BARDŽAM i „bolesni starac Bliskog istoka“

SAHARTV/Šark Daily – Implementacija programa zajedničkog djelovanja BARDŽAM i ukidanje ilegalnih i nepravednih sankcija namenutih Islamskoj Republici Iran zbog njenog civilnog nuklearnog programa tokom proteklih godina ostavila je velikog traga na političku težinu i poziciju ali i regionalni i međunarodni položaj Kraljevine Saudijske Arabije.

Upravo zbog toga, pored kraće analize o slabljenju i raspadu Osmanskog imperija sa trenutnim stanjem oslabljene monarhije Ale Sauda na Arapskom poluostrvu, analizirali smo i trenutne regionalne promjene i ulogu Islamske Republike Iran u ovim promjenama. Kada je Osmanski imperij već počeo da slabi, odnosno kada su druge evropske imperije i velesile već čekale kada će pasti ovaj veliki div koji je u ranijim decenijama i stoljećima pod svojom kontrolom držao veći dio jugoistoka evropskog kontinenta a i razmišljao o postizanju kontrole nad zapadnom Evropom, jer je stigao i do kapija Beča, poznati britanski političari, poput lorda Džona Rasela koji je bio čelnik političke struje Wig koja je kasnije prerasla u Konzervativnu partiju, u drugoj polovini 19. stoljeća dva puta je nosio premijersku odjeću tadašnje Velike Britanije, te je jedne prilike, citirajući riječi ruskog cara Nikolaja Prvog koji je Osmanski imperij opisao riječima „bolesni starac Evrope“, ovaj izraz je ostao zapisan kao jedan od izuzetno značajnih u historiji međunarodnih odnosa. Autor ovog članka, posmatrajući sadašnje stanje saudijske monarhije i posebnih porodičnih i džahilijetskih odnosa u državnom vrhu, pozivajući se na raniju rečenicu, mogu da kažem da je Saudijska Arabija sada postala „bolesni starac Bliskog istoka“. Svakako da nije moguće porediti Osmanski imperij koji je više od pola milenija upravljao jugoistokom i drugim krajevima evropskog kontinenta i koji je bio strah i trepet tadašnje kršćanske Evrope sa recimo jednom zaostalom i malehnom saudijskom monarškom porodicom koja je nastala tek nakon okončanja Prvog svjetskog rata u imperijalističkom potezu britanskih političara i vojskovođa; jer se, kako to vole reći književnici, jer ne postoji elemenat potreban za poređenje, a dok se jedini element uporedbe, može koristiti slučaj da je vlada koja upravlja Hidžazom, kao i raniji prethodnici, tvrdi da je predvodnik islamskog svijeta a to pokušava provesti pod izgovorom da raspolaže energetskim prirodnim resursima i oblačenjem odijela „službenika i hadima Haramejn Šerifejna“, odnosno da se veliki tio prihoda u vidu petro-dolara dobijenih dnevnom prodajom oko 10 miliona barela sirove nafte, koristi za potrebe zavjera i miješanja u unutrašnja pitanja drugih zemalja, odnosno širenja zavjera u arapskom i islamskom svijetu, kako bi mogla postići regionalnu, pa čak i vanregionalnu hegemoniju, a kada kažem vanregionalnu, više mislim na hegemoniju u islamskom svijetu. Vlasti Ale Sauda su proteklih godina, a posebno u vrijeme vladavine kralja Abdullaha, činile napor da umanje tenzije sa Iranom, posebno zbog stanaj u Iraku i Siriji. Sa stanovišta Saudijaca Islamska Republika Iran je uspjela da u vlastitu korist preokrene regionalna kretanja i stanje moći na Bliskom istoku. Formiranje šiitke uprave u Iraku nakon obaranja Sadama Huseina sa vlasti u Bagdadu i odlučna i uticajna pomoć i podrška Teherana alevitskim vlastima u Siriji koja je upravo zbog toga uspjela da u velikoj mjeri, uprkos postojanja tekfirijske skupine DAIŠ i drugih terorističkih grupacija na sirijskom tlu, pod svojom kontrolom sačuva veliki dio zemlje, i upravo ti elementi su doveli do jačanja zabrinutosti saudijskih vlasti i čelnika Ale Sauda. Mnogi elementi su doveli do toga da se neutralizira ideja vojnog napada na Siriju, čak i u uvjetima kada su francuske vlasti u region stacionirale svoje zračne i pomorske snage, tako da su saudijske vlasti izdale saopštenje u kojem su bez nekih posebnih imenovanja kritikovale trenutno stanje na međunarodnoj sceni i prema rješavanju regionalnih kriza, posebno u Siriji, zapravo su najveću kritiku uputile administraciji predsjednika Obame jer je odustala od vojnog napada i intervencije u Siriji.