Amerikalı yahudilerin İsrail’den nefret etmesi

Amerikalı ve İsrailli yahudiler dünya yahudi nüfusunun %85 kadarını oluşturuyor. Siyonist nüfus açısından bu iki topluluğun birbiriyle ilişkileri ve bakış açıları büyük önem arz ediyor.

Yapılan son araştırmalara göre başta gençler olmak üzere Amerikalı yahudilerin İsrail’e olan bağlılığı şiddetle azalmış bulunuyor. Bu durum ise Amerika’da siyonist lobilerin ve siyasi çevrelerinin kaygılarına yol açıyor. Bu yüzden hali hazırda Amerikalı bir çok araştırmacı, Amerikalı yahudi topluluğu ile İsrailli yahudilerin arasında oluşan bu çatlağın sebep veya sebeplerini bulmaya çalışıyor. Bu bağlamda en son Amerika’da iki kitap yayımlanarak Amerikalı yahudilerin İsrail’den nefret sebeplerini rdelemeye çalıştı.

Amerikalı yazar Michael Barnet konu ile ilgili olarak kaleme aldığı eserinde Amerikalı yahudilerin dış politika tarihi, İsrail rejiminin ırkçılığı gibi durumlardan Amerikalı yahudilerin İsrail rejiminden nefret sebepleri olarak sıralıyor. Barnet eserinin bir bölümünde şöyle diyor:

 Amerikalı yahudilerin çoğu yahudi ilahiyatını benimsediği ve uluslararası ilişkileri ve teamülleri önemsediği halde, İsrail ırkçı bir rejim gibi davranıyor.

Amerikalı bir başka yahudi yazar Daw Vaxman da yahudi kavminin sorunu, Amerikalı yahudilerin İsrail üzerine kavgası adlı eserinde, İsrail’dee artan bağnazlıkların  Amerikalı yahudilerin hüsrana uğramalarına ve hatta İsrail’den nefret etmelerine sebebiyet verdiğini belirtiyor.

İsrailli eski asker ve diplomat Alon Pinkas da bir makale yayımlayarak, üzgünüm İsrail, Amerikalı yahudiler artık seni sevmiyor, demişti. Pinkas yıllarca süren Filistin işgali, akılsız davranışlar, huysuzluklar ve son dönemde de İsrail’in Amerikalı reformcu ve muhafazakar yahudilere karşı kibirli tutumu, Amerikalı yahudilerin İsrail’e yönelik desteklerinin azalmasının sebepleri şeklinde sıraladı.

Fakat esas soru şu ki,Amerikalı yahudilerin kimliklerinde yaşanan değişimin bu bakışın değişmesinde ne kadar etkili olmuştur.

Amerikalı yahudi yazar Eliot Abramz ise Amerikalı yahudilerin arasında ortak bağların gevşemesi ve yahudi olmayanlarla evliliklerinin artışı ve dini eğilimlerinin gerilmesi, Amerikalı yahudilerin kimliğinde değişim yarattığını savunuyor. Bu arada bazı çevreler ise Amerikalı yahudilerin İsrail’den nefret etmesi tarihi kökleri bulunduğunu belirtiyor. Örneğin yahudi tarihçi Jerald Urbah, yahudi devletini kurma düşüncesi ve hatta İsrail’in kuruluşu Amerika yahudilerin en radikal kesimleri arasında bile hiç bir duyguyu etkilemediğini belirtiyor.

Pew anket kurumu 2013 yılında Amerikalı yahudilerden bir görüntü başlığı altında bir araştırma yaptı. Bu araştırmanın sonuçlarına göre Amerikalı 18 – 25 yaş grubundaki yahudilerin ancak %25 kadarı İsrail’e ilgi duyuyor, oysa bu oran 65 yaşın üzerindeki yahudilerin arasında %40 kadardı.

Yine Steven Mc Cohen’in yaptığı bir araştırmaya göre Amerikalı yahudi gençlerle yaşlıların arasındaki çatlak iyice derinleşmiştir. Bu araştırmaya göre 65 yaşın üzerindeki Amerikalı yahudilerin %80 kadarı İsrail’in yok olmasını kendileri için kişisel bir facia ve musibet olarak algılarken, 35 yaşın altındaki Amerikalı yahudilerin ancak %50 kadarı böyle bir düşünceyi paylaşıyor.

Amerikalı yahudi bayan ve Newyork üniversitesi tarih hocası  Hasia Diner’e göre Filistin halkını şiddete baş vurarak bastırmak, İsrail’de radikal sağ partilerin hızla büyümesi ve şiddet olaylarının artması, Amerikalı yahudilerin İsrail’den nefret etmelerinin başlıca nedenleridir.

Gerçekte Amerikalı yahudi topluluğu ile İsrail rejiminde oluşturulan yahudi toplumu yaşam tarzı ve ayrıca varlık alemine bakışı birbirinden farklıdır. Amerika ve İsrail halkı arasında en bariz fark, herhangi bir ırka veya etnik gruba bakışlarıdır. Amerikalılar küreselleşme üzerine vurgu yaparak yüz yılı aşkın bir süredir Amerikan kültürünün özelliklerinden biri olarak çok kültürlü olma üzerinde odaklanırken, İsrailli yahudiler ancak yahudi kavmi gibi küçük bir etnik grubun üzerinde duruyor.

Aslında Amerikalı ve İsrailli yahudilerin arasındaki farklılıklar uzun süredir şekillenmiş ve son yıllarda da hızla genişlemiştir. Genel bir değerlendirmede, Holokast hadisisinin zayıf mantığı ve tahrif edilmiş tarihi belgeleri yüzünden unutulmaya yüz tutması, Amerikalı yahudilerle yahudi olmayan kesim arasında evlilik sayısının hızla artması, Amerikalıların küreselleşme konusundaki bakışı ve İsrail’in bir tek bölgede bir tek kavmin tekeli üzerinde durması, bu çatlağı daha da derinleştiren en önemli etkenler olduğu söylenebilir.

Öt yandan Amerika’da akademik ortamlar da İsrail’den nefretin artmasında en önemli etkenlerden biridir. Amerikalı öğrencilerin İsrail rejiminin mazlum Filistin milletine reva gördüğü zulüm ve haksızlığın etrafında geniş çapta propaganda yapması, bir çok yahudi genci inancını gizlemeye veya en azından İsrail rejiminden nefret etmelerine yol açıyor.

İşgal altındaki Filistin’de Şalom üniversitesinde öğretim üyesi olan Danial Gordis “neden bir çok Amerikalı yahudi İsrail’e karşı duyarsız ve hatta düşman kesildi?” başlıklı bir makale yazarak, Amerika’da artık siyonist görüşler kolay kolay benimsenmediğini ve yahudi gençlerin de artık İsrail’e karşı hiç bir taassubu bulunmadığını itiraf etti.

Amerikalı yahudi akademisyen Gordis, eğer durum bu şekilde devam ederse ve Amerika’da siyonist karşıtı akımlar daha da aktif hale gelirse, Amerikalı yahudilerin İsrail’e karşı asla ilgi göstermeyeceklerini, bilakis zihinlerinde oluşturdukları İsrail mahiyeti ile ilgili ne varsa muhalefet edeceklerini belirtiyor.

Gerçekte Gordis’in işaret ettiği şey, Amerikalı yahudi toplumu şiddetle uğraştığı kimlik krizidir. Bu kimliğin üzerinde etki yapan en önemli etkenlerden biri ise Amerikalı yahudilerin yahudi olmayan Amerikalılarla evlenmeleridir. Pew anket kurumunun yaptığı araştırmanın sonuçlarına göre, Amerikalı evli yahudilerin %60 kadarı yahudi olmayan Amerikalılarla evlenmiştir.

Yine Amerikalı yahudilerin müessesesinin Eylül 2017’nin başlarında yayımladığı araştırmanın sonuçlarına göre, Pew kurumunun yayımladığı araştırmanın sonuçlarından sonra Amerikalı yahudilerin bu yönde gerileme süreci daha da hızlanmıştır.

2013 yılında yayımlanan bir başka rapora göre, 30 yaşın altındaki Amerikalı yahudilerin %32 kadarı kendilerini yahudi bilmediklerini söyledi. Oysa 2017 yılında 30 yaşın altında bulunan Amerikalı yahudilerin %47’si kendileri ile yahudi inancı arasında hiç bir bağlantı bilmediklerini belirtiyor.

Aslında Amerika’da yahudilerin aleyhinde her türlü görüş beyan etmek yahudi karşıtlığı telakki edilerek ciddi tepki ile karşılaşmasına karşın hali hazırda Amerikalı yahudilerin kendileri Amerika ve İsrail’de yaşayan yahudi toplulukların en büyük eleştiren kesimini oluşturduğu söylenebilir. Amerikada ırkçıların düzenlediği Sharlotsville olayları ve protesto eylemlerli sırasında hızla Amerikalı yahudi topluluğu hedef alındı, çünkü kentin yahudi belediye Başkanı Amerika’da ulusalcılık simgesi olan iki heykelin kaldırılmasını istemişti. Bu arada Amerika’nın tam göbeginde protestocuların attığı yahudi karşıtı sloganlar da Amerikalı yahudilerin özel konumları ile ilgili tabuyu daha da kırabilir. Nitekim hali hazırda Amerika’da İsrail karşıtı yahudi teşekküllerin kurulduğu da dikkatlerden kaçmıyor.

Amerikalı yahudiler gaspçı rejim İsrail’in izlediği siyasetlerin en büyük kaybeden tarafı sayılıyor ve pratikte bu rejimin ırkçı politikaları Amerikalı yahudilerin konumunu ve hatta düşüncelerini ve benimsedikleri ideoloiyi  etkilediği anlaşılıyor. Buna göre siyonist rejimin izlediği ırkçı politikaların kurbanlarını sadece müslümanlar ve hristiyanlar oluşturmuyor ve hatta yahudilerin de bu çakma rejimin cinayetleri ve ırkçılığının kurbanı oluyor.