چرا چین و روسیه با قطعنامه پیشنهادی آمریکا درباره غزه مخالفت کردند؟
-
شورای امنیت سازمان ملل
پارستودی– چین و روسیه با قطعنامه پیشنهادی آمریکا درباره غزه مخالفت کردند.
به گزارش پارس تودی، پس از ارائه قطعنامه پیشنهادی آمریکا به شورای امنیت درباره غزه، روسیه و چین، بهعنوان اعضای دائمی شورای امنیت، خواستار حذف کامل «هیئت صلح» ازمتن پیشنویس شدهاند. مسکو و پکن اعتراض خود را به نسخه اصلاحشده بهطور رسمی ثبت کردهاند.
روسیه و چین روز جمعه ۱۴ نوامبر اعتراض رسمی خود را به نسخه اصلاحشده پیشنویس قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل متحد در مورد غزه اعلام کردند. این پیشنویس که توسط آمریکا ارائه شده، بر اساس برنامه ۲۰ مادهای دونالد ترامپ برای آتشبس و بازسازی غزه تدوین شده و بر استقرار نیروی بینالمللی تثبیتکننده در این منطقه تا پایان سال۲۰۲۷ تمرکز دارد.
پیشنویس اصلاحشده که روز پنجشنبه ۱۳ نوامبر منتشر شد، تغییرات جزئی برای پاسخ به انتقادهای اولیه را شامل میشود، اما همچنان بر تشکیل «هیئت صلح» موقت برای اداره غزه اصرار دارد. این هیئت قرار است نیروی تثبیتکننده را زیر نظر خود اداره کند و مسئولیتهایی مانند خلع سلاح کامل غزه، آموزش نیروی پلیس فلسطینی، نظارت بر مرزها با مصر و رژیم صهیونیستی و تسهیل کمکهای بشردوستانه را بر عهده گیرد.
روسیه و چین، بهعنوان اعضای دائمی شورای امنیت با حق وتو، خواستار حذف کامل «هیئت صلح» از متن پیشنویس شدهاند. دیپلماتهای این دو کشور بیش از نیمی از متن را «ناکافی»، «مبهم» یا «فاقد جزئیات ضروری» توصیف کرده و تأکید دارند که نیروی تثبیتکننده تنها زیر نظر مستقیم شورای امنیت عمل کند، نه یک هیئت موقت که ممکن است تحت نفوذ آمریکا و اسرائیل قرار گیرد.
این دو کشور بر لزوم نظارت کامل سازمان ملل بر هر نیروی خارجی در غزه اصرار دارند و پیشنویس را ناکافی در تضمین حقوق فلسطینیها، از جمله مسیر روشن بهسوی تشکیل دولت مستقل فلسطینی میدانند. روسیه و چین هشدار دادهاند که بدون تغییرات اساسی، پیشنویس را وتو خواهند کرد.
دلایل مخالفت چین و روسیه:
۱. نگرانی از نفوذ آمریکا و اسرائیل
قطعنامه پیشنهادی آمریکا شامل تشکیل یک «هیئت صلح» موقت برای اداره غزه است. این هیئت قرار است وظایفی چون خلع سلاح کامل غزه، آموزش نیروی پلیس فلسطینی، نظارت بر مرزها با مصر و اسرائیل و تسهیل کمکهای بشردوستانه را بر عهده گیرد. چین و روسیه معتقدند چنین هیئتی میتواند تحت نفوذ مستقیم آمریکا و اسرائیل قرار گیرد و عملاً به ابزاری برای تثبیت منافع آنها در منطقه بدل شود.
۲. حذف نقش فلسطینیها
در متن پیشنویس، تشکیلات خودگردان فلسطین نقشی در اداره دوران گذار غزه ندارد. این موضوع از نگاه چین و روسیه به معنای نادیده گرفتن حق تعیین سرنوشت فلسطینیها بوده و میتواند مشروعیت سیاسی این طرح را زیر سؤال ببرد.
