گرینلند و آزمون همبستگی آتلانتیک؛ آیا ناتو بدون آمریکا معنا دارد؟

پارس تودی- طرح ایده کنترل گرینلند از سوی آمریکا، فراتر از یک مناقشه جغرافیایی، به چالشی راهبردی برای ناتو تبدیل شده و این پرسش بنیادین را برجسته کرده است که آینده این ائتلاف بدون نقش محوری واشنگتن تا چه اندازه قابل تصور و کارآمد خواهد بود.

گزارش نشریه نیوزویک درباره احتمال قرار گرفتن گرینلند تحت کنترل آمریکا، پرده از بحرانی عمیق در درون ناتو برمی‌دارد؛ بحرانی که نه از بیرون، بلکه از درون قدرتمندترین عضو این ائتلاف سرچشمه می‌گیرد.

گرینلند به‌عنوان قلمرو خودمختار دانمارک، بخشی از ناتو محسوب می‌شود و هرگونه اقدام یکجانبه آمریکا علیه آن، اصل بنیادین دفاع جمعی را با تردیدی جدی مواجه می‌سازد.

هشدار صریح نخست‌وزیر دانمارک مبنی بر اینکه حمله آمریکا به یک عضو ناتو می‌تواند "همه‌چیز را متوقف کند"، نشان می‌دهد که این موضوع صرفاً یک اختلاف سیاسی نیست، بلکه تهدیدی وجودی برای ائتلاف آتلانتیک شمالی به شمار می‌رود. ناتو بر این فرض بنا شده که قدرت نظامی آمریکا ضامن بازدارندگی است، نه عامل تهدید. تغییر این نقش، بنیان نظری و عملی ائتلاف را متزلزل می‌کند.

نیوزویک با اشاره به برتری قاطع آمریکا در حوزه‌های هوایی، زمینی، دریایی و به‌ویژه هسته‌ای، یادآور می‌شود که ناتو بدون واشنگتن از نظر عددی همچنان یک ائتلاف بزرگ است، اما از حیث بازدارندگی راهبردی با شکافی جدی مواجه خواهد شد. وابستگی ساختاری ارتش‌های اروپایی به فرماندهی، لجستیک و توان هسته‌ای آمریکا، جداسازی این قدرت را دشوار می‌سازد.

در نهایت، مسئله گرینلند آزمونی برای آینده ناتو است؛ آیا این ائتلاف می‌تواند از یک چارچوب متکی بر آمریکا به سازوکاری متوازن‌تر و مستقل‌تر گذار کند، یا اینکه تغییر رویکرد واشنگتن، آغازگر فرسایش تدریجی یکی از مهم‌ترین اتحادهای نظامی جهان خواهد بود؟

hm