باستان شناسی | زِروس؛ تمدنی باستانی در ایران / تله گوزن ۱۵۰۰ ساله از زیر یخ نمایان شد + تصویر

پارس‌تودی- تونل‌هایی به طول ده‌ها کیلومتر که همچون شریان‌های پنهان به یکدیگر پیوند می‌خوردند و سیستمی از تهویه با ساختارهای مخروطی که هوای تازه را از دل سنگ به درون می‌کشاند.

در اعماق فلات خشک و بی‌رحم ایران، جایی که بادهای سوزان کویر با گرمای طاقت‌فرسا زندگی را به محاق می‌کشند، رازی هزاران ساله در دل سنگ بستر پنهان مانده بود. شهری که در عمق ۵۰ متری زمین جریان حیات داشت؛ تونل‌هایی به طول ده‌ها کیلومتر که همچون شریان‌های پنهان به یکدیگر پیوند می‌خوردند، و سیستمی از تهویه با ساختارهای مخروطی که هوای تازه را از دل سنگ به درون می‌کشاند.

به گزارش پارس‌تودی به نقل از همشهری آنلاین، این چهره تمدن زِروس است، تمدنی باستانی که از سده‌های سوم تا هفتم میلادی در غرب ایران بالیده بود و اکنون، با کشفیات تازه، به یکی از اسرارآمیزترین معماهای باستان‌شناسی جهان بدل شده است. در ۲۵ مرداد ۱۴۰۴، هنگامی که باستان‌شناسان در همدان به لایه‌ای از سنگ‌های حکاکی‌شده رسیدند، جهان زیرزمینی ایران بار دیگر جان گرفت.

اما زِروس چیست؟ تمدنی حقیقی یا افسانه‌ای از دل تاریخ؟

تمدن زِروس و اسرار شهرهای زیرزمینی ایران را می‌توان یکی از رمزآلودترین فصل‌های باستان‌شناسی فلات ایران دانست؛ این فرهنگ مهجور در سده‌های سوم تا هفتم میلادی، شبکه‌ای از دستاوردهای مهندسی، اجتماعی و فرهنگی را در دل سنگ‌های غرب ایران ثبت کرده است. زِروس نه‌تنها با شهرهای چندطبقه مدفون در دل زمین و تونل‌هایی ده‌ها کیلومتری، بلکه با فناوری‌هایی که حتی امروز الهام‌بخش پژوهشگران است، توجه‌ها را به خود جلب می‌کند.

تله گوزن ۱۵۰۰ ساله از زیر یخ نمایان شد

در فلات کوهستانی اورلاندسفیلت در شهرستان وِستلَند نروژ، باستان‌شناسان یک سیستم تله‌گذاری برای گوزن شمالی را با قدمت ۱۵۰۰ سال کشف کردند. این کشف که یکی از شگفت‌انگیزترین یافته‌های باستان‌شناسی سال ۲۰۲۵ بوده است، شامل صدها تنه چوبی دقیق تراشیده‌شده می‌شود که قرن‌ها زیر لایه‌های برف و یخ حفظ شده بودند. 

بخش‌های بهتر حفظ‌شده، دو حصار چوبی هستند که به سمت یک محوطه بزرگ ساخته‌شده از تنه‌های سنگین هدایت می‌شوند؛ جایی که گوزن‌ها برای شکار جمع‌آوری می‌شدند. این نخستین ساختار چوبی برای شکار جمعی است که تاکنون از زیر یخ‌های نروژ کشف شده است. باستان‌شناسان مجموعه‌ای از شاخ‌های گوزن شمالی را هم یافته‌اند که بسیاری از آن‌ها دارای نشانه‌های برش مشخص بودند و نشان می‌دادند حیوانات پس از شکار چگونه فرآوری می‌شدند. اویستین اسکار باستان‌شناس افزود: «این علامت‌ها بدون تردید تأیید می‌کنند که این مکان محل شکار جمعی بوده است.»

hk