu tehditleri, siber saldırıları için özel hizmetler sunan firmaların uzmanları gündeme getirerek beyan ediyorlar. Bu arada ingiltere’de internet suçları, ulusal güvenlik için ciddi tehdit sayılan 4 tehdidin arasında yer aldığını bilmekte yarar vardır. 

İnternet ağlarının hızla yayılması beraberinde bir çok tehlikeyi de getiriyor. Bu tehlikeler konusunda bilgi sahibi olmamak ise potansiyel bir tehlike oluşturuyor. Aslında internet ağları sayesinde ülkenin su, elektrik, gaz vb. hayati önem taşıyan alt yapılarının hizmetleri de genişleyerek masrafların azalması ve çalışmaların kolaylaşmasına sebep olmuştur fakat bir konuya çok dikkat etmek gerekir; bu ağların şifresinin kırılması ile bir ülkenin güvenliği tehlikeye girebilir.

Amerika ve Rusya arasında soğuk savaş döneminde gaz akışını sağlayan yazılımın kontrolüne sabotaj düzenlendi. Siber saldırgan bir süreliğine ana borularda gaz akışını engelledi ve bir süre sonra da kullandığı filtreleri serbest bıraktı; böylece basınçlı gazlar, ülkenin bir çok noktasındaki borularda patlama ve yangınlara sebep oldu. Bu yüzden hali hazırda hangi ülkenin daha hızlı internete sahip olması, hangi ülkenin en hızlı ve uzun menzilli silahlara sahip olması bilgisi kadar önemlidir. 

İnternet ortamında kullanıcıların gizli bilgilerini siyasi amaçlar için kullanılmasının en son örneği ise Amerika seçimleri ve facebook kullanıcılarının bilgilerinin suiisitmal edilmesidir. Bilindiği üzere bir süre önce facebook kurucusu ve yönetim kurulu başkanı Mark Zuckerberg, kullanıcı bilgilerinin izinsiz paylaşılmasıyla ilgili ABD Kongresi’nde ifade verdi. Facebook’ta kişisel verilerin izinsiz şekilde kullanıldığı, milyonlarca kullanıcının kişisel bilgilerinin Donald Trump’ın ABD’deki başkanlık seçimi kampanyasında da görev alan Cambridge Analytica isimli analiz şirketi tarafından ele geçirildiğinin ortaya çıkmasıyla anlaşılmıştı.

Zuckerberg ‘hata yaptıklarını’ kabul ederken, yaklaşık 87 milyon kullanıcının etkilendiğini düşündüklerini açıklamıştı. Zuckerberg, senatörlerin karşısındaki konuşmasına özür dileyerek başladı ve “Bu araçların zarar verme amaçlı da kullanılabilmesine engel olmak için yeterince çaba göstermediğimiz açık. Bu yalan haber, seçimlere dış müdahale, nefret söylemi ve program geliştiricileri ile veri gizliliği için de geçerli” dedi.

Diğer yandan ise İngiliz şirket Cambridge Analytica’nın Yönetim Kurulu Başkanı Alexander Nix, daha önce 50 milyon kişinin facebook verilerini Trump'ın kampanyası için kullandıklarını söylemişti. Facebook'taki 50 milyon kullanıcının kişisel verilerini izinsiz şekilde ele geçirdiği belirtilen analiz şirketi Cambridge Analytica'nın yönetim kurulu başkanının söz konusu verilerin ABD seçimlerinde Donald Trump'un lehine kullanıldığını itiraf etti. Nix aynı zamanda Cambridge Analytica’nın Trump’ın seçim kampanyasının son aylarında kilit bir rol oynadığını da belirtti. Nix Trump’ın seçim kampanyası sırasında "kendi kendini imha eden zamanlayıcı"ya sahip e-postalar kullandıklarını söyledi. 

Nix’in görevden alınmasına ve İngiltere'de şirket hakkında soruşturma açılmasına sebep olan skandal, ABD’de yayınlanan The New York Times ile İngiliz The Guardian gazetelerinin Trump’ın seçim kampanyası sırasında birlikte çalıştığı Cambridge Analytica danışmanlık şirketinin uygun olmayan şekillerde elde edilen 50 milyona yakın Facebook kullanıcısının verilerini seçmenleri etkilemek için kullandığı haberini paylaşmasıyla başlamıştı.