«Ֆաթեհ» սուզանավի արտադրությամբ Իրանն անցավ աշխարհում սուզանավեր արտադրող երկրների շարքը

Իրանի Իսլամական հանրապետության բանակի ծովուժն իր առաքելությունները իրականացնելու ,Իրանի ջրային տարածքների անվտանգությունը ապահովելու և սահմաններից հեռու պարտավորությունների իրականացման համար կարիք ունի սեփական սարքավորումների ու զինամթերքի:

ԻԻՀ բանակի ծովուժն անցյալ տարիներին  տեղայնացնելով  տարատեսակ նավերը,հրթիռները և ծովային սարքավորումներն ու ծովային կառույցները,ապահովել է  բանակի կարիքները:Նկատի առնելով ստորջրյա տարածքներում ներկայության և սուզանավերի պես  անհրաժեշտ սարքավորումները արտադրելու անհրաժեշտությունը, Իրանի պաշտպանության եւ զինված ուժերի աջակցության նախարարության ծովային արդյունաբերությունը ,ջիհադական քայլով սկսել է նախագծել և արտադրել թեթև,կիսածանր և ծանր տեսակի  սուզանավեր և կարևոր քայլ իրականացնելով հաջողել է ներքին մասնագետների համագործակցությամբ  արտադրել «Ֆաթեհ»տիպի կիսածանր սուզանվ:«Ֆաթեհ» սուզանավը դասվում է Իրանի«Ղադիր»  շատ փոքր սուզանավերի   և «Թարեղ» ծանր սուզանավերի միջև  գտնվող սուզանավերի շարքում և արտադրության նպատակը հետևյալն է՝ունենալ  հզոր և արագաշարժ սուզանավ: Ամերիկյան «Նաշնալ Ինթրեստ» պարբերականը անդրադառնալով «Ֆաթեհ»սուզանավի արտադրմանը գրել է.«Արևմուտքի գործադրող տնտեսական շրջափակումներով հանդերձ ,Իրանը առաջընթաց է արձանագրում իր ծովուժի ծրագիրը արդիականացնելու ոլորտում»:

Իրանի ռազմարդյունաբերությունը և մասնգետները վերջին տարիներին ծովային սարքավորումների ոլորտում մեծ հաջողություններ են արձանագրել և ծովային ոլորտի ամենավերջին  հաջողությունը իրանական 1379 թվականի Բահման ամսի 28-ին «Ֆաթեհ» տիպի սուզանավի ներկայացնելն էր: Իրանի առաջին կիսածանր սուզանավը համարվող «Ֆաթեհ»սուզանավը ,կշռում է 527 տոննա ,բաղկացած է 412 հազար  կտորից և արտադրությունն  է՝Իրանի պաշտպանության եւ զինված ուժերի աջակցության ծովարդյունաբերության կազմակերպության և բանակի ծովուժի , նաև համալսարանների ու գիտելիքահենք կենտրոնների գիտնականների ու մասնագետների  4 միլիոն 202 հազար մարդ-ժամ ջանքերի,որը ներկայացնելուց հետո հանձնվեց բանակի ծովուժի հարավային նավատորմին:Այս սուզանավի արտադրման  10-ամյա գործընթացում իրանցի մասնագետները ձեռք են բերել 76 գերժամանակակից տեխնոլոգիաներ,որոնք կատարելապես ներքին արտադրանք լինելով , նախագծվել և պատրաստվել են  ծովային արդյունաբերության կազմակերպության և Պաշտպանության նախարարության հարակից կազմակերպությունների և գիտելիքահենք ընկերությունների կողմից:Այս տեխնոլոգիաները ներառում են առաջատար սոնարային համակարգեր, էլեկտրական շարժիչ ուժ, միասնական ճակատամարտի կառավարման համակարգեր,ծովատակից -մակերես հրթիռային  կառավարման համակարգ , տորպեդի ուղղորդման համակարգեր, էլեկտրոնային պատերազմի համակարգեր, անվտանգ և ինտեգրված հեռահաղորդակցման համակարգեր և տասնյակ այլ ժամանակակից համակարգեր:«Ֆաթեհ»սուզանավում օգտագործվող սարքավորումների և համակարգերի շուրջ 75% -ը տեղական արտադրանք են, իսկ մնացած մասը գնվում են այլ շուկաներից:  Սուզանավը կարող է սուզվել ավելի քան 200 մետր խորությամբ և ջրում մնալ 35 օր և շարժվել 11-ից 14 հանգույց  արագությամբ:Սուզանավի շարժիչը տուրբո գեներատորի տեսակի է:Սուզանավի համար այս համակարգի օգտագործումը կարող է ունենալ գործունեության առավելություններ,իհամեմատություն   դիզելային շարժիչի օգտագործման , ինչպես օրինակ՝ավելի քիչ աղմուկ և տատանում , ցնցումների նկատմամբ ավելի մեծ դիմադրություն և պիտանելիության ընթացքում   ավելի մատչելի ծախսեր  :Այս սուզանավի էլեկտրական շարժիչային տեխնոլոգիան, լիսեռը և ջրախցանման բոլոր մեխանիզմները կատարելապես տեղական արտադրություն են: Այս սուզանավն ունի լավ արագություն և հնարավորինս սեղմ ժամկետում կարող է հասնել գործառնական նշանակության տարածք:

