تحریم‌های جدید آمریکا علیه ونزوئلا؛ واشنگتن به دنبال چیست؟

پارس تودی – وزارت خزانه‌داری آمریکا تحریم‌های جدیدی را علیه شرکت‌ها و نفتکش‌های مرتبط با ونزوئلا اعمال کرد.

به گزارش پارس‌تودی، وزارت خزانه‌داری ایالات متحده تحریم‌هایی را علیه چهار شرکت فعال در بخش نفت ونزوئلا اعلام کرد و چهار نفتکش مرتبط با این فعالیت‌ها را به‌عنوان اموال مسدودشده تعیین کرد. واشنگتن با اعلام این تحریم‌های جدید بار دیگر بر ادامه کمپین فشار خود علیه دولت نیکلاس مادورو، رئیس‌جمهور ونزوئلا تأکید کرده است.. 

دولت ترامپ ادعا کرده که این نفتکش‌ها که برخی از آن‌ها بخشی از چیزی هستند که آن را «ناوگان سایه» در خدمت ونزوئلا می‌نامد، همچنان منابع مالی را فراهم می‌کنند که به حفظ نظام ونزوئلا کمک می‌کند. این وزارتخانه خاطرنشان کرد که دولت ونزوئلا به‌طور فزاینده‌ای به ناوگان سایه‌ای از کشتی‌هایی که در سراسر جهان فعالیت می‌کنند، متکی است. اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری ایالات متحده، در این راستا تأکید کرد که این وزارتخانه به اجرای کمپین فشار دونالد ترامپ علیه ونزوئلا ادامه خواهد داد. 

کاخ سفید به نیروهای نظامی آمریکا دستور داده که دست‌کم برای دو ماه آینده، تمرکز خود را تقریباً به‌طور کامل بر اجرای آنچه «قرنطینه» نفت ونزوئلا خوانده می‌شود، معطوف کنند. یک مقام آمریکایی ادعا کرد: در حالی که گزینه‌های نظامی همچنان روی میز قرار دارد، تمرکز فعلی بر استفاده از فشار اقتصادی از طریق اجرای تحریم‌ها برای دستیابی به اهدافی است که کاخ سفید دنبال می‌کند. 

تحریم‌های تازه آمریکا علیه ونزوئلا در ادامه سیاست فشار حداکثری دولت ترامپ اعمال شده‌اند. هدف از این اقدام، قطع شریان اصلی درآمد دولت مادورو یعنی صادرات نفت است. با توجه به اینکه ونزوئلا با داشتن بزرگ‌ترین ذخایر نفتی جهان، اقتصادی وابسته به نفت دارد، لذا واشنگتن بر این تصور است که با تشدید تحریم‌های نفتی و ایجاد محدودیت‌های جدید در این بخش، فشار سنگینی بر دولت و مردم ونزوئلا وارد کرده و در نهایت اهداف خود را محقق می‌کند. 

اما تحریم‌ها تنها بخشی از این کارزار هستند. دولت ترامپ همزمان حضور نظامی خود را در دریای کارائیب افزایش داده و به بهانه مبارزه با قاچاق مواد مخدر، عملیات‌هایی علیه شناورهای ونزوئلایی انجام داده است. تنش‌ها میان واشنگتن و کاراکاس از ماه سپتامبر به‌شدت افزایش یافته است؛ زمانی که دولت ترامپ مجموعه‌ای از حملات را علیه شناورهای ونزوئلایی در دریای کارائیب و شرق اقیانوس آرام آغاز کرد؛ حملاتی که دولت آمریکا مدعی است این شناورها در قاچاق مواد مخدر دست داشته‌اند. گزارش‌ها نشان می‌دهد که ارتش آمریکا شمار زیادی از شناورهای ونزوئلایی را هدف قرار داده که منجر به کشته‌شدن بیش از ۱۰۰ نفر شده است. با این حال ایالات متحده هیچ مدرکی دال بر قاچاق مواد مخدر ارائه نکرده است. این اقدامات، در عمل نوعی محاصره دریایی را شکل داده که هدف آن محدودکردن توانایی ونزوئلا در استفاده از مسیرهای دریایی برای صادرات نفت و واردات کالاهای حیاتی است. 

