Uyuşturucu madde; sessiz tehdit – 1

Uyuşturucu maddeler asırlardır türlü şekillerde çeşitli toplumlara sızmış zehirli maddelerdir. Aslında uyuşturucu madde meselesi ve tüketimi bu ülkelerde derin kökleri olan bir konudur.

Bu yüzden biraz önce de belirtildiği üzere bir kaç bölümlük sohbetimizde uyuşturucu maddelerin geçmişini, şimdiki durumunu ve geleceğini ve ölüm saçan maddelerin nasıl tüm dünyaya yayılarak küresel bir soruna dönüştüğünü gözden geçirmek istiyoruz.

Eldeki belgelere göre insanoğlunun uyuşturucu madde ile tanışması milattan 4 bin yıl öncesine dayanıyor. Miladi birinci yüzyılın Romalı bilgini Pelin haşhaştan elde edilen koyu bir maddeyi Opium adı ile sunan ilk kişiydi. Opium şıra anlamına gelen Opos kelimesinin kökünden ve Sanskrit dilinde Ahipena kelimesinden türetilen bir kelimedir ve başka türlü telaffüz edilerek afyon veya hipon şeklinde de ifade edilmektedir.

Uyuşturucu maddeler işin başında genellikle ilaç olarak tüketilir ve seyrek olarak eğlence amaçlı kullanılırdı. Ancak zamanla uyuşturucu madde tüketimi tıbbi amaçlı ve ilaç olarak kullanılmaktan çıktı ve günümüzde dünya camiasının en büyük sorunlarından birine dönüştü.

Uyuşturucu maddeler yirminci yüzyılda hızlı bir şekilde tüm sınırları aştı ve toplumun tüm kesimleri arasında yayıldı.

Öte yandan uyuşturucu maddelerin bu denli hızlı bir şekilde yayılması ve tüm kesimlere bulaşması, devletlerin ve uluslararası kurum ve kuruluşların dikkatini bu durumla mücadeleyi şiddetlendirmeye ve uyuşturucu maddelerin kaçakçılığı ve tüketimi ile mücadeleyi öngören uluslararası konvansiyonları hazırlamaya ve BM ve üye ülkelerin bu zehirli maddelerin kaçakçılığı ile mücadele ve bağımlıları tedavi etme yönündeki programlarına yöneltti. BM küresel eylem programı uyuşturucu maddeleri şom afetler niteleyerek üye ülkelerde bu maddelerle mücadelede ciddi davranmalarını istedi.

Günümüzde uluslararası teşekküller dünya halkını haşhaş ürünlerinin afetinden kurtarmak için yoğun çaba harcıyor. Ancak uluslararası camianın tüm bu çabalarına rağmen uyuşturucu madde kaçakçılığı uluslararası boyutta her geçen gün daha da artıyor ve devletlerin bu durumla mücadeleleri de sonuç vermediği gözleniyor.

Günümüzde uyuşturucu madde dünyanın en temel dört krizinden biri ve en karlı illegal ticaretidir ve bu yüzden bu durumla mücadele küresel azim ve iradeyi gerektirmektedir.

Bu arada dünyada uyuşturucu madde tüketimine yöneliş sürecine bakıldığında dünyada uyuşturucu maddeden en çok ölümlerin Kuzey Amerika bölgesinde yaşadığı anlaşılmaktadır.

Kuzey Amerika’da her bir milyon insandan 164’ü uyuşturucu madde tüketme yüzünden hayatını kaybediyor. Kuzey Amerika’dan sonra Okyanusya ve Afrika daha sonraki sıralarda yer alıyor.

Bundan bir kaç onyıl öncesine kadar uyuşturucu maddeler eroin, afyon, şıra ve afyonun yanmış şekli ve esrarla sınırlıydı, ancak zamanla uyuşturucu maddelere koka bitkisinin yapraklarından elde edilen ve uyuşturucu özelliği olan kokain türevleri de bu maddelere eklendi. Bu maddelerin her birinin tüketimi ağrıları geçici olarak dindirmesinden suni neşe ve ruhsal ve psikolojik kuruntulara kadar farklı tesirlere neden oluyor.

Günümüzde uyuşturucu madde tüketimi alanında kaygıları daha da arttıran konu, dünya genelinde sentetik uyuşturucu maddelerin piyasaya sürülmesidir ki bu da maalesef her yıl bu tür maddeleri tüketenlerin sayısını arttırdığı ve ayrıca üretimini ve dağıtımını kolaylaştırdığı anlaşılıyor.

Aslında uyuşturucu madde kaçakçıları her türlü şartlar altında toplumlarda uyuşturucu bağımlılığını yaygınlaştırmaya çalışıyor ve bu doğrultuda gizli laboratuarlarda krack gibi maddelerin görsel durumunu değiştirmek ve tüketimini kolaylaştırmakla daha fazla tüketilmesine zemin hazırlıyor ve tüketicileri bu maddeleri tüketmeye teşvik ediyor.

