چرا نشست کپنهاگ به نمایش اختلاف اروپا در فشار بر رژیم صهیونیستی تبدیل شد؟

پارس‌تودی– نشست وزرای خارجه اتحادیه اروپا در کپنهاگ به نمایش اختلاف اروپا درباره رژیم صهیونیستی تبدیل شد.

به گزارش پارس‌تودی، وزیران خارجه کشورهای اتحادیه اروپا روز شنبه در نشستی غیررسمی در کپنهاگ، پایتخت دانمارک، قصد داشتند درباره چگونگی فشار بر رژیم صهیونیستی برای پایان‌دادن به جنگ غزه تصمیم‌گیری کنند، اما این نشست به صحنه نمایش اختلافات آنها تبدیل شد.

همچنین انتظار می‌رفت آنها درباره پیشنهادی برای تعلیق تأمین مالی شرکت‌های نوپای صهیونیستی با هدف تنبیه این رژیم به خاطر جنگ غزه مذاکره کنند. البته وزرای خارجه اتحادیه اروپا در این نشست سندی را تصویب کردند که در آن از ایالات متحده خواسته شده است تا ممنوعیت سفر هیأت فلسطینی به مجمع عمومی سازمان ملل را لغو کند.

«کایا کالاس»، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، پس از این نشست گفت که اعضای اتحادیه اروپا همچنان در مورد جنگ غزه اختلاف نظر دارند. وی اذعان کرد که این اختلاف نظر به اعتبار بین‌المللی اتحادیه اروپا لطمه می‌زند. او گفت: «واضح است که کشورهای عضو بر سر چگونگی ایجاد تغییر در مسیر اسرائیل اختلاف نظر دارند. گزینه‌ها واضح است و هنوز روی میز است. ما گزینه‌ها را ارائه داده‌ایم. اما مشکل این است که همه کشورهای عضو اتحادیه اروپا با آن موافق نیستند.»

عالی‌ترین مقام دیپلماسی اتحادیه اروپا گفت که کشورهای عضو هنوز به توافقی در خصوص پیشنهاد تعلیق توافق‌نامه تجارت آزاد با اسرائیل نرسیده‌اند. برخی کشورها از جمله آلمان و مجارستان مخالف این اقدام هستند، در حالی که دانمارک که هم‌اکنون ریاست دوره‌ای اتحادیه را برعهده دارد، از تعلیق داد و ستد با اسرائیل حمایت می‌کند.

در ماه‌های اخیر تظاهرات فزاینده‌ای در خیابان‌های سراسر اروپا به راه افتاده که خواستار اقدام دولت‌هایشان برای فشار بر رژیم صهیونیستی به منظور توقف جنگ هستند؛ جنگی که کارشناسان آن را به مثابه نسل‌کشی دانسته‌اند.

هرچند بسیاری از کشورهای اتحادیه اروپا، به شدت اقدام رژیم صهیونیستی به ویژه در به شهادت رساندن غیرنظامیان فلسطینی و محدودیت کمک‌رسانی به باریکه غزه را مورد انتقاد قرار داده‌اند، با این حال، اتحادیه اروپا تاکنون نتوانسته درباره نحوه فشار بر اسرائیل برای توقف بمباران‌ها و محاصره غزه توافق کند. برخی از کشورهای اروپایی مانند اسپانیا و ایرلند خواستار محدودیت‌های اقتصادی و تحریم تسلیحاتی رژیم صهیونیستی هستند و برخی دیگر از جمله آلمان و مجارستان در مقابل تحریم رژیم صهیونیستی مقاومت کرده‌اند. «خوزه مانوئل آلبارس»، وزیر خارجه اسپانیا، در این باره می‌گوید: «انفعال باعث شده در دو سال جنگ غزه به چیزی دست نیابیم»، «زمان صدور بیانیه‌ها به اتمام رسیده است، باید به جلو حرکت کنیم.»

