چرا چین خواهان احترام به همکاری قانونی بین کشورها شده است؟

پارس‌تودی– چین خواهان احترام به همکاری قانونی بین کشورها شد.

به گزارش پارس‌تودی، وزارت امور خارجه چین درباره گزارش‌های اخیر مبنی بر فشار آمریکا و اسرائیل بر صادرات نفت ایران به این کشور، اعلام کرد که همکاری عادی بین کشورها در چارچوب قوانین بین‌المللی، منطقی و مشروع است و باید مورد احترام قرار گیرد. سخنگوی وزارت خارجه چین روز یکشنبه ۱۵ فوریه گفت: همکاری بین کشورها که طبق مقررات بین‌المللی انجام می‌شود، باید محافظت و رعایت شود.

این اظهارات در پی گزارش رسانه آمریکایی آکسیوس منتشر شد که از توافق دونالد ترامپ رئیس‌جمهور آمریکا، و بنیامین نتانیاهو نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی، برای بررسی راه‌های محدودسازی صادرات نفت ایران به چین خبر داده بود. طبق این گزارش، هدف از این اقدام افزایش فشار اقتصادی بر ایران عنوان شده است.

چین یکی از مهمترین کشورهای مصرف‌کننده نفت است و در طول سال‌های گذشته همواره تلاش کرده تا تنوع در خرید نفت از کشورهای تولیدکننده را حفظ کند. این کشور مهمترین خریدار نفت ایران حتی در سال‌های تحریم‌های غیرقانونی و یکجانبه آمریکا بوده است.

موضع‌گیری چین در زمینه تأکید بر لزوم احترام به همکاری قانونی بین کشورها و عدم دخالت در روابط تجاری کشورها را می‌توان با توجه به تحولات سیاسی، اقتصادی و ژئوپلیتیکی اخیر در سه سطح اصلی تحلیل کرد:

اهمیت اقتصادی روابط ایران و چین: روابط نفتی میان ایران و چین در سال‌های اخیر به یکی از ستون‌های مهم تجارت خارجی پکن تبدیل شده است. بر اساس گزارش‌ها، بخش عمده صادرات نفت ایران (بیش از ۸۰ درصد) به چین اختصاص دارد و این مسأله برای اقتصاد ایران حیاتی است. در مقابل، پکن از واردات نفت با تخفیف و طولانی‌مدت سود قابل توجهی می‌برد و آن را بخشی از استراتژی تضمین امنیت انرژی خود می‌داند.

این روابط نه‌فقط در قالب خرید و فروش ساده نفت شکل می‌گیرد، بلکه بخشی از سازوکارهای بزرگ‌تر تجاری و تهاترهای مالی پیچیده است که با هدف دور زدن تحریم‌های آمریکایی و حفظ جریان درآمدی ایران طراحی شده‌اند. چین در مقابل تأمین نفت از جانب تهران، با تداوم روابط گسترده اقتصادی و تجاری و همکاری در پروژه‌های زیرساختی در ایران عملاً همکاری اقتصادی دو طرف را فراتر از یک معامله تجاری کوتاه‌مدت ارتقا می‌دهد.

منافع ژئوپلیتیک و جلوگیری از مهار اقتصادی توسط آمریکا: چین در سال‌های اخیر تلاش کرده تا نقش خود را به‌عنوان یک قدرت جهانی مستقل از نفوذ اقتصادی و سیاسی آمریکا تثبیت کند. تحریم‌ها و فشارهایی که واشنگتن با همکاری تل‌آویو علیه تهران به‌ویژه در زمینه نفت اعمال می‌کند، بخشی از سیاست فشار حداکثری برای تضعیف اقتصاد ایران و مهار نفوذ منطقه‌ای آن است. در این چارچوب، فشار بر صادرات نفت ایران به چین می‌تواند هدفی فراتر از محدود کردن درآمدهای تهران یعنی ارسال این پیام به پکن باشد که ادامه روابط اقتصادی با تهران می‌تواند هزینه‌های سیاسی و اقتصادی برای آن به‌دنبال داشته باشد.

از دیدگاه پکن، چنین فشارهایی نه‌فقط مداخله در روابط تجاری میان دو کشور است، بلکه می‌تواند نظم بین‌المللی حاکم بر تجارت جهانی و حاکمیت کشورها را تضعیف کند. چین با تأکید بر احترام به «همکاری قانونی بین کشورها» در حقیقت خواستار حفظ حقوق قانونی دولت‌ها در تعیین شرکای تجاری خود بدون فشار یا تحمیل از سوی قدرت‌های دیگر است.

نقش چین به‌عنوان میانجی و بازیگر موازنه‌گر در غرب آسیا: چین سیاست خارجی خود را در سال‌های اخیر به‌گونه‌ای تنظیم کرده که نه‌فقط به‌عنوان شریک اقتصادی ایران ظاهر شود، بلکه نقش موازنه‌گری در منطقه غرب آسیا ایفا کند. از یک سو پکن روابط استراتژیک خود را با کشورهای نفت‌خیز عربی گسترش داده، و از سوی دیگر با تهران همکاری عمیق دارد. حفظ این تعادل مستلزم آن است که پکن به اصول حقوق بین‌الملل و احترام به همکاری‌های قانونی پایبند باشد تا بتواند در مقیاس جهانی اعتبار دیپلماتیک خود را حفظ کند و از درگیری‌های منطقه‌ای دوری کند.

پایبندی چین به این اصل همچنین بخشی از یک پیام گسترده‌تر است که هدف آن جلوگیری از تشدید تنش‌ها در منطقه و تضمین ثبات بازارهای انرژی جهانی است، زیرا هرگونه اخلال در تجارت نفت می‌تواند قیمت‌ها و عرضه جهانی انرژی را تحت تأثیر قرار دهد. به بیان دیگر، حفظ «قوانین بازی» تجاری نه‌فقط به نفع تهران یا پکن، بلکه به نفع ثبات اقتصادی جهان هم هست.

به طور کلی موضع چین در زمینه انتقاد از تلاش آمریکا و اسرائیل برای جلوگیری از صادرات نفتی ایران را می‌توان نتیجه ترکیب منافع اقتصادی مستقیم، نگرانی‌های ژئوپلیتیک در برابر فشارهای آمریکا و اسرائیل، و تمایل به حفظ نظم بین‌المللی مبتنی بر قوانین دانست که پکن به عنوان یک بازیگر جهانی درصدد تقویت آن است.

srm