پارس‌تودی- تلاش آمریکا برای توسعه تسلیحات ضدپهپادی، امروز به یک برنامه راهبردی چندلایه و فوری تبدیل شده است.
به گزارش پارس‌تودی، تلاش آمریکا برای توسعه تسلیحات ضدپهپادی، به یک برنامه راهبردی چندلایه و فوری تبدیل شده است؛ زیرا تجربه میدان‌های نبرد اوکراین و غرب آسیا نشان داده که پهپادهای ارزان‌قیمت، با تولید انبوه و به‌کارگیری در دسته‌های بزرگ، می‌توانند برتری هوایی نیروهای گران‌قیمت را به چالش بکشند. در این چارچوب، ارتش آمریکا با اعطای قراردادی به ارزش هجده میلیون و هشتصد هزار دلار به نورثروپ گرومن، توسعه پیشران رم‌جت سوخت جامد را برای نمونه‌های اولیه موشک ضدپهپاد بردافزوده آغاز کرده است. این پروژه ذیل برنامه «سامانه مقابله با پهپاد بردافزوده» یا ایکس‌آر‌سی تعریف شده و هدف آن، افزایش برد سامانه‌های مقابله با پهپاد فراتر از رهگیرهای کوتاه‌برد کنونی است. موشک مورد نظر قرار است با پرتابگر« استینگر ویهیکل یونیورسال لانچر» Stinger Vehicle Universal Launcher سازگار باشد و در برابر پهپادها، هواپیماهای بال‌ثابت و بالگردها به کار رود. برد نهایی، سرعت و ابعاد دقیق موشک ایکس‌آر‌سی است که به‌صورت عمومی اعلام نشده است.
نکته فنی کلیدی در این پروژه، استفاده از رم‌جت سوخت جامد است. برخلاف موتورهای راکتی متعارف که هم سوخت و هم اکسیدکننده را با خود حمل می‌کنند، رم‌جت سوخت جامد در هنگام پرواز از اکسیژن موجود در هوای محیط به‌عنوان اکسیدکننده بهره می‌گیرد. این ویژگی فضای داخلی بیشتری را برای حمل سوخت آزاد می‌کند و امکان دستیابی به برد و انرژی بیشتر در درگیری با اهداف هوایی پرتحرک را فراهم می‌سازد. توسعه این پیشران در آزمایشگاه بالستیک آلگینی در ویرجینیای غربی انجام می‌شود و شامل آزمایش‌های زمینی و پروازی برای اعتبارسنجی طراحی و فرآیندهای تولید خواهد بود.
آنچه این تلاش را از یک پروژه موشکی صرف فراتر می‌برد، معماری چندلایه‌ای است که نورثروپ گرومن در حال ساخت آن است. در کنار موشک ایکس‌آر‌سی، سامانه فرماندهی و کنترل آیون طراحی شده تا یک اپراتور بتواند از یک نقطه، چندین سایت را مدیریت کرده و بیش از ۴۰ حسگر و ۴۵ رهگیر را به هم متصل کند. این سامانه در آزمایش میدان تیر یوما در آریزونا توانست با دقت کامل، اهداف شبیه‌سازی‌شده و واقعی را شناسایی، رهگیری و منهدم کند و قابلیت «درگیری همه» آن، بار کاری اپراتور را در مقابله با یک دسته پهپاد تا ۹۸ درصد کاهش می‌دهد.
همزمان، سامانه راید هانتر با رهگیرهای هدایت‌شونده ۵۰ میلی‌متری توسعه یافته است که از توپ زنجیره‌ای ایکس‌ام ۹۱۳ شلیک می‌شود و برای مقابله با دسته‌های انبوه پهپاد و موشک‌های کروز طراحی شده است. مهم‌ترین مزیت این سامانه، اقتصاد درگیری است: در حالی که یک موشک پاتریوت پی‌ای‌سی-۳ حدود چهار میلیون دلار هزینه دارد، هر گلوله هدایت‌شونده پنجاه میلی‌متری راید هانتر تنها حدود سه تا هفت هزار دلار قیمت دارد و با دو تا چهار شلیک می‌توان یک تهدید را از بین برد. این تفاوت هزینه، پاسخ مستقیمی به معضل «عدم تقارن اقتصادی» در جنگ پهپادی است، جایی که تاکنون برای نابودی یک پهپاد انهدامی ارزان قیمت یک یا چند موشک رهگیر چند میلیون دلاری شلیک می شود.
دولت آمریکا این تلاش‌ها را در چارچوبی گسترده‌تر نیز سازماندهی کرده است. نیروی ویژه مشترک -۴۰۱ (جی‌آی‌ای‌تی‌اف-۴۰۱) با هدف ایجاد یک «سپر داخلی» قراردادهای چندگانه‌ای برای حفاظت از زیرساخت‌های حیاتی در داخل آمریکا منعقد کرده که شامل سامانه‌های نوری هوشمند برای سربازان، ایستگاه‌های رباتیک خودکار، رادارهای فشرده و دوربین‌های ردیابی بردبلند می‌شود. این قراردادها با رویکرد ایجاد « بازار سامانه‌های مقابله با پهپاد» و معماری باز طراحی شده‌اند تا از قفل‌شدن در فناوری یک فروشنده خاص جلوگیری کنند و رقابت مداوم میان شرکت‌های بزرگ و نوآوران تجاری را تضمین نمایند.
در سطح دکترینی نیز ارتش آمریکا مقابله با پهپاد را نه یک وظیفه منفرد، بلکه بخشی از امنیت محلی و مأموریت‌های ضدشناسایی می‌داند که هر سرباز و هر یگان در آن مسئولیت دارد. دفاع لایه‌ای مورد نظر، ترکیبی از اقدامات فعال و غیرفعال است که شناسایی، هدف‌گیری و انهدام توسط پهپاد دشمن را دشوارتر می‌کند و هرچه لایه‌ها بیشتر باشند، هزینه و ریسک عملیات پهپاد دشمن بالاتر می‌رود.
به نظر می رسد که آمریکا با ترکیبی از پیشران‌های نوین (رم‌جت سوخت جامد)، سامانه‌های فرماندهی و کنترل هوش مصنوعی‌محور (آیون)، سلاح‌های اقتصادی با شلیک انبوه (راید هانتر) و ساختارهای تدارکاتی چابک (جی‌آی‌ای‌تی‌اف-۴۰۱) در حال بازسازی معماری پدافند هوایی خود است. هدف نهایی، عبور از پارادایم «رهگیر گران‌قیمت در برابر پهپاد ارزان» و رسیدن به توانایی مقابله با دسته‌های بزرگ و مختلط تهدید هوایی با هزینه قابل تحمل است.
تجربه اوکراین نشان داد که سامانه‌های سنتی پدافند هوایی برای این نوع تهدید ناکارآمد هستند و شکاف توانایی در مقابله با پهپادهای کوچک، به یکی از فوری‌ترین اولویت‌های مدرن‌سازی ارتش آمریکا تبدیل شده است./
srm
