اخبار احزاب | تقویت احزاب؛ ضرورتی برای حکمرانی و انتخابات مؤثر

پارس تودی- در آستانه برگزاری انتخابات شوراهای اسلامی شهر و روستا، مقامات ارشد وزارت کشور و استان‌ها با تأکید بر اینکه "نقش احزاب در حکمرانی یک ضرورت است"، حرکت به سمت نظام انتخاباتی "تناسبی" با محوریت احزاب را راهبردی کلیدی برای خروج از فعالیت‌های فصلی و تقویت سرمایه اجتماعی عنوان کردند.

گفتمان تقویت نهادهای مدنی و حزبی در ایران بار دیگر در کانون توجه مقامات اجرایی و سیاسی قرار گرفته است. این تأکید، همزمان با نزدیک شدن به انتخابات هفتمین دوره شوراهای اسلامی شهر و روستا و در فرآیندهای حکمرانی و تصمیم‌گیری مطرح می‌شود. به نظر می‌رسد رویکرد جدید، نظام انتخاباتی تناسبی را به عنوان بستری برای نهادینه کردن نقش احزاب و افزایش پویایی و مسئولیت‌پذیری آنان مد نظر دارد. در این گزارش از پارس تودی آخرین تحولات و فعالیت‌های مربوط به احزاب ایران را می‌خوانید:

احزاب قوی؛ یک ضرورت، نه انتخاب

«علی زینی‌وند» معاون سیاسی وزیر کشور ایران با اعلام اینکه "اداره موفق کشورها از دل احزاب شکل می‌گیرد"، ضعف تاریخی در تقویت معنادار احزاب را یک "نقص جدی حکمرانی" خواند. زینی‌وند تصریح کرد: "حزب قوی یک انتخاب نیست، یک ضرورت است." به گفته معاون سیاسی وزیر کشور ایران، احزاب به عنوان حلقه اتصال حکومت و مردم، از تبعیض، ناکارآمدی و نبود شفافیت جلوگیری می‌کنند و هر حاکمیتی بدون پشتوانه سرمایه اجتماعی، حتی با موفقیت‌های فنی، در درازمدت دوام نخواهد آورد.

راهبرد جدید؛ حرکت به سمت انتخابات تناسبی

معاون سیاسی وزیر ایران همچنین با اشاره به انتخابات پیش رو به عنوان "چهل‌ونهمین انتخابات کشور" بعد از انقلاب اسلامی ایران در سال 1357 شمسی، اعلام کرد راهبرد اصلی، تمرکز بر احزاب و حرکت به سمت "نظام انتخابات تناسبی با محوریت احزاب" است. در این نظام، سازوکاری پیش‌بینی شده که به رأی‌دهندگان اجازه می‌دهد هم به لیست احزاب و هم به کاندیداهای منفرد رأی دهند. زینی‌وند این تغییر را عاملی برای "معنادار شدن انتخابات"، توسعه مشارکت و احساس تعلق عمومی به حکمرانی دانست.

نگاه ویژه دولت و چالش‌های پیش‌رو

این نگاه در سطح استان‌ها نیز دنبال می‌شود. «تاج‌الدین صالحیان»، معاون سیاسی استاندار ایلام، غرب ایران، با تأیید اینکه "دولت چهاردهم نگاه ویژه‌ای به نقش‌آفرینی احزاب دارد"، برگزاری انتخابات شورای شهر تهران به صورت تناسبی را "نقطه آغاز تغییرهای مهم" ارزیابی کرد. صالحیان ابراز امیدواری کرد با موفقیت این تجربه، نظام تناسبی به دیگر انتخابات نیز تسری یابد تا احزاب حتی با درصدهای کم آراء، از صحنه سیاست حذف نشوند. صالحیان مهم‌ترین مانع تحقق تحزب پویا را "نگاه صفر و صدی" در رقابت‌های سیاسی دانست.

انتقاد از نگاه موسمی و ضعف حمایتی

در مقابل این اظهارات رسمی، برخی فعالان سیاسی به موانع ساختاری اشاره می‌کنند. «محمدرضا بادامچی» نماینده پیشین تهران در مجلس شورای اسلامی ایران، "فقدان توجه جدی حاکمیت" و "رویکرد موسمی رسانه‌ها" را مهم‌ترین مانع تقویت احزاب می‌داند. از نظر بادامچی، تا زمانی که احزاب به شکل واقعی به رسمیت شناخته نشوند و سازوکار شفاف و پایداری برای تأمین مالی و فعالیت آنان ایجاد نگردد، نمی‌توان انتظار کارکرد مؤثر و کاهش فساد را از طریق نهادهای حزبی داشت.

عزمی نو برای نقش‌آفرینی احزاب

به نظر می‌رسد تأکید همزمان مقامات اجرایی بر ضرورت تحزب و انتقادات از سوی فعالان سیاسی، نشان‌دهنده اجماعی ناظر بر "ضعف تاریخی ساختار حزبی" است. اراده فعلی برای به‌کارگیری نظام انتخاباتی تناسبی، می‌تواند گامی آزمایشی و عملی برای خروج از این وضعیت باشد. با این حال، موفقیت این مسیر علاوه بر تغییر قوانین انتخاباتی، مستلزم تغییر نگرش در برخورد با احزاب به عنوان نهادهای مشورتی و نظارتی دائمی، فراهم آوردن بسترهای مالی شفاف و پرهیز از نگاه امنیتی به فعالیت‌های قانونمند حزبی است. تحقق این امر می‌تواند پلی میان حکومت و مردم ایجاد کرده و حکمرانی را به سمت پاسخگویی بیشتر و توسعه پایدار سوق دهد.

hm