Ndërhyrja e Trump në zhvillimet politike irakiane: shkaqet dhe qëllimet
https://parstoday.ir/sq/news/west_asia-i175714-ndërhyrja_e_trump_në_zhvillimet_politike_irakiane_shkaqet_dhe_qëllimet
ParsToday- Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, duke ndërhyrë hapur në punët e brendshme politike të Irakut dhe duke kërcënuar vendin, pretendoi se zgjedhja e Nouri al-Malikit si kryeministër ishte një gabim i madh.
(last modified 2026-01-28T18:53:16+00:00 )
Janar 28, 2026 19:53 Europe/Tirane
  • Nouri al-Maliki
    Nouri al-Maliki

ParsToday- Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, duke ndërhyrë hapur në punët e brendshme politike të Irakut dhe duke kërcënuar vendin, pretendoi se zgjedhja e Nouri al-Malikit si kryeministër ishte një gabim i madh.

Në strukturën irakiane të pushtetit, kryeministri zgjidhet nga radhët e shiitëve. Në vitet e fundit, Korniza e Koordinimit Shiit gjithmonë ka emëruar kryeministrin irakian. Pas zgjedhjeve parlamentare irakiane që u mbajtën nëntorin e kaluar, Kornizës së Koordinimit iu deshën rreth 100 ditë për të përfunduar emërimin e kryeministrit dhe për të zgjedhur Nouri al-Malikin për të marrë këtë pozitë. Menjëherë pas vendimit të Kornizës së Koordinimit Shiit, Presidenti i SHBA-së Donald Trump, në një akt të paligjshëm dhe të hapur ndërhyrjeje, deklaroi: "Iraku do të bënte një gabim të madh duke rizgjedhur Nouri al-Malikin". Trump pretendoi: "Kthimi i tij do të çonte në një përsëritje të kaosit dhe varfërisë të së kaluarës, duke prerë mbështetjen e SHBA-së dhe duke e lënë Irakun pa 'asnjë shans' për sukses, prosperitet apo liri".

Pyetja e rëndësishme është pse Trump ka marrë një qëndrim të tillë?

Arsyeja më e rëndësishme është se Trump e konsideron zgjedhjen e Nouri al-Malikit si një forcim të boshtit të rezistencës në rajonin e Azisë Perëndimore dhe një humbje për regjimin sionist. Prandaj, për të vazhduar t'u shërbejë interesave të sionistëve, ai ka ushtruar presion mbi grupet politike irakiane që të mos e prezantojnë Nouri al-Malikin.

Një arsye tjetër është se Nouri al-Maliki është ndër figurat që, nga njëra anë, kundërshtojnë praninë ushtarake amerikane në Irak dhe, nga ana tjetër, besojnë në forcimin e marrëdhënieve me Republikën Islamike të Iranit. Prandaj, Trump nuk e konsideron zgjedhjen e tij si të pajtueshme me interesat e SHBA-së në Irak dhe në rajonin e Azisë Perëndimore.

Arsyeja e tretë për qëndrimin e Trumpit lidhet me sjelljen e tij gjatë vitit të kaluar pas rikthimit në Shtëpinë e Bardhë. Gjatë vitit të kaluar, Trump ka adoptuar një sjellje arrogante, ndërhyrëse dhe një shfaqje fuqie ndaj vendeve të ndryshme në botë. Komentet dhe ndërhyrjet publike në lidhje me zgjedhjen e Kryeministrit të ri irakian dhe kërcënimet ndaj grupeve politike të Irakut duhet të shihen gjithashtu nga kjo perspektivë. Përpara qëndrimit të Trump, Mark Sawaya, i dërguari i Presidentit të SHBA-së në Irak, kishte publikuar gjithashtu një postim në faqen e tij personale, duke kërcënuar në mënyrë implicite politikanët irakianë se duhet të pranonin diktatet amerikane.

Një pyetje tjetër është se cilat janë pasojat e veprimit të Trump?

Pasoja e parë është se ky qëndrim vë në pikëpyetje pavarësinë e Irakut. Si një vend i pavarur, populli dhe grupet irakiane kanë të drejtë të kenë lirinë dhe të drejtën për të zgjedhur kryeministrin e tyre. Presioni i Trump për të ndikuar në emërimin e kryeministrit i privon irakianët nga kjo e drejtë. Një pasojë tjetër është se kjo mund ta çojë Irakun në një ngërç politik mbi emërimin e një kryeministri të ri dhe madje edhe të një presidenti të ri, sepse procesi i marrëveshjes politike në Irak për emërimin e një kryeministri dhe presidenti është shpesh një proces i gjatë dhe i ndërlikuar. Kjo ndërkohë që, pas emërimit të Nouri al-Malikit si kandidat për kryeministër të Irakut nga Korniza e Koordinimit Shiit, zyrtarë dhe figura të ndryshme irakiane në mesazhe të ndara e uruan Nouri al-Malikin. Masud Barzani, kreu i Partisë Demokratike të Kurdistanit të Irakut, njoftoi se e mirëpriti vendimin e Kornizës së Koordinimit Shiit për të emëruar Nouri al-Malikin për postin e kryeministrit. Muthanna al-Samarai, kreu i Koalicionit Al-Azz, gjithashtu e uroi Nouri al-Malikin për emërimin e tij për postin e Kryeministrit të Irakut.