آیا ترکیه با آمریکا بر سر جنگنده اف 35 معامله می‌کند؟

پارس‌تودی- اظهارات صریح و شرط‌گذارانه «تام باراک»، سفیر جنجالی آمریکا در آنکارا، پرده از نقشه واشنگتن برای بازگرداندن ترکیه به مدار کامل اطاعت برداشته است.

به گزارش پارس‌تودی، خواسته‌های آمریکا از انصراف کامل از سامانه موشکی اس‌۴۰۰ روسی و قطع خرید انرژی از مسکو تا مشارکت در نیروی بین‌المللی غزه  در ازای بازگشت به برنامه جنگنده‌های اف‌۳۵، آنکارا را در مقابل دشوارترین دوراهی راهبردی خود قرار داده است؛ حفظ استقلال  یا بازگشت به آغوش ناتو با هزینه سنگین قطع همکاری با روسیه.

اظهارات  اخیر «تام باراک»، سفیر آمریکا در ترکیه و فرستاده ویژه دونالد ترامپ، دیگر در حد دیپلماسی معمول نیست؛ این سخنان یک «اولتیماتوم راهبردی» است که خطوط قرمز و قیمت معامله احتمالی بین واشنگتن و آنکارا را به وضوح ترسیم می‌کند. باراک، با استفاده از رابطه شخصی نزدیک با دونالد ترامپ و رجب طیب اردوغان روسای جمهوری آمریکا، در حال پیشبرد دستورکاری است که هسته آن بازگرداندن ترکیه به عنوان متحدی مطیع در معماری امنیتی غرب است.

مفاد معامله پیشنهادی واشنگتن:

شرط اصلی؛ نابودی کامل استقلال دفاعی

خواسته آمریکا فراتر از عدم استفاده از سامانه اس‌۴۰۰ روسیه است. باراک صراحتاً می‌گوید: «ترکیه نباید این سامانه را در اختیار داشته باشد.» این به معنای مجبور کردن ترکیه به نقض قرارداد با روسیه و بازگرداندن یا نابودی محموله چند میلیارد دلاری اس‌۴۰۰ است. چنین اقدامی نه تنها ضربه‌ای سنگین به حاکمیت و اعتبار نظامی ترکیه است، بلکه می‌تواند رابطه با مسکو را به ورطه بحران بکشاند. در ازای این تسلیم سنگین، وعده بازگشت به برنامه جنگنده‌های نسل پنجم اف‌۳۵ داده می‌شود.

قطع وابستگی انرژی به روسیه

ترامپ در دیدار حضوری از اردوغان خواسته است خرید انرژی از روسیه را متوقف کند. این درخواست همزمان با امضای یک قرارداد ۵۰ میلیارد دلاری خرید گاز ال.ان.جی از آمریکا مطرح شده است. این اقدام، ترکیه را  به  کشوری وابسته به انرژی گران‌قیمت آمریکا تبدیل می‌کند.

نقش‌آفرینی در طرح‌های منطقه‌ای آمریکا

واشنگتن خواهان مشارکت نیروهای ارتش ترکیه در نیروی بین‌المللی پیشنهادی در غزه است. این درخواست، از یک سو از توانمندی نظامی ترکیه تقدیر می‌کند، اما از سوی دیگر آنکارا را درگیر مستقیم در یک مأموریت امنیتی پیچیده تحت رهبری آمریکا و اسرائیل می‌کند که می‌تواند رابطه آنکارا با جنبش حماس و موقعیت آن را به عنوان مدعی رهبری جهان اسلام زیر سؤال ببرد.

دوراهی سخت اردوغان: تسلیم یا انزوا؟

اردوغان در تنگنای سختی قرار گرفته است، پذیرش این شروط، استقلال راهبردی ترکیه را عملاً نابود می‌کند. آنکارا تبدیل به متعصبی می‌شود که نه تنها در دفاع هوایی (با کنار گذاشتن اس‌۴۰۰) و انرژی (با قطع خرید از روسیه) به واشنگتن وابسته است، بلکه در بازی منطقه‌ای نیز مجری دستورکار آمریکا خواهد بود. این به معنای خدشه دار شدن شدید رابطه با مسکو و از دست دادن اهرم چانه‌زنی به عنوان بازیگری مستقل است. رد این درخواست‌ها نیز ، ترکیه را با خطر انزوای بیشتر در ناتو، محرومیت دائمی از فناوری‌های پیشرفته نظامی مانند اف‌۳۵، و افزایش فشارهای مالی و سیاسی آمریکا روبرو می‌سازد.

نتیجه‌گیری:

اظهارات باراک نشان می‌دهد واشنگتن، به رغم توصیف ترامپ از اردوغان به عنوان «مرد سرسختی» که فقط او می‌تواند با او کنار بیاید، قصد دارد از این رابطه نزدیک برای تحمیل یک توافق نابرابر استفاده کند. این معامله، آزمونی برای ادعای اردوغان در مورد «ترکیه قدرتمند و مستقل» است. انتخاب آنکارا نه تنها آینده روابط آن با غرب و روسیه را تعیین می‌کند، بلکه نشان خواهد داد که آیا مدل «کنشگری مستقل» اردوغان در برابر فشار واقعی قدرت بزرگ، تاب مقاومت دارد یا خیر. در هر صورت، هزینه این بازی قدرت برای ترکیه چه بهای تسلیم باشد یا بهای مقاومت بسیار گزاف خواهد بود.

am