چرا آمریکا اصرار دارد اروپا و رهبران آن را تحقیر کند؟

پارس تودی– دونالد ترامپ در سخنانی تحقیر آمیز خطاب به صدها نفر از شرکنندگان در اجلاس مجمع جهانی اقتصاد در داووس گفت: "اروپا بدون آمریکا نمی‌تواند از خود دفاع کند. آنها زیبا صحبت می‌کنند، اما در عمل ضعیف و وابسته هستند."

 به گزارش پارس‌تودی، این جملات رئیس جمهوری آمریکا با افشای تحقیرآمیز یک پیام خصوصی از امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه همراه شد. تحقیر اروپا توسط ترامپ نشانه‌ای از یک تغییر استراتژیک میان متحدان دو سوی آتلانتیک پس از نزدیک به هشتاد سال همگرایی است. نظم جهانی بر پایه اتحادهای دیرین در حال فروپاشی است و واشنگتن تحت رهبری ترامپ، عمداً و با حسابگری، نقش معمار این فروپاشی را بازی می‌کند.

تحلیل این وضعیت بحرانی، با توجه به داده‌های خبری فایننشال تایمز، رویترز و اندیشکده‌هایی چون شورای آتلانتیک، نشان می‌دهد که جهان در آستانه یک گذار خطرناک به سمت یک سیستم چندقطبی هرج و مرج‌گرا قرار گرفته است، جایی که اروپا به عنوان یک بازیگر در حال محو شدن است و قدرت‌های رقیب مشتاقانه منتظر جمع‌آوری تکه‌های این پازل شکسته هستند.
افشای پیام‌های  مکرون رئیس جمهوری فرانسه توسط ترامپ اقدامی حساب شده بود. در این پیام مکرون  رئیس‌جمهور فرانسه با اضطراری آشکار پیشنهاد تشکیل یک جلسه گروه هفت گسترده با حضور حتی روسیه را می‌دهد و بر همکاری در مورد ایران و سوریه تأکید می‌ورزد. این پیام نشان می‌دهد رئیس جمهور فرانسه چگونه در موضع التماس و چانه‌زنی ضعیف قرار گرفته است. پاسخ ترامپ با نپذیرفتن این دعوت و سپس افشای آن، این پیام را مخابره کرد که واشنگتن دیگر حوصله چارچوب‌های چندجانبه اروپامحور را ندارد. ترامپ با این اقدامات خلاف رویه‌های دیپلماتیک حتی در قبال متحدان دیرینه آمریکا به دنبال  تضعیف اعتبار متحد، تحقیر او در ملأ عام و سپس وارد آوردن فشار برای انعقاد معامله‌ای دوجانبه تحت شرایط خود است. 

سخنان تلخ نخست‌وزیر بلژیک در قبال رفتارهای تحقیر آمیز ترامپ به خوبی حالت استیصال اروپا در برابر ترامپ را نشان می‌دهد. بارت دی وور نخست وزیر بلژیک در سخنانی در اجلاس داووس گفت: رئیس‌جمهور ترامپ می‌تواند هر کاری که می‌خواهد با ما انجام دهد. او می‌تواند با ما بازی کند و می‌تواند ما را برده خود کند؛ در اصل ما برده او هستیم!»

اما ترامپ صرفاً به تحقیر روانی بسنده نمی‌کند. اقدامات عملی او در کره زمین، از گرینلند تا اوکراین، دارد ساختارهای امنیتی و اقتصادی اروپا را از درون می‌پوساند. اعزام  نیروهای اروپایی به گرینلند برای رزمایش، پاسخی دفاعی و دیرهنگام به همین حس هراس است. از سوی دیگر، افشای توقف اشتراک اطلاعات محرمانه ناتو با آمریکا، نشان از عمق شکافی دارد که به ستون فقرات امنیت جمعی غرب رسیده است. 

ترامپ با پرونده‌های باز اوکراین و خاورمیانه عامدانه بحران‌هایی ایجاد می‌کند که اروپا را در حاشیه قرار می‌دهد و توانایی واکنش هماهنگ آن را نقض می‌کند. در این میان، تحلیل وزیر خارجه ایران، سید عباس عراقچی، نقطه مهمی را نشانه می‌رود:  «اروپا اکنون در حال مواجهه با پیامدهای خیانت گذشته خود به ایران است؛ آن هم در شرایطی که با رفتاری مشابه از سوی آمریکا روبه‌رو شده است.»

وزیر خارجه ایران در شبکه ایکس نوشت: یک درس واضح و آشکار از این ماجراها قابل برداشت است: یا «تمام معامله‌ها، معامله هستند»، یا «دست دادن هیچ اعتباری ندارد». 

این موضوع به همین وضوح است و پیامد حالت دوم چیزی جز فروپاشی نظم بین‌المللی نخواهد بود. نظم بین‌الملل به جنگل هابزی بازمی‌گردد که ترامپ آشکارا در آن احساس راحتی می‌کند. رهبران چین و روسیه از این آشوب خرسندند، نه به خاطر قدرت ترامپ، بلکه به خاطر ضعفی که او در شبکه متحدان غربی ایجاد می‌کند.

سال ۲۰۲۶ با حمله به ونزوئلا و ربایش رئیس‌جمهور آن، پدیده‌ای که مرزهای حقوق بین‌الملل را درمی‌نوردد ، آغاز شد تا نشان دهد در جهانی که ترامپ می‌سازد، هیچ هنجاری مقدس نیست. پایان این شروع بی‌پروایانه را نمی‌توان به وضوح پیش‌بینی کرد، اما جهت آن آشکار است. اروپا در آستانه یک انتخاب تاریخی قرار دارد: یا باید با پذیرش تحقیر و برده‌واری به دنبال انعقاد معاملات جداگانه با ارباب جدید برود که شکست پروژه اتحادیه اروپا را در پی خواهد داشت ، یا با درد و هزینه بسیار، به سمت استقلال استراتژیک واقعی، یکپارچگی دفاعی درونی و یافتن شرکای جدید در جهان چندقطبی حرکت کند.  

پاسخ به این سؤال که "آیا می‌توانیم نظم بین‌المللی را حفظ کنیم؟"همان‌طور که وزیر سابق گرینلند پرسید در گرو همین انتخاب اروپا است. در غیر این صورت، هرج و مرج عظیمی که اروپا از آن می‌ترسد، نه یک احتمال، بلکه سرنوشت محتوم قاره سبز خواهد بود.

 mm