Dva stoljeća otpora naroda Bušehra naspram britanske kolonizacije

SAHARTV - Ulema i vjerski učenjaci su konstantno imali vidljivu ulogu i jedinstvenu poziciju u antikolonijalističkim i antidespotskim pokretima suvremenog islamskog svijeta. U savremenoj iranskoj historiji, također, ova stvaralačka uloga je veoma dobro predstavljena u pokretima poput ''Bojkot Tonbako'', ''Pokret konstitutivnosti'',  ''Pokret nacionalizacije nafte'' i ''Islamska revolucija''.

Možda u svijetu ne znaju da kada su Italijani došli u Libiju, i kada su okupirali tu zemlju, rahmetli sejjid Muhammed Kazem Tabatabai i neki drugi eminentni vjerski autoriteti iz Koma, izdali su fetve (vjerski dekret) u korist muslimana Libije, a protiv italijanske okupacije. Možda u svijetu ne znaju da kada su Britanci iskrcali svoje snage u Bušehru na jugu Irana, ajetullahu-l-uzma sejjid Abdu-l-Husejn Lari je objavio džihad i naoružao narod, a i on sam je uzeo oružje u ruke, i postepeno narod se podigao i krenuo u džihad. Možda u svijetu ne znaju da je rahmetli šejh Eš-Šeria’h Isfahani, veliki vjerski autoritet nastanjen u Nedžefu izdao fetvu da je potrebno primjenjivati vještačke proizvode unutar zemlje, te da narod treba distancirati se od primjene strane robe, kako na taj način drugi ne bi prodirali unutar zemlje. Druge fetve dolaze od  Mirze Širazija i rahmetli Mirze Muhammed-Taki Širazija u suprotstavljanju  Britancima, kao i fetve bojkotiranja kvazi-izbora Britanaca u Iraku. To su primjeri aktivne uloge muslimanske uleme na političkoj sceni. Kolonizacija u etimološkom smislu znači kreiranje infrasrukture i napredovanje u ljudskoj geografiji, ali ovaj termin u političkoj kulturi podrazumijeva odnos vladanja između zajednica u kojem sve bitne odluke za život koloniziranih donosi manjina kulturno različitih i nespremnih na prilagođavanje kolonijalnih gospodara, uglavnom vođena eksternim interesima. U novije vrijeme ovome se nadodaje i izvoz idelogija koje opravdavaju postupke kolonizatora, uvjerenih u vlastitu kulturnu nadmoć. Kolonijalizam se formirao sa dva cilja, politička moć i svekoliki razvoj i svaku teritoriju koju bi otkrili nastojali su ju opkoliti i zaposjednuti u svoju korist, te na koncu razvijati ideju o pljačkanju te regije.

U historiji kolonijalizma more je igralo važnu ulogu, to je bio put za dominaciju, a što je bila podesna trasa za napad i kolonizatorske bitke.

Stare morske super-sile poput Portugala, Španije i Velike Britanije igrale su važnu ulogu u tome. U historiji gdje god su bili brodovi Velike Britanije, Portugala i Španije, sa sobom su donosili kolonijalizam. Oni su na svijet gledali očima eksploatiranja i iskorištavanja, a i danas je ista stvar. Lideri kolonijalizma sebe smatraju superiornijim, dok čovječanstvo smatraju dalekim od elitizma i zaostalim. Bušehr je bio kapija Irana. Kada je riječ o moru, međunarodnoj trgovini, historiji menadžmentske tehnologije morskih obala i duge morske granice, te posjedovanja naftnih rezervi i utjecajne visoke moći u okolini ovog područja-učinilo je Bušehr moćnim čime je privukao pozornost kolonizatora.

Razlog fokusiranja kolonijalizma na Iran odnosno Bušehr jeste njegova specijalna geografska pozicija. Iran, posebno Bušehr uvijek je bio halka poveznica  između Europe i Azije, a također je posjedovao i posjeduje visoke rezerve prirodnih bogatstava. Boravak kolonijalizma u Bušehru datira od 1914. godine. U Bušehr je u misiju  je došao jedan Portugalac koji je pravio analizu kapaciteta ove provincije. Nalog zamjenika Sultana uzrokovao je bio početak prisustva kolonizatora u ovom regionu, i Portugalci su počeli da dolaze u ovaj region, i jednim perfidnim potezom zadržali su se čitavo jedno stoljeće na ovom području. Njihov moto je bio da su došli zbog izgradnje, ali istina je bila sasvim drugačija, došli su zbog dominacije i pljačke. Ruski kolonizatori  su kazivali da su dolazili zbog liječenja kuge, ali njihov prvi posao je bio uspostava kompanije. Međutim, narod je 1939. godine podigao ustanak i porazio ih. Stigli su Rusi, Francuzi, Belgijanci, Nijemci i Osmanlije, i oni su također poraženi i napustili ovo područje. Međutim, britanski kolonizatori su četiri puta napadali na ovu provinciju, i ova provincija je pružala otpor punih 200 godina. Četiri puta su napadali, ali vojna lica ove provincije su počeli bitku nakon čega Britancima nije preostalo ništa nego da se dadnu u bijeg. Vrhunac  borbe naroda ove provincije naspram britanske kolonizacije vraća nas u vrijeme borbi Reis-Alija Delvarija, i izdavanja vjerskih dekreta (fetva) uleme o džihadu u ovom dijelu svijeta. Allameh Biladi Mudžtehid Berazdžani i sejjid Ali-Naki Dašti bili su aktivni u to vrijeme. Uradili su posao takav da se više kolonijalizam nije vratio u ovaj region. Imali su tešku borbu, ali razmišljali su o ostanku i metamorfozi političke misli naroda regije. Uradili su mnogo na polju psihologije naroda Bušehra. Objavljeni su mnogi naučni eseji. Nastojali su promijeniti način razmišljanja kod ljudi ove provincije. Kao što su razmišljali arhitekti blage invazije, oni su zapravo bili destrukcija, zastrašivanje, kreiranje unutrašnje protivljenje, ekonomsko upravljanje, politička smutnja, to je sve bio plan britanskih kolonizatora u ovom regionu, ali vjerska elita je probudila narod koji je pokrenuo otpor i na koncu pobijedio.