کمیسیون اروپا، ماه گذشته محدودیت دسترسی رژیم صهیونیستی به برنامه تأمین مالی تحقیقاتی اتحادیه اروپا را پیشنهاد کرد اما این طرح برای تصویب نهایی نتوانسته حمایت کافی اعضای این اتحادیه را جلب کند. برخی کشورها مانند فرانسه، هلند، اسپانیا و ایرلند تاکنون حمایت خود را از این طرح نشان داده‌اند اما برخی دیگر مانند آلمان و ایتالیا تاکنون از آن حمایت نکرده‌اند.

اختلاف کشورهای اروپایی درباره مجازات یا تحریم اسرائیل یک موضوع پیچیده و چندوجهی است که ریشه در عوامل سیاسی، تاریخی، اقتصادی و حقوقی دارد. مهم‌ترین دلایل و جنبه‌های این اختلاف شامل این موارد است:

1. دیدگاه‌های متفاوت درباره مسئله فلسطین

برخی کشورهای اروپایی، به ویژه آنهایی که دیدگاه‌های چپ‌گرایانه‌تر یا حمایت قوی‌تری از حقوق بشر دارند (مانند اسپانیا ، سوئد، ایرلند یا بلژیک)، نسبت به سیاست‌های اسرائیل در قبال فلسطینی‌ها سخت‌گیرتر هستند و خواستار مجازات یا تحریم آن هستند. در حالی که کشورهای دیگر، به خصوص آنهایی که روابط نزدیک‌تری با اسرائیل دارند یا موضع معتدل‌تری درباره این بحران دارند (مانند آلمان، فرانسه یا مجارستان)، ترجیح می‌دهند از تحریم یا مجازات‌های سخت جلوگیری کنند و بیشتر به راهکارهای دیپلماتیک و مذاکرات تأکید دارند.

2. تأثیر روابط دیپلماتیک و اقتصادی

اسرائیل شریک تجاری و فناوری مهمی برای بسیاری از کشورهای اروپایی است و تحریم‌های اقتصادی می‌تواند به روابط دو طرف آسیب بزند. کشورهای اروپایی تمایل دارند در عین حفظ روابط اقتصادی و امنیتی راه‌هایی نیز برای تأثیرگذاری مثبت بر سیاست‌های اسرائیل پیدا کنند. البته امری که دشواری یا ناممکن بودن آن تاکنون مشخص شده است.

3. نگرش‌های تاریخی و حساسیت‌های امنیتی

برخی کشورهای اروپایی، به ویژه آلمان، به دلیل تاریخ خاص خود نسبت به یهودیان و اسرائیل، موضع محتاطانه‌تری در قبال تحریم‌ها دارند تا به ادعای خود به احساسات ضد یهودی دامن نزنند. در حالی که یهودیت و صهیونیسم ربطی به هم ندارند. همچنین این کشورها مدعی نگرانی‌هایی درباره امنیت اسرائیل و حمایت از حق موجودیت آن هستند که باعث می‌شود از مجازات‌های سخت‌گیرانه علیه رژیم صهیونیستی پرهیز کنند.

4. نقش اتحادیه اروپا و قوانین بین‌المللی

اتحادیه اروپا به طور کلی مدعی آن است که خواهان حل مسالمت‌آمیز مناقشه اسرائیل و فلسطین از طریق مذاکرات و بر اساس قوانین بین‌المللی است. برخی کشورهای عضو اتحادیه بیشتر خواهان تحریم یا اعمال محدودیت‌های خاص (مثلاً بر کالاهای تولید شده در مناطق اشغالی) هستند، در حالی که برخی دیگر تمایل دارند موضع معتدل‌تری داشته باشند.

5. تأثیر افکار عمومی و گروه‌های فشار

در برخی کشورها، افکار عمومی و گروه‌های فعال حقوق بشر و فلسطینی نقش مهمی در فشار بر دولت‌ها برای اتخاذ موضع سخت‌گیرانه‌تر دارند. این فشارها در کشورهایی با جمعیت مهاجر یا حامیان فلسطین قوی‌تر است. در حالی که در کشورهایی مانند آلمان و فرانسه و یا مجارستان که لابی صهیونیستی در آنها قوی است، دیدگاه‌های مبتنی بر مجازات اسرائیل با چالش‌های جدی مواجه هستند./

srm