Dünya Bilim Günü Barış ve Kalkınma Hizmetinde

Dünya Bilim Günü Barış ve Kalkınma Hizmetinde etkinliğinin ilki 10 Kasım 2002, BM Bilim, Kültür ve Eğitim Örgütü'nce düzenlendi.

Bu örgüt, 2001 yılındaki genel kurul oturumunda, 10 Kasım'ı dünya günü haline getirdi.

10 Kasım Barış ve Kalkınma Hizmeti'nde Dünya Bilim Günü dolayısıyla 2016 yılında düzenlenen etkinlikte, bilim merkezleri ve müzelerine vurgu yapılıyor.

1999 yılında da dünya bilim konferansının düzenlenmesinden iki yıl sonra,  BM Bilim, Kültür ve Eğitim Örgütü UNESCO ve uluslar arası bilim konseyinin 2001 den beri 10 Kasım'ı  Barış ve Kalkınma Hizmetinde Dünya Bilim Günü olarak adlandırdılar. Barış ve Kalkınma Hizmetinde halkın bilim, teknoloji ve yenilikçiliğin getirilerinden yararlanmaları için onaylandı. O yıldan bugüne değin, UNESCO bilim alanında barış ve kalkınma düşüncesinin bütün ülkelerdeki insanlarda oluşması için önemli çalışmalarda bulunmuştur. Dünya bilim gününün adlandırılmasından beri, dünya çapında bilimsel konular için bütçenin temin edilmesi ve önemli bilimsel projelerin uygulanması için birçok program hayata geçirilmiştir.

Dünyanın bazı ülkelerinde bilim bakanlıkları bilimsel araştırmaları için yüksek oranda bütçeler tahsis etmişler veya birçok üniversite ve araştırma merkezlerinin kurulması için, önemli çalışmalarda bulunmuşlardır. Öte yandan iki yıllık dünya bilimsel kurultayı da dünya barış ve kalkınma hizmetinde bilim gününe gelmeden önce düzenleniyor. Her yıl devletlerarası ve özel teşkilatlar, bilimsel araştırma müesseseleri, uzman birlikler, üniversiteler, belediyeler, medya ve okul öğretmenleri bugün dolayısıyla özel etkinlikler düzenliyorlar. Barış ve kalkınma hizmetinde dünya bilim günü, ülkelerin her yıl dünya bilim konferanslarında onaylanan çeşitli belgelerde bildirilen hedeflere ulaşılmasına vurgu yapılması fırsatı sağlamaktadır. Barış ve Kalkınma Hizmetinde Dünya Bilim Gününün anılması, bilim ile bilimsel ilerlemeler ve bunun insan hayatı üzerindeki etkisi arasındaki karşılıklı ilişkilerin ispatı fırsatı veriyor. Barış ve Kalkınma Hizmetinde Dünya Bilim Gününün anılması ayrıca, bilim adamlarının toplumdaki insanların bilinçlenmelerinin artması ve onların eğitilmesindeki rolüne vurgu yapılması fırsatı yaratmıştır.

Bilim aslında bir toplumun kalıcı bir şekilde gelişmesinde büyük rol oynamaktadır. Bölgesel, ulusal ve uluslar arası sahalarda kalıcı çözüm yolların bulunması, yeni bilimsel kalkınma ve keşifler ve yeniliklere ihtiyaç duyulmakta. Bilimsel çözüm yolları ve bilim herhangi bir toplumdaki çevre hayatına ilişkin meselelerin ele alınması için uygun bir yöntemdir. Bu konu gelecek kuşaklara yönelik sorumluluk duygusu ve ahlaki boyuta özel önem vermektedir. Bilimin asıl hedef ve amacı, kalıcı barış ve kalkınma olmalıdır ancak bilimsel ve iktisadi kalkınma ahlakı göz ardı etmesi halinde, istenilen sonuca ulaşılması imkansızdır. Aslında bilim insanın karşı karşıya kaldığı sorunları azaltılması gerekirken, bunun gerçekleşmesi için bilimin ahlakla birlikte olması şarttır.

Üniversitelerdeki çeşitli bilim dalları, herhangi bir toplumun karşı karşıya kaldığı sorunları dikkate alarak kurulmalıdır. Eğer bilim bir toplumun sosyal, ekonomik ve kültürel kapasiteleri ile iç içe değilse, halkın sorunları çözümlenemez.   Bilimin hedeflerinden bir diğeri de, halkın karşı karşıya kaldığı sorunların çözüm yolunun bulunmasına katkı sağlamasıdır. Bilimin gelişmesi ve araştırma kapasitelerinin artması, ülkelere özel sorunların çözümlenmesi için istenilen düzeye ulaşmaları fırsatı vermektedir. UNESCO'nun bu konudaki hedeflerden biri, ülkelerin ulusal eğitim ve araştırma siyasetlerinin ıslahı veya iyileşmesi ve eğitim ve araştırma alanlarında milli kapasitelerin takviye edilmesinin sağlanmasıdır.

