چگونه «جایزه صلح نوبل» به ابزار جنگ واشنگتن در ونزوئلا بدل شد؟

پارس‌تودی- اندکی پس از آنکه «ماریا کورینا ماچادو»، سیاستمدار مخالف ونزوئلایی و چهره نزدیک به آمریکا و اسرائیل، در ۱۰ اکتبر ۲۰۲۵ جایزه صلح نوبل را دریافت کرد، دولت ترامپ با جسارت بیشتری دست به اقدامات آشکار و پنهان نظامی علیه ونزوئلا زد. 

«میدل ایست آی» به تازگی در مطلبی نوشت: دولت نیکولاس مادورو که از سال ۲۰۱۳ قدرت را در ونزوئلا در دست دارد، همواره در برابر طرح‌های امپریالیستی آمریکا برای تسلط بر منابع طبیعی گسترده ونزوئلا مقاومت کرده و همزمان سیاست‌های مداخله‌گرانه واشنگتن و جنایات اسرائیل در غزه را محکوم کرده است. به گزارش پارس‌تودی، در مقابل، ماچادو به عنوان سیاستمداری نزدیک به جریان‌های فاشیستی اروپا و حامی سرسخت اسرائیل، آشکارا از حمله آمریکا و اسرائیل به کشور خود و تصرف منابع آن حمایت کرده است. 

تصمیم کمیته نوبل برای اعطای جایزه به چنین فردی، پرسش‌های جدی درباره اعتبار این جایزه ایجاد می‌کند. جایزه‌ای که پیش‌تر به چهره‌هایی چون هنری کیسینجر ــ متهم به جنایات جنگی ــ داده شد، اما هرگز به رهبران صلح‌طلبی چون مهاتما گاندی تعلق نگرفت. این روند نشان می‌دهد که نوبل مدت‌هاست به ابزاری در خدمت امپریالیسم و نظامی‌گری غرب تبدیل شده است. 

نگاهی به تاریخ این جوایز نیز همین را تأیید می‌کند: 

- در سال ۱۹۱۸، جایزه شیمی به فریتز هابر، مخترع گازهای سمی داده شد. 

- در ۱۹۲۶، جایزه پزشکی به یوهانس فیبیگر برای کشف سرطانی که بعدها معلوم شد وجود ندارد، تعلق گرفت. 

- در ۱۹۴۹، جایزه پزشکی به آنتونیو اگاس مونیز برای اختراع روش مخرب «لوبوتومی» اعطا شد. 

- در سال ۲۰۰۸ نیز جایزه پزشکی به فردی داده شد که تحقیقاتش با حمایت مالی شرکت داروسازی آسترازنکا انجام شده بود. 

این نمونه‌ها نشان می‌دهد که نوبل نه معیار برتری علمی یا اخلاقی، بلکه اغلب ابزاری برای تثبیت قدرت و منافع غرب بوده است. حتی ژان پل سارتر، نویسنده مشهور فرانسوی، زمانی که جایزه ادبیات نوبل را دریافت کرد، آن را رد کرد و گفت: «راهتان را بگیرید و بروید.» 

ریشه این جوایز به وصیت‌نامه آلفرد نوبل بازمی‌گردد؛ کسی که به خاطر اختراع مواد منفجره «تاجر مرگ» لقب گرفته بود و بعدها تلاش کرد با ایجاد این جوایز، میراثی مثبت از خود به جا بگذارد. اما امروز، این میراث بیش از آنکه نماد صلح و پیشرفت باشد، به ابزاری برای نمایش قدرت غرب بدل شده است. 

واقعیت این است که جهان در بحران اخلاقی و وجودی عمیقی گرفتار است. جایزه نوبل نه راه‌حل این بحران، بلکه نشانه‌ی آن است. به جای تقدیر از چهره‌های مشکوک، باید برای قربانیان بی‌گناه در غزه، سودان، ونزوئلا و دیگر نقاط جهان سوگواری کنیم؛ قربانیانی که نتیجه گسترش نظامی‌گری غرب هستند. 

نوبل امروز بیش از آنکه نماد انسانیت باشد، پوششی فرهنگی و علمی غرب برای حفظ وضع موجود و توجیه خشونت‌های بی‌پایان است. 

mrt