بازخوانی جنایات غرب | کشتار می‌لای در ویتنام؛ نمایش آشکار توحش آمریکایی

پارس تودی – کشتار می‌لای یکی از فجیع‌ترین جنایات ارتش آمریکا در جنگ ویتنام بود.

به گزارش پارس تودی، کشتار می‌لای در ۱۶ مارس ۱۹۶۸ یکی از فجیع‌ترین جنایات ارتش آمریکا در جنگ ویتنام بود که طی آن صدها غیرنظامی بی‌دفاع شامل زنان، کودکان و سالمندان به‌دست سربازان آمریکایی قتل‌عام شدند. این رویداد نه‌تنها وجدان جهانی را تکان داد بلکه به نقطه‌عطفی در تغییر افکار عمومی آمریکا نسبت به جنگ ویتنام بدل شد.

کشتار می‌لای در روستای کوچک سون‌می در استان کوانگ‌نای ویتنام جنوبی رخ داد. این منطقه به‌دلیل فعالیت‌های گسترده‌ چریک‌های ویت‌کنگ به‌عنوان یکی از پایگاه‌های مهم مقاومت شناخته می‌شد. در پی حملات سنگین و تلفات بالای نیروهای آمریکایی در جریان حمله‌ تت، فرماندهان ارتش آمریکا تصمیم گرفتند عملیات «جست‌وجو و نابودی» را در این منطقه اجرا کنند. در شامگاه ۱۵ مارس ۱۹۶۸، فرماندهان به نظامیان آمریکایی دستور دادند که صبح روز بعد وارد روستا شوند و هر فردی را که یافتند به‌عنوان دشمن تلقی کنند. 

صبح روز ۱۶ مارس، حدود ۱۰۰ سرباز آمریکایی به فرماندهی ستوان ویلیام کالی وارد می‌لای شدند. برخلاف انتظار آنان، هیچ نیروی ویت‌کنگی در روستا حضور نداشت. آنچه یافتند، زنان، کودکان و سالمندانی بودند که مشغول کارهای روزمره بودند. با وجود این، سربازان به دستور کالی شروع به تیراندازی کردند. بسیاری از زنان پیش از کشته‌شدن مورد تجاوز قرار گرفتند، کودکان در آغوش مادرانشان به قتل رسیدند و خانه‌ها و مزارع به آتش کشیده شد. نیروهای آمریکایی زنان، مردان مسن‌ و اطفال را در این روستا سلاخی کردند، دست‌هایشان را قطع کردند، گلوی‌شان را بریدند و مردم را با شلیک گلوله و نارنجک به قتل رساندند. در نهایت، بیش از ۵۰۰ نفر از غیرنظامیان بی‌دفاع در کمتر از چند ساعت جان خود را از دست دادند. 

این کشتار با خشونتی بی‌سابقه همراه بود. شاهدان گزارش دادند که سربازان آمریکایی حتی حیوانات و منابع غذایی روستا را نابود کردند و چاه‌ها را آلوده ساختند تا زندگی در آن منطقه غیرممکن شود. تنها تعداد اندکی از روستاییان توانستند با پنهان‌شدن یا فرار جان خود را نجات دهند. در میان این جنایت ،۳ نفر خدمه یک بالگرد آمریکایی به خلبانی هیو تامپسون تلاش کردند جلوی ادامه‌ کشتار را بگیرند. آنان با فرود بالگرد خود میان سربازان و روستاییان، تهدید کردند که اگر تیراندازی ادامه یابد، به‌سوی هم‌رزمان خود شلیک خواهند کرد. این اقدام شجاعانه توانست جان شماری از غیرنظامیان را نجات دهد. 

