Նորություններ (28)
Շաբաթական եթեր հեռարձակվող «Նորություններ» հաղորդաշարի շրջանակներում, ներկայացնում ենք գիտական, մշակութային, գեղարվեստական, ռազմական ու տնտեսական ոլորտներում Իրանի գրանցած նորագույն ձեռքբերումները։
Այս շաբաթ նախ խոսելու ենք տեխնոլոգիայի ոլորտում նոր ձեռքբերման մասին:

Կորոնավիրուսի համաճարակի բռնկումից և Covid-19 վիրուսի դեմ Իրանի ընդհանուր պատվաստման անհրաժեշտությունից հետո հետազոտական խմբի օրակարգում է դրվել արտասահմանյան նմուշի նման հարթակով mRNA պատվաստանյութի ուսումնասիրությունը։ Հետազոտությունների մեկնարկից հետո հաստատվել է mRNA սինթեզի տեխնոլոգիան, համաձայն ուսումնասիրություններում սահմանված չափանիշների, ստացված մոլեկուլի ամբողջականությունն ու արդյունավետությունը մկների մոտ իմունային պատասխան ստեղծելու գործում: Զուգահեռաբար իրականացվել է լիպիդային նանոմասնիկների նախագծումը և արտադրությունը՝ որպես mRNA մոլեկուլների կրող, և գնահատվել և հաստատվել է ոչ թունավորությունը, բարձր արդյունավետությունը ինկապսուլյացիայի և թիրախային բջիջներին mRNA առաքման գործում: Ստացված կառուցվածքի վերջնական ավարտից հետո ռեզուս մկների և կապիկների վրա իրագործելիության և հայեցակարգի ապացուցման (Proof of Concept) վրա հիմնված կենդանիների ուսումնասիրության փուլը սկսվեց և, չնայած բոլոր թերություններին, հումքի ներմուծման դժվարությունը և այլն ավարտվեց 2021 թվականի մարտին։ Այս ջանքերը դարձել են Իրանի առաջին միջազգային հոդվածը «Կովիդ 19» պատվաստանյութի նախագծման և արտադրության վերաբերյալ և առաջին հաջող զեկույցը երկրի կողմից mRNA-ի վրա հիմնված պատվաստանյութի տեխնոլոգիայի ձեռքբերման վերաբերյալ սեպտեմբերի 10-ին հրապարակվել է (Q1 on Drug Discovery) պարբերականում:
Չնայած պատժամիջոցների պատճառով արտադրանքի արտադրական գծի գործարկումը և նախակլինիկական փուլի ավարտն ընդհատվել են, Իրանցի հետազոտողների հասանելիությունը mRNA-ի վրա հիմնված պատվաստանյութի տեխնոլոգիային լուսավոր հորիզոն է ապահովում նոր սերնդի դեղերի նախագծման և առաքման և բազմաթիվ հիվանդությունների , ներառյալ քաղցկեղի, աուտոիմուն խանգարումների, ՁԻԱՀ-իը և այլ վիրուսային վարակների կանխարգելման և բուժման համար։