Özellikle Afrika kıtası ve diğer ülkelerde mühendislik alanında kapasitelerin arttırılması ve uzman insanların yetiştirilmesi, ürünler ve hizmetlerin gelişmesinin sağlanmasında hayati önem taşıyor. UNESCO çeşitli alanlarda kapasitelerin yaratılması ve danışmanlık verilmesi yoluyla, çeşitli ülkelere çeşitli enerji kaynaklarının yönetilmesi ve kalıcı enerjiye ulaşmalarının sağlanması için yardımcı olmaya çalışıyor. Bütün alanlarda hükümet düzeyinde bilimsel gelişmenin sağlanması için, UNESCO dünyada bilimsel kalkınma mekanizması ve altyapıların yayılmasını sağlamaya çalışıyor. Bilimin diğer uygulayıcı yolları, ondan kalıcı ve etkili yönetim yolunda yararlanmaktır. Doğal sirkülasyonu, ekosistem ve bunun etkilerinin rolü ve insan faaliyetlerinin çevre üzerindeki etkilerini iyi kavrayamazsak, sahip olduğumuz doğal kaynakları doğru biçimde yönetemeyiz veya yaşadığımız toplumda çevre çeşitliliğin yok olmasını önleyemeyiz.

Dünyadaki sorunlar özellikle gıda, su, enerji ve iklim değişikliği güvenliği gibi sorunların çözümlenmesi için ülkelerdeki devlet adamları bilimsel bulgulardan yararlanarak, bilim adamlarıyla entegre çalışmaları yürütmeleri gerekir. UNESCO'nun uluslar arası alandaki programları, başta yerli bilim olmak üzere temel bilimin yayılması ve bilimsel işbirliğinin gelişmesi yönündedir. Örneğin UNESCO dünya genelindeki toplumlara karşı karşıya kaldıkları sorunların azaltılması ve bu süreci daha iyi kavrayabilmeleri yönünde yardımcı olmak için, iklim değişikliği ve bunun yarattığı tehlikeleri kavrayabilmeleri yönündeki bilincinin yükselmesi için 30 dan fazla programı hayata geçirmeye çalışıyor. Adilane ve geniş kalkınma, dünya barış ve kalkınma gününün diğer hedefleri arasındadır.

UNESCO teşkilatı herhangi bir toplumda kalkınma yönündeki kararlardan etkilenip zarar gören insanlarla yakından bağlantı kurarak, onların bakış açıları ve bilimlerinin ulusal kalkınma siyasetlerinde ne denli etkili olduğu konusunda güvence vermekte. UNESCO'nun sahip olduğu nüfuzla yerli bilime sahip olanların bakış açıları ve düşüncelerinin çağdaş bir toplumun bilimsel siyasetlerinde dikkate alınmasına çalışmaktadır. Bilim, teknoloji, mühendislik ve matematik dallarında sürekli cinsiyet farklılığı ve uçurumunun ele alınması için UNESCO kadınların ulusal siyaset sürecindeki katılımlarının arttırılması için kadın bilim adamlarını internetteki eğitim programları yoluyla desteklemeyi sürdürüyor.

Barış ve Kalkınma Hizmetinde Dünya Bilim Günü etkinliğinin ilki 10 Kasım 2002'de , BM Bilim, Kültür ve Eğitim Örgütü'nce düzenlendi.

Bu örgüt, 2001 yılındaki genel kurul oturumunda, bu günü bir dünya günü haline getirdi. Bundan amaç, barış ve kalkınma hizmetinde bilime ulusal ve uluslararası taahhütlerin hatırlatılması ve yetkililerin bilimden toplumun lehine yararlanmasına vurgu yapmaktadır.

Bilindiği üzere bilim çok çeşitlidir. Her yıl Barış ve Kalkınma Hizmetinde Dünya Bilim Günü'nde insanların bilimin hayatlarındaki önemini bilmeleri ve öğrenmeleri için bir fırsat sağlanıyor.

2016 yılının 10 Kasım gününde Barış ve Kalkınma Hizmetinde Dünya Bilim Günü etkinliğinde, bilim merkezleri ve müzelerine vurgu yapılarak, onların bilimsel iletişimdeki çok önemli rolünün belirginleşmesine çalışılıyor.

Vatandaşların katılımı, demokrasinin esasını teşkil ediyor ve halkın güçlenmesinin olmaza olmazıdır. Bilimsel iletişim, halkın bu sürece katılması ve pay sahibi olmasındaki rol çok büyüktür ve bu arada, bilim merkezleri ve müzelerinin rolü, sundukları bilgilerden daha büyüktür.

Bu müzeler ve merkezler, insanların ortada buluştuğu ve dünyamızı teşkil eden sır ve gizemlerin keşfedildiği bir yerdir.

Bu mekanlarda, insanların yaratıcılık kabiliyetleri güçleniyor, bilimsel bilgileri artıyor ve toplumsal çerçevede öğrenim deneyimi sağlanmış olur.

Bu merkezler ve müzeler ayrıca, bilimin toplum üzerindeki etkilileriyle ilgili olası olumsuz zihniyetleri değiştirebilir. Bilim, siyaset ve toplum arasındaki bağların güçlendirilmesi çok önemli bir konudur ki bunda da bilim merkezlerinin rolü büyüktür.

Ayrıca, araştırma ve kalkınma, enerji, sağlık hizmetlerine erişim ve gıda güvenliği gibi kritik sorunların çözümünde topluma katkı sağlayabilir.

Bugün bilim merkezleri ve müzeleri sırf, tarihi ve antik eserler ve geçen çağlardaki bilimadamlarının kullandığı araçların teşhir ediliği bir yer değil, halihazırda, bu merkezlerde insanlar muhtelif bilimsel gelişmeler hakkında görüş teatisinde bulunma fırsatı bulabilir. Bilim müzesi, genellikle bilime ayrılan bir mekandır.

Eski müzelerde, genellikle, doğa tarihi, jeoloji, sanayi ve paleontoloji ile ilgili eşyalar sunuluyordu.

Ancak modern müzelerde iki taraflı sergiler kapsamında birçok şey teşhir ediliyor.

Münih müzesi, 20. Yüzyılın başlarında, kendisi, modern bilim müzesi olarak kendini dünyaya tanıttı. 1959 yılında kurulan ve şu an Saint Louis bilim merkezi olarak bilinen doğa tarihi ve bilimler müzesinde birçok tarihi ve bilimsel sergiler düzenlenmektedir. 1969 yılında Frank Oppenheimer de, Sanfrancisco'daki yeni laboratuarını, etkileşimli bilim sergilerine tamamen ayırdı.

Bilim merkezleri ve müzelerinin etkileşimli süreci böylece bütün dünyayı sardı, öyleki, 90'lı yıllardan beri,Doğu Asya'aki Taylanda Ulusal Bilim Müzesi gibi bilim merkezleri ve müzeleri önemli ölçüde gelişti.

İran Bilim ve Teknoloji Müzesi de 1389 yılında kuruldu.

Bu müzenin amacı, bilimsel ve teknolojik gelişmeler ve icatları teşhir etmek süretiyle insanların bilimsel düşüncesini güçlendirmek ve yaşam düzeylerini iyileştirmektir.

Antik çağlarda ve İslam sonrasında İranlı bilimadamlarının faaliyetleri, icatları ve keşifleriyle ilgili tarih hakkında bu müzede bilgiler sunuluyor. Çağdaş bilim teorileri ve temelleri bu müzede tanıtılıyor ve çağdaş teknlojilerin tekamül tarihi burada derlenip toplanıyor.

Bu yüzden birçok tarihi eser onarılarak, müzede teşhir ediliyor.

Ayrıca İranlı bilimadamları ve araştırmacıların kullandığı araçlar ve yaptıkları icatlarda yeniden yapılarak, teşhir edilmektedir.

İfade edildiği gibi UNESCO ve Uluslararası Müzeler Konseyi'nin anlaşmasıyla bu yılki 10 Kasım, Dünya Bilim Merkezleri ve Müzeleri Günü olarak adlandırıldı.

Bu gün dolaysıyla, İran İslam Cumhuriyeti'nin bilim müzeleri başkanları, sanayı merkezleri sorumluları ve rektörler biraraya gelerek, İran'da bilim müzelerinin önündeki fırsatlar ve sorunları ele alıyor.

"Bilim merkezleri ve müzeleri; fırsatlar ve sorunlar" temalı oturumda UNESCO temsilcileri ve İran İslam Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Bilim ve Teknoloji Yardımcılığı, Bilim ve Teknoloji Bakanı, Uluslararası Müzeler Konseyi ve İran Kültürel Varlıkları Kurumu temsilcileri konuşama yapıyor.Barış ve Kalınma Hizmetinde Dünya Bilim Günü, bilimsel kuruluşlar, devletler, STK'lar ve bilimadamları için en önemli toplumsal kavramlardan sayıln barış ve kalkınma konusunda görüş teatisinde bulunabilmeleri için bir fırsat sağlıyor.

UNESCO'nun özen gösterdiği yeni anlayışında, barış sadece devletler arasında savaşın olmayışı anlamında değil, yapıcı bir ulusal yönetim şartları, anlaşmazlıkların çözümü ve bir toplumun muhtelif kurumları arasında ilişkilerde koordinasyon oluşturulması anlamına da gelebilir.

Kuşkusuz, bilimsel yöntemlerden yararlanan toplumlar, dünyaya ortak bir pençereden bakabilir ve anlaşmazlıklar yerine ortaklıklar üzerine yoğunlaşabilir, böylece barış zemini sağlanmış olabilir.