 Միջին դասի «Ֆաթեհ» սուզանավը նախատեսված է այնպես, որ կարողանա միաժամանակ գրոհել հակառակորդի մակերեսային և ստորջրյա նավերի ու սուզանավերի  դեմ և և պաշտպանվել թշնամուց :«Ֆաթեհ»-ը ունենալով Սոնարի 12 տարբեր տեսակներ, ներառյալ ակտիվ  և պասիվ տեսակները, կարող է սկանավորել շրջապատը և ճշտել  խորությունը, արագությունը և ձայնը,նույնիսկ  կարող է արդյունավետ գործել հակառակորդի ջրասուզորդ ուժերի դեմ, և օգտագործելով «Էլեկտրոնային գործողությունների աջակցում» համակարգ՝ESM-ը ,«Ֆաթեհ»-ը  կարող է ճանաչել, հայտնաբերել և կողմնորոշել  բոլոր տեսակի ռադարային ալիքները և հեռահաղորդակցական ազդանշանները, որոնք արտանետվում են նավերից, ինքնաթիռներից ու սուզանավերից  և այս համակարգի օգնությամբ կարող է գնալ ինքնապաշտպանության կամ պատրաստվել  հակամարտության կամ հետախուզական աջակցություն ցուցաբերել պատերազմի ճակատում գտնվող  սեփական նավերին: Այս համակարգով սուզանավը մեծացնում է իրազեկությունը շրջակա իրավիճակի վերաբերյալ՝ ինքնապաշտպանվելու կամ ընդհարման նախապատրաստվելու կամ ռազմաճակատի իր իսկ նավերին հետախուզական աջակցություն ցուցաբերելու համար:Էլեկտրոնային գործողության աջակցության համակարգը ներառում է ալիքների և ազդանշանների ընդունիչներ, մոնիտորներ և վերլուծիչ-պրոցեսորային սարքավորումներ:Այս համակարգի տվյալների կապը ռազմաճակատի տնօրինման  համակարգի և կրակի վերահսկման  համակարգի հետ համարվում է դրա կիրառման լրացուցիչ օղակը:«Ֆաթեհ» բազմաֆունկցիոնալ սուզանավային հեռահաղորդակցման համակարգը մի տեսակ ցանցային և հիբրիդային համակարգ է, որը կարող է մտնել մարտի դաշտ թե՝ առանձին , և թե՝  նավատորմի կարգով: Այս համակարգի յուրահատկություններից են՝միաժամանակ կապը սուզանավի,նավերի,սուզորդի և թռիչք իրականացնողների հետ: 

«Ֆաթեհ»սուզանավի կարևորագույն յուրահատկություններից հետևյալն է ,որ այն զինված է՝ ստորջրից դեպի մակերես «Քրուզ»հրթիռների արձակման և ուղղորդման համակարգով,քանի որ այդ կարողականությամբ տարածքում որևէ նպատակակետ չի կարող խույս տալ իրանական այս սուզանավից :Կարևոր է նաև ,որ այս կարողականությունը ,որը մասնավոր գիտություն է պահանջում ,առաջին անգամը իրականացվել է Բանակի ծովուժի «Ղադիր»դասի սուզանավերի վրա: Պաշտպանության նախարարության ծովային արդյունաբերության կազմակերպության պետ՝ Ամիր Ռասթգարի խոսքերով՝««Ֆաթեհ»սուզանավը կարող է պատերազմի ընթացքում օգտագործվել ,որպես կատարյալ տարբերակներից մեկը:  Այս սուզանավի մեջ օգտագործված տորպեդները, հրթիռներն ու ականները ամբողջովին տեղական  են, իսկ մեր տորպեդների կործանարար ուժը հավասար է հականավ վեց «Քրուզ» հրթիռների,այսինքն  ունակ է 10 վայրկյանում հազար տոննա նավը խորտակել:Ծովային արդյունաբերությանը հաջողվել է նախագծել ծովի տակից հրթիռների արձակման համակարգ,որը  մեծապես բարձրացրել  է Իրանի հարձակողական կարողությունը ծովային ոլորտում:Այս գործընթացում հրթիռը մի «խցիկի»«Քանիստեր»-ի միջից ընթանում է դեպի թիրախ  և երբ խցիկը  հասնում է ջրի մակերեսին, դրա փականը բացվում է , հրթիռային շարժիչը միանում է, այնուհետև հրթիռը ճեղքում է ջուրը և ընթանում դեպի թիրախ:

Ընդհանուր առմամբ, «Ֆաթեհ» սուզանավը ի վիճակի է փոխադրել  ստորջրյա  հրթիռներ, զինված է՝ տարածքից- օդ արձակվող   հրթիռներով,  533 մմ տրամաչափի տորպեդների արձակման՝ չորս կայանքներով  և երկու պահուստային տորպեդներով։ Այն  ունակ է ութ ռազմածովային ականներ կրել:Կատարելապես Իրանում արտադրված  սուզանավը հատուկ գործողություններ իրականացնելու զգալի ունակություն ունի։ Այն  ի վիճակի է մուտք գործել նավահանգիստներ և սահմանափակ ափամերձ տարածքներ, տեղափոխելով  հատուկ նշանակության ջոկատներ: Բացի այս առանձնահատկությունից, «Ֆաթեհ» սուզանավը կարող է ականապատել ծովում, և եթե երկրի ափերի դեմ իրականացվի ծովային կամ ցամաքային հարձակում , այս դասի  սուզանավերը   ափից համապատասխան հեռավորությամբ , որպես առաջատար ստորաբաժանում, կարող են դիմադրել թշնամուն:Խաղաղ պայմաններում «Ֆաթեհ»սուզանավի առաքելությունն է ՝ հավաքել տեղեկություններ և հետախուզական աշխատանքներ իրականացնել :

«Ֆաթեհ»միջին դասի սուզանավը նախագծվել է այնպես ,որը  միաժամանակ ունակ է պաշտպանվել թշնամուց և հարձակվել նրա նավերի և սուզանավերի վրա: Այս սուզանավն ի վիճակի է փոխադրել տարբեր ռազմածովային համակարգեր և զենքեր, ինչպիսիք են՝ ականները, տորպեդները և «ստորջրից -մակերես » հրթիռները, որոնք պատերազմի ճակատում մեծացնում են նրա հարձակողական կարողականությունը  և արտասովոր պայմաններում նրա հզորությունը: Այս սուզանավը կարող է , մարտական ​​ոլորտում օգտագործվել ,որպես առաջատար բաղադրիչներից մեկը և նկատի առնելով նրա  չափը այն կարող է սուզվել խորը և ափամերձ ոչ շատ խորը ջրերում և գործողություններ իրականացնել:«Ֆաթեհ» սուզանավային սոնարի տեխնոլոգիան արտադրել է  Պաշտպանության նախարարության էլեկտրոնային արդյունաբերությունը և նրա ռադարային, հեռահաղորդակցական և մարտի ղեկավարման  համակարգերը ունակ են ստանալ թե՝տարածքի  և թե՝գործառնական տվյալները, իսկ օպտիկական և էլեկտրոնային համակարգերը տեսագրում են տեսապատկերներ և տեղեկատվությունը մակերեսից փոխանցում են վերահսկիչ սենյակ ՝ առանց օպերատոր ունենալու անհրաժեշտության:

«Ֆաթեհ»սուզանավի տվյալները՝

Արտադրողը ՝ Իրանի պաշտպանության և Զինված ուժերի աջակցման նախարարության ծովային արդյունաբերության կազմակերպությունն է

Օգտագործողը՝Իրանի Իսլամական Հանրապետության բանակի ծովուժը

«Ֆաթեհ»դասի արտադրված ընդհանուր սուզանավերը  երեք հատ են, մեկ հատը կատարելագործված է և մեկն էլ   ակտիվ ։

Տեսակ՝ կիսածանր սուզանավ է

Ծանրությունը՝ մակերեսը՝  527 տոննա, ստորջրյա 593 տոննա

Երկարությունը՝48 մետր(157 ոտ)

Շարժիչը՝ էլեկտրային-դիզելային

Արագությունը ՝ վերջրյա արագություն 11 հանգույց (20.35 կմ/ժ),ստորջրյա արագություն 14 հանցույց(25.9 կմ/ժ)

Հեռահարությունը՝6700 կիլոմետր(ծովային 3600 մղոն)8 հանգույց միջին արագությամբ:

 Սուզանավը կարող է սուզվել  250 մետր խորությամբ և ջրում մնալ 35 օր։

Սպառազինություն՝ 6 տորպեդ  կամ  հակամակերեսային «Քրուզ» հրթիռ և 8 ծովային ականներ: