چهارده ایستگاه افول هژمونی آمریکا؛ روایت پنج دهه تقابل واشنگتن با ایران
-
۱۴ضرب شست ایران به آمریکا که در تاریخ ماندگار شد
پارس تودی- مرور تحولات تاریخی پنج دهه اخیر نشان میدهد آمریکا، از روزگاری که ایرانِ پیش از انقلاب را "جزیره ثبات" مینامید، امروز به نقطهای رسیده که فرماندهان نظامیاش از توان موشکی و پهپادی جمهوری اسلامی ایران بهعنوان یک تهدید راهبردی یاد میکنند؛ مسیری که در آن، تهران بارها معادلات قدرت سخت و نرم واشنگتن را بر هم زده است.
مرور رویدادهای سیاسی، نظامی و امنیتی از سالهای پایانی حکومت پهلوی تاکنون، تصویری منسجم از تغییر موازنه قدرت میان ایران و آمریکا ترسیم میکند. آمریکا که دههها ایران را یکی از ستونهای اصلی نظم مورد نظر خود در غرب آسیا میدانست، پس از پیروزی انقلاب اسلامی با مجموعهای از شکستها و ناکامیهای پیاپی مواجه شد که هر یک، بخشی از هیمنه این قدرت جهانی را فرسایش داد. در این گزارش از پارستودی روایت پنج دهه تقابل واشنگتن با ایران بررسی شده است که میخوانید:
۱) سقوط رژیم پهلوی
نخستین و بزرگترین ضربه، فروپاشی رژیمی بود که آمریکا آن را ژاندارم منطقه میدانست. حمایت همهجانبه واشنگتن از «محمدرضا پهلوی» شاه مخلوع ایران حتی با اعزام ژنرال هایزر در روزهای پایانی، نتوانست مانع پیروزی انقلاب اسلامی شود و مهمترین پایگاه راهبردی آمریکا در منطقه از دست رفت.
۲) تسخیر لانه جاسوسی
تسخیر سفارت آمریکا در تهران و افشای اسناد جاسوسی، ضربهای حیثیتی به واشنگتن وارد کرد. گروگانگیری ۴۴۴ روزه کارکنان سفارت، دولت کارتر را در بحران بیسابقهای فرو برد و به تعبیر امام خمینی(ره) «انقلاب دوم» رقم خورد.
۳) شکست عملیات پنجه عقاب در طبس
عملیات پیچیده آمریکا برای آزادسازی گروگانها در صحرای طبس، با شکست کامل مواجه شد. نابودی تجهیزات پیشرفته نظامی در توفان شن، این عملیات را به نمادی از ناتوانی آمریکا بدل کرد.
۴) شکست کودتای نوژه
چند ماه بعد، طرح کودتای نوژه با حمایت خارجی پیش از اجرا خنثی شد؛ رخدادی که نشان داد ساختار امنیتی نظام نوپای جمهوری اسلامی از استحکام قابل توجهی برخوردار است.
۵) مقاومت در جنگ تحمیلی هشتساله
جنگی که با حمایت گسترده آمریکا و متحدانش از صدام، دیکتاتور معدوم عراق آغاز شد، به ایستادگی تاریخی ملت ایران انجامید. در این جنگ، حتی یک وجب از خاک کشور به اشغال دشمن درنیامد و پروژه فروپاشی ایران از مسیر نظامی شکست خورد.
۶) مهار فتنه ۸۸ و شکست کودتای مخملی
الگوی انقلابهای رنگی که در برخی کشورها نتیجه داده بود، در ایران ناکام ماند. حضور مردم در ۹ دی سال ۱۳۸۸، این پروژه مورد حمایت واشنگتن را به بنبست کشاند.
۷) شکار پهپادهای پیشرفته آمریکایی
فرود سالم پهپاد RQ-170 در سال ۱۳۹۰ و سرنگونی گلوبال هاوک در سال ۱۳۹۸از سوی ایران، نشانه پایان برتری هوایی آمریکا در منطقه بود.
۸) شکست پروژه داعش
نقش ایران در نابودی داعش و شکست پروژه خاورمیانه جدید، عملاً راهبرد جنگهای نیابتی آمریکا را با شکست مواجه کرد.
۹) بازداشت تفنگداران آمریکایی در خلیجفارس
بازداشت نظامیان آمریکایی نزدیک جزیره فارسی، تصویری نمادین از تغییر توازن قدرت در خلیجفارس ارائه داد.
۱۰) موشکباران پایگاه عینالاسد
حمله موشکی مستقیم ایران به پایگاه آمریکایی در عراق پس از ترور سردار سلیمانی، اقدامی بیسابقه در دهههای اخیر بود.
۱۱) جنگ ۱۲ روزه و هدف قرار گرفتن پایگاه العدید
حمله ترکیبی به پایگاه العدید قطر، قلب فرماندهی سنتکام، ضربهای راهبردی به ساختار نظامی آمریکا در منطقه وارد کرد.
۱۲) شکست اغتشاشات ۱۴۰۱
پروژه پیچیده جنگ ترکیبی و نرم ضد ایران در سال ۱۴۰۱ شمسی، با وجود حمایت گسترده رسانهای غرب، به نتیجه نرسید.
۱۳) اقتدار دریایی و توقیف نفتکشها
توقیف نفتکش آمریکایی و حضور فعال ناوگروههای ایرانی در آبهای آزاد، پایان یکجانبهگرایی دریایی آمریکا را به نمایش گذاشت.
۱۴) خنثیسازی فتنه دیماه ۱۴۰۴
آخرین تلاش برای ناامنسازی داخلی نیز با هوشیاری مردم و نهادهای امنیتی ناکام ماند و پیوند ملت و حاکمیت بار دیگر تثبیت شد.
این ۱۴ ایستگاه تاریخی، تصویری روشن از افول تدریجی قدرت آمریکا در برابر جمهوری اسلامی ایران ارائه میدهد؛ مسیری که نشان میدهد ایران با تکیه بر راهبرد «مقاومت فعال»، توانسته است معادلات هژمونیک واشنگتن را در یکی از حساسترین مناطق جهان به چالش بکشد.
hm