همچنین سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) اوایل ماه جاری میلادی یک تأسیسات بندری را در سواحل ونزوئلا هدف حمله قرار داده است. این نخستین حمله آمریکا به هدفی در خاک ونزوئلا است. رئیس‌جمهور آمریکا ادعا کرده که این حمله اسکله‌ای را هدف قرار داده که برای بارگیری قایق‌های حامل مواد مخدر استفاده می‌شده است. این اقدام در حالی صورت گرفته که ترامپ پیش از آن با تهدید به حملات زمینی، فشار بر مادورو را افزایش داده و همزمان با تقویت نیروهای نظامی در منطقه، نشان داده است که واشنگتن قصد دارد حضور خود در آمریکای جنوبی را به‌شدت پررنگ کند. 

اهداف دولت ترامپ از این سیاست چندگانه را می‌توان در سه سطح بررسی کرد: 

نخست، فشار اقتصادی برای تضعیف پایه‌های مالی دولت مادورو: دولت ترامپ بر این گمان باطل است که با کاهش درآمدهای نفتی، دولت ونزوئلا توان پرداخت هزینه‌های اجتماعی و نظامی خود را از دست می‌دهد و در نتیجه به زعم واشنگتن مشروعیت داخلی‌اش کاهش می‌یابد.

 دوم، فشار سیاسی برای تغییر رفتار یا حتی تغییر نظام سیاسی ونزوئلا: واشنگتن امیدوار است که با تشدید بحران اقتصادی، نارضایتی عمومی افزایش یافته و زمینه برای فروپاشی دولت مادورو یا پذیرش مذاکره با اپوزیسیون فراهم شود.

سوم، اهداف ژئوپلیتیک و امنیتی: آمریکا حضور نظامی خود را در کارائیب با ادعای مبارزه با قاچاق مواد مخدر توجیه می‌کند اما در واقع این حضور بخشی از راهبرد مهار نفوذ روسیه و چین در آمریکای لاتین است که روابط نزدیکی با دولت مادورو دارند. 

در این چارچوب، حمله به اسکله‌ها و قایق‌های ونزوئلایی را باید نه صرفاً اقدامی ضد قاچاق، بلکه بخشی از فشار نظامی و روانی علیه دولت مادورو دانست. این حملات پیام آشکاری به کاراکاس و متحدانش می‌دهد که واشنگتن آماده است از ابزار نظامی نیز برای تحقق اهداف خود استفاده کند. هرچند این اقدامات با انتقاد برخی محافل حقوقی و سیاسی در آمریکا مواجه شده و حتی به‌عنوان نقض قوانین بین‌المللی مطرح شده است، اما دولت ترامپ آن را در راستای دفاع از امنیت ملی و مقابله با تهدید مواد مخدر توجیه می‌کند. 

در مجموع، تحریم‌های نفتی، محاصره دریایی و حملات نظامی علیه ونزوئلا نشان‌دهنده راهبردی است که هدف آن فشار همه‌جانبه بر دولت مادورو است. واشنگتن به دنبال آن است که با ترکیب ابزارهای اقتصادی و نظامی، ونزوئلا را به نقطه‌ای برساند که یا تسلیم خواسته‌های آمریکا شود یا با تغییر سیاسی داخلی، دولتی جدید روی کار آید. این سیاست اگرچه فشار شدیدی بر مردم ونزوئلا وارد کرده، اما تاکنون نتوانسته به تغییر نظام سیاسی منجر شود و بیشتر به تشدید بی‌ثباتی و افزایش تنش‌های ژئوپلیتیک در منطقه انجامیده است. ضمن اینکه مردم ونزوئلا نیز همبستگی خود را با دولت و مادورو اعلام کرده و بر مقابله با هرگونه تجاوز احتمالی از سوی آمریکا اعلام آمادگی کرده‌اند.

srm