Մեկնաբանություն-Ի՞նչ է փնտրում Իսրայելը Ղարաբաղում
Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտությունը և երկու երկրների՝ Հայաստանի ու Ադրբեջանի միջև տարաձայնությունը, որը շարունակվում է ավելի քան երեք տասնամյակ՝ տարածաշրջանային և արտատարածաշրջանային որոշ տերությունների երկիմաստ քաղաքականությանը և ժամանակակից ռազմական զինտեխնիկա ապահովելու ոլորտում Ադրբեջանի Հանրապետության պահանջներին զուգահեռ, կարելի է ազդեցիկ համարել Ղարաբաղյան տարածաշրջանում Իսրայելի ներկայության ընդլայնման հարցում:
Իսրայելը և Ադրբեջանի Հանրապետությունը աշխարհագրական առումով շատ հեռու են միմյանցից, իսկ կրոնի, լեզվի ու մշակույթի առումով ևս ունեն հիմնական տարբերություններ։ Սակայն նրանք կարողացել են քաղաքական և անվտանգության ոլորտներում սերտ և ծավալուն համագործակցություն ունենալ,ինչից ելնելով կարելի է ասել, որ Ադրբեջանն ու Իսրայելն իրենց հարաբերությունների բերումով, կարողացել են փոխադարձ կարիքները ապահովելով և իրենց կանխորոշված նպատակներին հասնելով հանդերձ, օգտվել միմյանց ներուժից և հնարավորություններից՝ իրենց նոր դիրքերն ամրապնդելու համար:
Օրինակ՝ Իսրայելի ռեժիմը կարողացել է օգտագործել ԼՂ հակամարտության պատճառով տարածաշրջանում ստեղծված իրավիճակը և մեծ ազդեցություն ունենալ որպես աշխարհի երկրորդ շիա երկիր՝ Ադրբեջանի Հանրապետությունում։ Սա ցանկալի է Իսրայելի համար, որը, համաձայն «Բեն Գուրիոն»-ի ծայրամասային դոկտրինի, ձգտում է ընդլայնել իր հարաբերությունները ոչ արաբական մահմեդական երկրների հետ։
Բացի այդ, Իրանի սահմանների անապահով դառնալուց Սիոնիստական ռեժիմն ավելի շատ է շահում, քան տարածաշրջանային ցանկացած այլ դերակատար: Որովհետև Իսրայելի ռազմական դոկտրինի համաձայն՝ որքան անապահով լինեն Իրանի սահմանները, այնքան կնվազի Իրանի դերակատարությունը տարածաշրջանային հավասարումներում և Իսրայելին հարվածելու հարցում: Ուստի Իսրայելի ռեժիմը ընդառաջում է Իրանի հյուսիսային սահմաններում ցանկացած հակամարտության կամ ճգնաժամի շարունակումը և այն մեկնաբանում է իր օգտին և առավելագույնս օգտվում է այդ իրավիճակից:
Մյուս կողմից, Ադրբեջանի Հանրապետությունն ունի նաև սպառազինական-լոգիստիկ և ռազմական կարիքներ, որոնց հասանելիություն է ունենում Իսրայելի հետ հարաբերությունները զարգացնելով և այդպիսով կարողանում է գերակայություն ունենալ Հայաստանի նկատմամբ և հատկապես Ղարաբաղյան տարածաշրջանում Հայաստանի հետ ռազմական առճակատման ժամանակ։ Ադրբեջանի Հանրապետությունը Ղարաբաղյան հակամարտության ժամանակ Հայաստանի բազմակողմանի աջակից հանդիսացող՝ Ռուսաստանի քաղաքական ճնշումների դիմաց ուժերի համասարակշռություն ստեղծելու և իր տարածքները ազատագրելու համար , որդեգրեց Թուրքիայի հետ միավորվելու և Արևմուտքի ու Իսրայելի հետ կոալիցիա կազմելու քաղաքական ռազմավարություն: Բաքվի համար կարևոր է հարաբերություններ ունենալ Իսրայելի հետ, քանի որ Իսրայելը Թուրքիայի հետ միասին պաշտպանում է Ադրբեջանի դիրքորոշումը ղարաբաղյան հակամարտությունում։ Ընդհանուր առմամբ, Ադրբեջանի իշխանությունների տեսանկյունից Ադրբեջանի և Իսրայելի համագործակցությունը կարևոր է մի քանի առումներով:
1-Իսրայելի հետ հետախուզական համագործակցության ավելացումը և Ադրբեջանի սպառազինությունների արդիականացման նպատակով այս ռեժիմից առաջադեմ ռազմական տեխնոլոգիաներ ստանալը:
2- ԱՄՆ-ում սիոնիստական և հրեական լոբբիների ազդեցության օգտագործումը Ադրբեջանի դեմ աշխատող հայկական լոբբիներին դիմակայելու և, իհարկե, Բաքվի և Վաշինգտոնի հարաբերություններն ընդլայնելու համար։
Իսրայելի ներթափանցումը հարավկովկասյան տարածաշրջան, հատկապես Ադրբեջանի Հանրապետություն, պատճառ է դարձել,որ այս ռեժիմը մոտենա Իրանի Իսլամական Հանրապետության միջազգային սահմաններին՝ տարածաշրջանում իր նպատակներն ու անվտանգության քաղաքականությունը հեշտությամբ իրականացնելու համար՝ անտեղյակ լինելով, որ Իրանի Իսլամական Հանրապետությունն իր անկախ արտաքին քաղաքականությամբ և ապավինելով ներքին ուժերին հաջողել է զգալի առաջընթաց գրանցել ռազմական առումով, հատկապես հրթիռների ոլորտում, և Իսլամական Հանրապետության բարձրաստիճան զինվորականների կարծիքով, Իրանն ունի այնպիսի կարողություն,որ կարող է կանխել ցանկացած սադրանք: