یهودیان حریدی زمینه‌ساز کدام چالش‌ها در اراضی اشغالی شدند؟

پارس‌تودی- سرزمین‌های اشغالی بار دیگر شاهد اعتراضات حریدی‌ها است؛ تظاهراتی که شکاف عمیق میان این گروه مذهبی و ساختار سیاسی اسرائیل را آشکار کرده است.

 به گزارش پارس‌تودی، جرقه اعتراضات حریدی‌ها در اراضی اشغالی، تصمیم‌های دیوان عالی و فشار سیاسی برای لغو معافیت‌های گسترده حریدی‌ها از خدمت سربازی بود؛ امری که برای بخش سکولار جامعه «ضرورت برابری درباره امنیت» و برای حریدی‌ها «حمله‌ای مستقیم به شیوه زیست دینی» تلقی می‌شود، اما اعتراضات اخیر حریدی‌ها صرفاً واکنش به لغو معافیت سربازی نیست، بلکه بازتاب یک شکاف تاریخی و ساختاری میان مذهبی‌ها و نظام سیاسی اسرائیل است.

این شکاف از زمان تأسیس رژیم جعلی اسرائیل وجود داشته و اکنون با فشارهای امنیتی، تغییرات جمعیتی و بحران‌های اقتصادی به نقطه انفجار رسیده است. پس از تشکیل اسرائیل، حریدی‌ها با وجود جمعیت اندک، امتیازات بزرگی گرفتند (معافیت سربازی، بودجه آموزشی). این امتیازات به مرور به محور اصلی در درون اراضی اشغالی و منازعات سیاسی تبدیل شد.

از نظر اجتماعی، حریدی‌ها در محله‌های بسته زندگی می‌کنند، با رسانه‌ها و مدارس خاص خودشان. از نظر اقتصادی، مشارکت مردان در بازار کار پایین است و زنان بار اصلی تأمین مالی را بر دوش دارند؛ این وضعیت موجب وابستگی به یارانه‌های دولتی شده است. نرخ زادوولد بالا باعث رشد سریع جمعیت حریدی‌ها شده است. سهم آنان از جمعیت اسرائیل اکنون حدود ۱۳٪ است و پیش‌بینی می‌شود تا میانه قرن به بزرگ‌ترین بلوک جمعیتی یهودی تبدیل شوند.
این روند نگرانی‌های جدی درباره آینده اقتصادی و سیاسی اسرائیل ایجاد کرده است، زیرا جمعیت بزرگ اما کم‌مهارت می‌تواند فشار سنگینی بر اقتصاد وارد کند. ارتش ستون امنیت اسرائیل است؛ معافیت حریدی‌ها از دید سکولارها تهدیدی برای برابری اجتماعی محسوب می‌شود. در مقابل، حریدی‌ها ارتش را تهدیدی برای ایمان خود می‌دانند.
احزاب حریدی با تمرکز بر منافع داخلی جامعه خود، به بازیگرانی کلیدی در ائتلاف‌های سیاسی تبدیل شده‌اند. بدون حمایت آنان، کابینه‌های راست‌گرا به سختی تشکیل می‌شوند.به لحاظ نظامی، ارتش رژیم صهیونیستی با کمبود حدود ۱۲ هزار نیرو روبه‌روست و فشار جنگ‌های اخیر در غزه و لبنان این نیاز را تشدید کرده است. جامعه سکولار اسرائیل معافیت حریدی‌ها را تبعیض‌آمیز می‌داند، زیرا فرزندان‌شان در جنگ کشته می‌شوند، در حالی که حریدی‌ها از این مسئولیت معاف‌اند. احزاب مخالف کابینه نیز بر ضرورت خدمت اجباری حریدی‌ها اجماع نظر دارند و این موضوع را به یکی از محورهای اصلی کشمکش سیاسی در کنست تبدیل کرده‌اند.

اکنون کابینه اسرائیل میان دو فشار گرفتار است ارتش و جامعه سکولار خواهان پایان معافیت‌ها هستند و از سوی دیگر احزاب مذهبی حریدی برای بقای کابینه‌های راست‌گرا ضروری‌اند. کابینه‌های راست‌گرا برای بقا به حمایت احزاب مذهبی نیاز دارند، اما فشار ارتش و افکار عمومی برای پایان دادن به امتیازات ویژه حریدی‌ها روزبه‌روز بیشتر می‌شود.
بحران به مرحله‌ای رسیده که پنهان کردن آن ناممکن شده است.در پایان باید عنوان کرد حریدی‌ها امروز تنها یک جامعه مذهبی نیستند؛ بلکه به نیروی تعیین‌کننده سیاسی و جمعیتی تبدیل شده‌اند. ترکیب منحصر به‌فرد آنان (قدرت سیاسی بالا، مشارکت اقتصادی محدود، جمعیت رو به رشد) آینده اسرائیل را با پرسش‌های بنیادین روبه‌رو کرده است؛ آیا نظام سیاسی قادر به ادغام این جامعه خواهد بود؟ یا شکاف مذهبی-سکولار به بحرانی ساختاری تبدیل می‌شود که بنیان‌های رژیم اشغالگر را تهدید کند؟

Sre/ha