سیمور هرش روزنامه نگار و نویسنده معروف آمریکایی، چند سال پس از نخستین گزارش‌هایش در این‌باره، در مقاله‌ای که در سال ۱۹۷۲ در مجله «دی‌نیویارکر» چاپ شد، نوشت: «بسیاری به گروه‌های کوچک تقسیم شده و به ضرب گلوله به قتل رسیدند. دیگران... به آب انداخته شده و با شلیک گلوله به قتل رسیدند و بسیاری دیگر در گوشه‌ای یا در نزدیکی خانه‌های‌شان کشته شدند. به برخی از زنان جوان‌تر و دختران تجاوز جنسی شد و سپس آن‌ها به قتل رسیدند». 

با وجود ابعاد فاجعه، نیروهای آمریکایی نه‌تنها این کشتار را پنهان کردند، بلکه آن را به‌عنوان پیروزی جلوه دادند. بعد از گذشت بیش از یک سال از این واقعه، مردم آمریکا از آن آگاه شدند. ارتش آمریکا در ابتدا تلاش کرد این رویداد را پنهان کند. گزارش‌های رسمی مدعی شدند که در جریان یک درگیری، بیش از ۱۲۸ چریک ویت‌کنگ کشته شده‌اند. اما یک سال بعد، کهنه سربازی به نام رونالد رایدنهاور با ارسال نامه‌ای به کنگره و رئیس‌جمهور، حقیقت را افشا کرد. پس از انتشار تصاویر و شهادت‌ها در رسانه‌ها، موجی از خشم و اعتراض در آمریکا و جهان به راه افتاد. این افشاگری نقطه‌عطفی در تغییر افکار عمومی آمریکا نسبت به جنگ ویتنام بود و جنبش‌های ضد جنگ را تقویت کرد.تلاش‌های کهنه‌سرباز رونالد رایدنهور و  سیمور هِرش خبر کشتار را در نوامبر ۱۹۶۹ به عموم آمریکایی‌ها رساند، که باعث خشم جهانی و تقویت مخالفت داخلی با مشارکت در جنگ شد.

پیگیری قضایی این جنایت نیز بحث‌برانگیز بود.۲۶ سرباز به اتهامات جنایی متهم شدند، اما تنها ستوان ویلیام کالی ، فرمانده گروهان C، محکوم شد. او به قتل ۲۲ نفر از ساکنان روستا متهم و در ابتدا به حبس ابد محکوم شد، اما پس از کاهش حکم، سه سال و نیم تحت حبس خانگی گذراند. این حکم خشم بسیاری را برانگیخت و نشان داد که عدالت درباره‌ نظامیان آمریکایی که مرتکب جنایات جنگی می‌شوند عملاً اجرا نمی‌شود. 

کشتار می‌لای پیامدهای گسترده‌ای داشت. نخست، این رویداد مشروعیت اخلاقی آمریکا در جنگ ویتنام را به‌شدت زیر سؤال برد. دوم، افکار عمومی آمریکا بیش از پیش علیه جنگ بسیج شد و فشارها برای پایان‌دادن به حضور نظامی در ویتنام افزایش یافت. سوم، این کشتار به‌عنوان نمونه‌ای از شکست راهبرد «جست‌وجو و نابودی» شناخته شد و نشان داد که چنین سیاست‌هایی نه‌تنها موفقیت نظامی به‌همراه ندارد بلکه به فجایع انسانی منجر می‌شود.

می‌لای همچنین در حافظه‌ تاریخی ویتنام به‌عنوان نماد رنج و مقاومت مردم این کشور باقی مانده است. برای آمریکایی‌ها نیز این رویداد یادآور این حقیقت شد که جنگ‌های استعماری و مداخله‌گرایانه می‌تواند ارتش را به ارتکاب جنایاتی سوق دهد که آثار آن برای نسل‌ها باقی می‌ماند. نام کشته‌شدگان در «می‌لای» و قریه‌های مجاور بر یک دیوار مرمرین سیاه ثبت شده است. این‌جا می‌توان اسامی ۵۰۴ قربانی را خواند که به‌ترتیب سن بر روی دیوار حک شده‌اند، از کودکان خردسال گرفته تا کهن‌سالانی که در دهه‌های ۸۰ زندگی‌شان بوده‌اند.

srm