۳. تضعیف شورای امنیت
دیپلماتهای روسیه و چین تأکید کردهاند که نیروی تثبیتکننده باید تنها زیر نظر مستقیم شورای امنیت عمل کند، نه یک هیئت موقت. آنها بیش از نیمی از متن را «مبهم و خالی از جزئیات» دانستند و معتقد بودند که این طرح جایگاه شورای امنیت را تضعیف میکند.
۴. رقابت ژئوپلیتیک با آمریکا
مخالفت چین و روسیه همچنین در چارچوب رقابت ژئوپلیتیک با آمریکا قابل تحلیل است. این دو کشور در سالهای اخیر تلاش کردهاند از نفوذ واشنگتن در مناطق حساس جهان، بهویژه غرب آسیا، بکاهند. مخالفت با طرح آمریکا در غزه بخشی از این سیاست کلان محسوب میشود.
پیامدهای مخالفت چین وروسیه :
۱. شکست اجماع بینالمللی
این مخالفت باعث شد که شورای امنیت نتواند به اجماع درباره تشکیل نیروی بینالمللی در غزه برسد. در نتیجه، روند تصمیمگیری برای آتشبس و بازسازی غزه با تأخیر و پیچیدگی بیشتری مواجه شد.
۲. افزایش نقش کشورهای عربی
چین و روسیه در کنار برخی کشورهای عربی مخالفت خود را ثبت کردند. این همگرایی نشان میدهد که کشورهای عربی نیز نسبت به نفوذ آمریکا در اداره غزه حساسیت دارند و ممکن است در آینده نقش فعالتری در مذاکرات ایفا کنند. کشورهای عربی، از جمله الجزایر بهعنوان عضو شورای امنیت و امارات، نسبت به عدم نقش انتقالی برای تشکیلات خودگردان فلسطینی در اداره غزه ابراز نگرانی کردهاند. امارات اعلام کرده که بدون چارچوب روشن، در نیروی تثبیتکننده شرکت نخواهد کرد. پاکستان و اردن نیز خواستار تأیید حقوق فلسطینیها، از جمله تشکیل دولت در هر قطعنامهای شدهاند. ملک عبدالله دوم پادشاه اردن تأکید کرده که این نیرو باید بر «حفظ صلح» تمرکز کند، نه «اجرا»، تا مشارکت کشورها را جلب کند.
۳. تداوم بحران انسانی
عدم توافق بر سر هیئت صلح به معنای نبود سازوکار مشخص برای تسهیل کمکهای بشردوستانه و بازسازی غزه است. این امر میتواند بحران انسانی در این منطقه را طولانیتر کند.
۴. تشدید شکاف شرق و غرب
این مخالفت بار دیگر شکاف میان قدرتهای غربی و شرقی در شورای امنیت را آشکار کرد. در حالی که آمریکا و متحدانش به دنبال مدیریت مستقیم بحران غزه هستند، چین و روسیه بر نقش مستقل شورای امنیت و تحقق حق فلسطینیها تأکید دارند. این شکاف میتواند اوضاع سیاسی و امنیتی در غرب آسیا را بیش از پیش پیچیده سازد.
جمعبندی
مخالفت چین و روسیه با قطعنامه پیشنهادی آمریکا درباره غزه ناشی از نگرانی از نفوذ واشنگتن و اسرائیل، حذف نقش فلسطینیها و تضعیف شورای امنیت است. این مخالفت پیامدهای مهمی برای به اصطلاح روند صلح و آینده غزه دارد.این اقدام پیامدهایی چون شکست اجماع بینالمللی، تداوم بحران انسانی و تشدید رقابت ژئوپلیتیک شرق و غرب را در پی دارد. در نهایت، این مخالفت نشان میدهد که آینده غزه نهتنها به توافقات داخلی فلسطینیها، بلکه به رقابت قدرتهای جهانی نیز گره خورده است.
srm