Kultivimi i bimëve në tokën hënore për herë të parë

Shkencëtarët në Universitetin e Florida-së në Amerikë mbollën një bimë duke përdorur mostra të vogla dheu të mbledhura nga sipërfaqja e hënës gjatë misionit të anijes kozmike Apollo të NASA-s më shumë se gjysmë shekulli më parë.

Kanali informativ Euronews të dielën njoftoi se asnjë bimë nuk ishte kultivuar më parë në dheun e hënës. Në këtë eksperiment është përdorur bima “Thale cress”.

Në këtë eksperiment u përdor bima "Thale cress" sepse kodi gjenetik i kësaj bime ishte plotësisht i paracaktuar ose i ashtuquajturi gjenomi i saj ishte sekuencuar. Kjo hap rrugën që shkencëtarët të vëzhgojnë edhe ndryshime më të vogla.

Për eksperimentin, shkencëtarët fillimisht shtuan ujë dhe pleh në dheun e hënës dhe më pas mbollën farat dhe ekspozuan mostrat në dritë. Më pas ata vunë re çuditërisht se pothuajse të gjitha farat mbinë pas dy ditësh.

Analiza Paul, një profesore në Universitetin e Florida-së që mori pjesë në studim, deklaroi: "Nuk mund t'ju them se sa të befasuar ishim. Nuk e kishim parashikuar një gjë të tillë. Kjo na tregon se dheu i hënës nuk ndërpret hormonet dhe sinjalet që lidhen me mbirjen e bimëve".

Të gjitha bimët dukeshin njësoj si llojet e tokës deri në ditën e gjashtë, por më pas dallimet filluan të shfaqen. Rritja e bimëve të mbjella në dheun e hënës u ngadalësua derisa më në fund u ndal ky proces. Sipas Dr. Paul, ky fenomen tregoi se bimët duhet të modifikohen gjenetikisht për të gjetur aftësinë për t'u rritur në strukturën kimike dhe litike të hënës.

Studiuesit thonë se suksesi i eksperimentit është një zbulim i madh dhe mund t'i çojë njerëzit një hap më afër realizimit të banimit të Hënës dhe zhvillimit të "bujqësisë" në të.

Një nga sfidat kryesore për kërkimet dhe studimet mbi dheun hënor është kjo se nuk ka sasi të madhe të këtij dheu për të eksperimentuar. Gjatë periudhës trevjeçare midis 1969 dhe 1972, kur NASA operonte në Hënë, astronautët sollën gjithsej 382 kilogramë gurë, guralecë, sasi dheu, rërë dhe pluhur nga hëna.

Këto mostra janë mbajtur jashtë qasjeve për dekada me radhë dhe ekipet e kërkimit të Universitetit të Florida-së, për mostër, iu dha vetëm 1 gram për çdo bimë për t'u testuar. Mostrat e dheut të hënës u mblodhën nga misionet 11, 12 dhe 17 të anijes kozmike Apollo të NASA-s.

Për herë të parë që nga viti 1972, NASA planifikon të dërgojë përsëri njeriun në hënë në një mision të planifikuar për vitin 2025.

Rezultatet e këtij studimi të ri nga shkencëtarët janë publikuar në revistën shkencore "Nature".