Թեհրանը անցել է Խելացի քաղաքների համաշխարհային մրցանակի եզրափակիչ փուլ: Թեհրանի քաղաքապետարանի տեղեկատվական և հեռահաղորդակցության տեխնոլոգիաների կազմակերպության գլխավոր տնօրենի խոսքով՝ Թեհրանն ընտրվել է որպես 2021 թվականին կայանալիք Խելացի քաղաքների համաշխարհային կոնգրեսի երեք թեկնածուներից մեկը։
Այս միջոցառումը, որը կանցկացվի Բարսելոնայում, լավագույն քաղաքների մրցանակաբաշխության բաժնում, Թեհրանը, որպես կառավարման և խելացի տնտեսության ոլորտում երեք եզրափակիչ անցածներից մեկը, հնարավորություն ունի ստանալ այս միջազգային հեղինակավոր մրցանակը։ 2021 թվականին Խելացի քաղաքի համաշխարհային մրցանակաբաշխությունում և «Կառավարում և խելացի տնտեսություն» բաժնում, Թեհրանի քաղաքապետարանի հարևանության պլանը և քաղաքացիների մասնակցությունը, որը կոչվում է «Միասին» այս բաժնում ընտրվել է որպես երեք եզրափակիչ անցածներից մեկը: Իսկ լավագույն նախագծի մրցանակը շահելու համար այն պետք է մրցի իր երկու վերջնական մրցակիցների՝ Շոտլանդիայի քաղաքների միության և Համաշխարհային տնտեսական ֆորումի հետ: Խելացի քաղաքների համաշխարհային մրցանակը խելացի քաղաքների համար ամենակարևոր միջազգային մրցույթն է, որում քննարկվում և գնահատվում են կյանքի, կայունության և տնտեսության ոլորտներում աշխարհի տարբեր քաղաքների նախագծերը, գաղափարներն ու ռազմավարական ծրագրերը:
«Միասին» նախագիծը խելացի Թեհրան ծրագրերից է, որն իրականացվել է քաղաքացիների մասնակցությունը խթանելու, նորարար բիզնեսների հետ շփվելու և հարևանության զարգացման նպատակով։ Խելացի Թեհրան ծրագրի կարևոր խնդիրներից մեկն է ուշադրություն դարձնել քաղաքացիների առանցքային դերին Թեհրան քաղաքն ավելի խելացի դարձնելու և նաև քաղաքաշինության և կառավարման մեջ թաղամասերի դիրքը խթանելու համար։
Իսպանիայի Բարսելոնա քաղաքում 11-րդ Համաշխարհային խելացի քաղաքների կոնգրեսի շրջանակում կհայտարարվեն 2021 թվականի խելացի քաղաքների համաշխարհային մրցանակի եզրափակիչ փուլի մասնակիցները և կպարգևատրվեն 9 անվանակարգերում: Ավելի վաղ խելացի Թեհրան ծրագիրը ընտրվել էր որպես քաղաքների մրցանակաբաշխության 2019 թվականի մրցանակը շահած վերջին վեց քաղաքներից մեկը և արժանացել բարձր գնահատանքի:

Բոսնիա և Հերցեգովինայի կայացած Բանյա Լուկայի միջազգային փառատոնում, որն անցկացվեց չորս բաժիններով՝ ազատ գույն, ազատ մոնոխրոմ, զբոսաշրջություն և կյանք, Մեհդի Զաբոլ Աբբասիի «Լինչան» լուսանկարը արժանացել է FIAP-ի (Լուսանկարչական արվեստի միջազգային ֆեդերացիա) ոսկե մեդալին։ Լուսանկարչական արվեստի համաշխարհային ֆեդերացիայի (FIAP) և PSA-ի հովանու ներքո անցկացվող Բանյա Լուկա միջազգային փառատոնին, փառատոնի տարբեր բաժիններում ընդունվել են Focus Photo Club-ի անդամ լուսանկարիչների աշխատանքները, այդ թվում՝ Մեհդի Զաբոլ Աբբասիի, Ալի Սամեիի, Էրֆան Աղաբաբայիի և Միր Ալի Փարանդաքի աշխատանքները։ Լուսանկարչության արվեստի միջազգային ֆեդերացիան (FIAP), որը ճանաչվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի կողմից որպես լուսանկարչության միակ միջազգային ինստիտուտ, հիմնադրվել է 1946 թվականին և հանդիսացել է աշխարհի տարբեր երկրների լուսանկարչության ազգային ինստիտուտների միջև հաղորդակցության միջոց, որպես գործադիր անդամ՝ ֆեդերացիան սերտորեն համագործակցում է ամբողջ աշխարհի լուսանկարչության ազգային ինստիտուտների հետ՝ թվով ավելի քան 90 ազգային ինստիտուտներ հինգ մայրցամաքներում: FIAP-ը յուրաքանչյուր երկրում ունի գրասենյակ, որը FIAP-ի պաշտոնական ներկայացուցիչը Իրանում հանդիսանում է«Focus Photo Club»-ը:

Շանթիում իրանական ֆիլմերի փառատոնի փակման արարողությունը տեղի ունեցավ կիրակի օրը, կազմկոմիտեի անդամների, դատավորների, պաշտոնյաների և Ֆրանսիայի Շանտի և Սանլիս քաղաքների քաղաքապետի, բնակիչների, պրոֆեսորների և Սորբոնի կինոյի համալսարանի ուսանողների ներկայությամբ Սանլիս քաղաքում: Այս արարողության ժամանակ պատվով և մրցութային կարգից դուրս ցուցադրվեց Աբոլֆազլ Ջալիլիի նկարահանած «Հակադարձ ճանապարհ» ֆիլմը։
Շանթիում իրանական ֆիլմերի փառատոնի ժյուրիի հատուկ մրցանակը շնորհվել է «Ծերերը չեն մեռնում» ֆիլմի ռեժիսոր Ռեզա Ջամալին։ «Շանթիի» կինոփառատոնի Սորբոնի մրցանակին արժանացավ նաեւ Ռողիե Թավաքոլիի «Մեհրան» ֆիլմը։ Ֆրանսիայի Շանթիի քաղաքում իրանական կինոփառատոնի լավագույն ֆիլմի համար մրցանակը շնորհվել է ռեժիսոր Մոնա Զանդիի «Աֆրիկյան մանուշակ» ֆիլմին։
Շանթիում իրանական ֆիլմերի փառատոնը նախաձեռնել են «Իրանի և Ֆրանսիայի կենտրոնը»՝ Շանթիի քաղաքապետարանի, Մեծ պալատի, Սանլիսի քաղաքապետարանի և Ֆրանսիայի Սորբոնի համալսարանի հետ համատեղ ջանքերով և նոյեմբերի 13-ից 16-ը Իրանից հինգ արվեստի ինստիտուտների և կինոընկերությունների աջակցությամբ նոր կինոն ճանաչելու և իրանական կինոյի տաղանդավոր ռեժիսորներին համաշխարհային ասպարեզում ներկայացնելու նպատակով։

Փույան Բաղերզադեն Նիլուֆար Նեդային և Ամին Մանյանին այս օրերին Մյունխենում փորձեր են անում «Ոչ մի տեղ» խորագրով ներկայացման համար: Պիեսը հետազոտական նախագծի մի մասն է, որը մեկնարկել է 2020 թվականին գերմանացի նկարչուհի Միրելլա Օեստրայխերի կողմից՝ համագործակցելով գերմանացի հետազոտողների հետ և Մյունխենի քաղաքապետարանի, Գերմանիայի Կատարողական արվեստի հիմնադրամի և Ֆրիդրիխ Էբերտի հիմնադրամի ներդրումներով։ Ծրագրի գործադիր փուլը ներառում է մի քանի վավերագրական ֆիլմերի պատրաստում և մեկ պիեսի պատրաստում, որը բեմադրելու է իրանցի Փույան Բաղերզադեն: Այս նախագծի ցուցադրությունը կներկայացվի Մյունխենում՝ Schwere Reiter թատրոնում։ Նիլուֆար Նեդային և Ամին Մանյանը ներկա կլինեն որպես դերասան և կոմպոզիտոր։ Այս ռեժիսորն Իրանում արդեն բեմադրել է «Դեպքից հետո», «Հաշտություն», «Անհայտ օգոստոս» պիեսները, իսկ նրա «Առաջին թեորեմի երկրորդ տպավորությունը» գեղարվեստական ֆիլմը ցուցադրվել է Ֆաջր կինոփառատոնում և էկրանահանվել «Արվեստ և փորձ» խմբում։
