چرا ترامپ مدام از ایران میگوید؟
پرونده ایران از جمله موضوعاتی است که به گمان برخی تحلیلگران در سال 2020 باعث شد ترامپ رئیس جمهور یک دورهای شود.
در واقع روابط ایالات متحده با ایران در دوره ترامپ بود که با چالشهای بسیار جدی همراه شد و در چندین مورد خطر مقابله و رویارویی مستقیم میان این 2 کشور به صورت چشمگیری افزایش پیدا کرد.
"دونالد ترامپ"، هشتم مه 2018 با امضای یک فرمان اجرایی، خروج آمریکا از توافق برجام را اعلام کرد.
رئیس جمهوری وقت آمریکا به کرات گفته بود که برجام، بدترین توافق در تاریخ ایالات متحده بوده و مذاکراه کنندگان ایرانی، سر دولت دموکرات آمریکا (دولت اوباما) کلاه گذاشته اند. وی که خود را بهترین مذاکره کننده قلمداد می کرد، مدعی بود با خروج از برجام می تواند طی مدت زمان کوتاهی، به توافق بهتری با ایران دست یابد.
"ترامپ" معتقد بود که اگر قرار است دستاوردی در روابط آمریکا با ایران وجود داشته باشد باید متعلق به حزب جمهوریخواه و شخص وی باشد. در واقع ترامپ با خروج از برجام میخواست، به یک توافق دیگر با ایران دست پیدا کند تا به عنوان یک دستاورد برای خود معرفی و هم چنین ناکارآمدی و نادانی دموکراتها را برجسته کند.
"دونالد ترامپ" همچنین برجام را به عنوان مرحله ای از یک راه طولانی تصور میکرد که میتوانست به عادی سازی روابط میان ایران و آمریکا منتهی شود. در این راه هم تصور میکرد که به دلیل فشارهای اقتصادی و تحریمها قرار است، ایران به عنوان طرفی که قرار است مدام امتیاز بدهد و ایالات متحده نیز به عنوان طرفی که قرار است تا از این امتیازها استفاده کند، باشد؛ مضافاً اینکه ترامپ معتقد بود که باید توافقنامه برجام در سایر موضوعات منطقهای نیز ادامه داشته باشد.
اما تاکید جمهوری اسلامی به توافق صرفاً در موضوع فعالیتهای هستهای باعث شده بود که خود را بازنده از سرگیری روابط تصور کند.
فشار لابیهای صهیونیستی و برخی کشورهای عربی بر دولت ترامپ برای خروج از برجام نیز بی تأثیر نبود. این فشارها حاکی از این بود که عادی سازی روابط ایران با ایالات متحده ممکن است منجر به کمرنگ شدن نقش این کشورها در بسط و توسعه برنامههای ایالات متحده در منطقه شود.
با این حال، تا دو سال و هشت ماه و 12 روز بعد که ترامپ همچنان در کاخ سفید حضور داشت، هیچ مذاکره ای میان ایران و آمریکا برای دستیابی به توافق جایگزین برجام انجام نگرفت. برعکس، ایران پس از گذشت یک سال از خروج آمریکا از برجام، طی 5 مرحله در چارچوب برجام، فعالیت های صلح آمیز هسته ای اش را از لحاظ کمی و کیفی ارتقا داد.
دوره ریاست جمهوری ترامپ همچنین مصادف شد با اوج فعالیتهای گروههای تروریستی داعش و القاعده در سوریه، عراق، لیبی و یمن و ترامپ به عنوان رئیس جمهور ایالات متحده به دنبال استفاده از این شرایط برای به پیش بردن برنامههای سیاست خارجی خود بود؛ اما ایران به عنوان سردمدار مبارزه با تروریسم در این دوره بود که با رشادتهای فراوان فرماندهانی همچون شهید سلیمانی توانست سازمان تروریستها را نابود کند و ایالات متحده را با ناکامی مواجه سازد. داعش که به اعتراف سیاست مداران آمریکایی ساخته و پرداخته واشنگتن بود در نهایت شکست خورد و تبدیل به یک ناکامی دیگر در پرونده سیاست خارجی ایالات متحده و ترامپ شد.
موضوعی که باعث شد تا ترامپ مدام از مقابله با اقدامات ایران در منطقه سخن بگوید. ترامپ در صحبتهایش مدعی شده بود که آمریکا بیش از هفت تریلون دلار (7000 میلیارد دلار) در سالهای بعد از حادثه یازده سپتامبر 2001 در منطقه غرب آسیا هزینه کرده است؛ در حالیکه عملاً دستاوردی برای ایالات متحده نداشته است. در حالیکه به ادعای ترامپ، ایران در همین زمان توانست تا با هزینهای بسیار ناچیز به دستاوردهای مهم امنیتی و سیاسی دست پیدا کند. در واقع ترامپ خواهان کنترل ایران در همه زمینهها بود اما در این زمینه نیز شکست خورد.
به دنبال ناکامیهای گسترده ترامپ در منطقه نهایتاً وی در اقدامی تروریستی دستور ترور سردار سلیمانی را صادر کرد.
ترامپ پیش از این اقدام تروریستی، مدام از نقش غیر قابل کنترل سردار سلیمانی در تحولات منطقه سخن میگفت و معتقد بود که با حذف فیزیکی او میتوان اوضاع منطقه را کنترل کرد.اما محاسبات وی در این زمینه نیز اشتباه از آب درآمد؛ زیرا ترور سردار سلیمانی باعث شد تا عزم ایران برای مقابله با آمریکا در منطقه افزایش پیدا کرده و نهایتاً هدف گذاری اخراج آمریکا از منطقه به عنوان پاسخ سخت به این جنایت برای ایران تعریف شود.
ترامپ اکنون در سال 2024 نیز که به دنبال برگشت به کرسی ریاست جمهوری آمریکا است تلاش دارد اقداماتش مقابل ایران را به گونهای توجیه کند و به دنبال دستاورد سازی مصنوعی از این اقدامات است.
چرا که افکار عمومی و همچنین جامعه نخبگان ایالات متحده معتقدند که اقدامات ترامپ احمقانه و نابخردانه بوده است. "ترور سردار سلیمانی، خروج از برجام، اعمال تحریمهای گسترده علیه ایران و سایر اقداماتی که مطمئناً توسط نامزدهای حزب رقیب به عنوان اقدامات بی اساس، ناموفق و هزینه زا برای ایالات متحده مورد انتقاد جدی قرار خواهد گرفت."
در واقع ترامپ به خوبی میداند که باید از حالا به دنبال سرپوش گذاشتن بر سلسله کارهای احمقانه و شکستهایش مقابل ایران باشد تا بدین وسیله به نوعی بتواند خود را از اتهامات مبرا کرده و همچنین دستاورد هایی برای خویش دست و پا کند تا با استفاده از آنها بتواند در انتخابات پیروز شود.
زیرا ایران یکی از مسائل مهم و مورد بحث در انتخابات پیشرو آمریکا است.
موضوعی که "جان بولتون" مشاور سابق ترامپ که حالا تبدیل به دشمنی برای او شده نیز بر آن تاکید کرده است.
بولتون اخیرا در گفتوگویی به جمهوریخواهان اعلام کرد که از ایران غافل نشوند.
چرا که ایران نقش موثری در تعیین سرنوشت انتخابات ایالات متحده خواهد داشت.
این مطلب برگرفته از گفت وگوی "رامین نصیری"، پژوهشگر و کارشناس مسائل بین الملل با سایت تحلیلی طنین است.
کلمات کلیدی: ترامپ ، تحریم های ایران ، برجام ، توافق جدید ، آمریکا و ایران