Araştırmalar, uyuşturucu maddeleri yeni şekillerde ve daha düşük fiyatlarda üretmek ve dağıtmakla toplumları daha fazla bu tür maddelere alıştırmanın mümkün olduğunu gösteriyor. Bu yüzden uyuşturucu madde kaçakçıları her gün yeni bir yöntemle uyuşturucu maddeleri yeni bir adla piyasaya sürüyor. İran’da uyuşturucu madde ile mücadele için kurulan merkezin sözcüsü Dr. Perviz Afşar piyasalara bir nevi güçlü maddeye bulaştırılmış ıslak mendil adında yeni bir uyuşturucu maddenin sürüldüğü konusunda uyarıda bulundu. Bu madde esrardan 20 ila 80 kat daha güçlüdür ve bu yüzden tüketen kimsenin üzerinde kuruntu yapma etkisi daha güçlü olup daha kısa sürede ölüme götürmektedir.

Uyuşturucu madde ile mücadele merkezi sözcüsü Dr. Afşar ıslak mendil adlı uyuşturucu maddenin tesiri esrar gibi olduğunu, fakat esrardan kat kat daha güçlü ve daha şiddetli etki yaptığını ve buna göre esrardan onlarca kat daha fazla kuruntuya yol açtığını belirtiyor. Dr. Afşar söz konusu uyuşturucu madde şimdilik ıslak mendil şeklinde sunulduğunu, fakat gelecekte eğlencelerde ve özel partilerde ıtır veya benzeri sıvı şekillerde sunulması muhtemel olduğunu kaydediyor.

Bu maddenin sürekli tüketilmesi durumunda insan beyninde korkunç değişikliklere yol açıyor ve bu yüzden geleneksel uyuşturucu maddelere kıyasla insanı daha kısa sürede tüm yeteneklerini kaybetme ve hatta ölüm noktasına götürüyor.

Gerçekte uyuşturucu madde sınır tanımıyor ve insanların hayatını yok eden ciddi bir afete dönüştüğü ve beşeri toplumların başına bela olduğu gözleniyor. Uyuşturucu madde dünyada bir çok sosyal sorunun da baş kaynağını oluşturuyor, öyle ki bazı toplumlarda bu sorunun ciddi bir krize dönüştüğü ve milli ve uluslararası güvenliği bile tehlikeye attığı anlaşılıyor.

Batılı toplumların dışındaki toplumlarda uyuşturucu maddelerin yaygınlaşması kendine özel nedenleri bulunuyor. Bu nedenler genellikle iktisadi sorunlar, yaşaman uygunsuz şartları ve sosyal sıkıntılardan kaynaklanıyor.

Uyuşturucu madde uzun vadede daimi bir sorun ve insanların cismi, ruhi, sosyal ve kültürel sağlığını tehdit eden bir afettir.

Bu arada dünya genelinde geleneksel uyuşturucu madde tabir edilen eroin ve kokain gibi maddelerin tüketimi azaldığı ve sentetik uyuşturucu maddelerin tüketimi arttığı ifade ediliyor. BM dünyanın en büyük uluslararası teşekkülü olarak raporlarında dünya genelinde uyuşturucu madde konusundan duyduğu kaygıyı belirterek üye ülkelerden uyuşturucu madde ile mücadele konvansiyonlarda belirlenen hedeflere ulaşılması için işbirliği yapmalarını istiyor.

En yeni raporlarda ise dünyada 240 ila 300 milyon uyuşturucu madde bağımlısı yaşadığı belirtiliyor. BM’nin 2015 yılında dünyada uyuşturucu madde hakkında yayımladığı rapor ise 2011 ila 2014 yılları arasında uyuşturucu madde bağımlısı olanların sayısı 240 milyondan 247 milyona yükseldiğini, bunlardan 29 milyonunun durumu vahim olduğunu gösteriyor.

BM uyuşturucu madde ve organize suçlarla mücadele bürosu uzmanlarından Thomas Pitches gençlerin uyuşturucu madde tüketmelerinin önlenmesinin önemine işaret ederek BM’nin 2015 raporunda en çok tüketicilerin tedavisi üzerinde durulduğunu belirtiyor.

Ancak buna karşın dünyada bunca uyuşturucu madde bağımlısından 6 milyonu tedavi amaçlı ilaç aldığı belirtiliyor. BM genel sekreter yardımcısı Yan Eliason uyuşturucu maddenin tehdidi küresel boyutları olduğunu belirterek şöyle diyor: uyuşturucu madde kaçakçılığı dünyanın çeşitli bölgelerinde istikrarsızlığı ve güvensizliği körüklüyor. Bir çok kesin rapor, dünyada çok sayıda terör örgütü faaliyetleri için gerekli olan mali kaynakları uyuşturucu madde kaçakçılığı yaparak temin ettiğini gösteriyor.

Her halükarda bugün uyuşturucu maddelerin üretimi ve kaçakçılığının artması uluslararası camiayı derinden kaygılandırdığı anlaşılıyor. 29 Haziran gününü uyuşturucu madde ile mücadele günü ilan etmek de bu şom olgu ile mücadele zaruretini hatırlatma bakımından önem arz ediyor.

Uyuşturucu madde, toplumları yok eden bir unsurdur. Bu şom olgudan duyulan kaygının sebebi ise uyuşturucu madde meselesinin karmaşık olması ve her gün yeni bir ad altında ve sessizce piyasalara sürülmesi ve dünyada uyuşturucu madde bağımlılığını arttırmasıdır.