Vizita e papritur e kryeministrit sllovak në Rusi

Sahab- Vizita e papritur e kryeministrit sllovak Robert Fico në Rusi dhe takimi me Vladimir Putin në Kremlin është një pikë kthese e rëndësishme në arenën politike të krizës në Ukrainë; Kjo është vizita e parë e një zyrtari të lartë evropian në Rusi që nga fillimi i luftës në Ukrainë, më 24 shkurt 2022.

Ky udhëtim u bë kur presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky javën e kaluar në samitin e Bashkimit Evropian në Bruksel njoftoi se nuk do të rinovojë kontratën për transmetimin e gazit rus përmes territorit ukrainas, e cila skadon më 31 dhjetor. Gazi natyror dhe nafta ruse vazhdojnë të rrjedhin përmes Ukrainës për në disa vende evropiane, përfshirë Sllovakinë, sipas një marrëveshjeje pesëvjeçare të nënshkruar para luftës. Kryeministri i Sllovakisë ka bërë të ditur se e ka bërë këtë udhëtim në përgjigje të deklaratës së Zelensky për mosrinovimin e kontratës së transportimit të gazit rus. Pas fillimit të konflikteve ushtarake midis Moskës dhe Kievit në vitin 2022 , Bashkimi Evropian, në përpjekje për të reduktuar varësinë e vet nga lëndët djegëse fosile të Rusisë, ndaloi importet e naftës në vendet e saj anëtare, por përjashtoi Hungarinë, Sllovakinë dhe Republikën Çeke për të gjetur rrugë dhe burime alternative. Por këto vende nuk pranuan të ndalonin importin e naftës dhe gazit nga Rusia. Bashkimi Evropian ka propozuar importimin e naftës përmes tubacioneve kroate në këto vende pa dalje në det. Nga ana tjetër qeveria hungareze ka shpallur se Kroacia nuk është një partner i besueshëm në këtë fushë dhe ka rritur pesë herë koston e transportit të naftës në tre vitet e fundit. Ukraina dëshiron të   ndërpresë të gjitha burimet e të ardhurave ruse nga eksportet e naftës dhe gazit në Evropë.   Kryeministri i Sllovakisë beson se: “Qëndrime të tilla dëmtojnë financiarisht Sllovakinë dhe kërcënojnë funksionimin e termocentraleve bërthamore në Sllovaki; Një veprim ky i papranueshëm. Është detyra jonë të mbrojmë politikën e pavarur të Sllovakisë në të katër drejtimet, ka thënë kryeministri. Hungaria dhe Sllovakia janë dy vende që   kritikojnë ashpër luftën   në Ukrainë.  Kryeministri sllovak Robert Fico i ka kërkuar vazhdimisht Bashkimit Evropian heqjen e sanksioneve kundër Rusisë dhe thekson se Bashkimi Evropian duhet të rifillojë dialogun me Moskën pas përfundimit të konfliktit në Ukrainë. Duke marrë parasysh perspektivën e luftës në Ukrainë pas fitores së Trump në zgjedhjet presidenciale, mundësia e përfundimit të luftës në vitin 2015 është shumë e fortë. Në deklaratën e tij të fundit, Trump ka njoftuar se pasi të kthehet në Shtëpinë e Bardhë do të takohet me Putinin. Udhëheqësit e Francës dhe Gjermanisë gjithashtu kanë  biseduar më parë për rishikimin e marrëdhënieve me Rusinë dhe negociatat me Putinin. Kancelari gjerman Olaf Schultz gjithashtu zhvilloi një bisedë telefonike me Putin. Mund të thuhet se Robert Fico, kryeministri i Sllovakisë, ka hedhur hapin e parë për të negociuar me Putinin. Megjithëse këto bisedime mund të jenë kufizuar në vazhdimin e eksporteve të gazit rus në Evropë përmes tubacioneve nga Ukraina, ndikimi i tij politik nuk mund të injorohet në thyerjen e tabusë së negociatave me Putinin pas tre vjetësh. Në këtë drejtim mund të  vlerësohet edhe mungesa e reagimit negativ të qeverive evropiane ndaj udhëtimit të Robert Ficos në Moskë.  Zëvendësministri i Jashtëm i Polonisë Andrzej Szyna në një intervistë televizive tha se vizita e kryeministrit sllovak Robert Fitzoë në Moskë për autoritetet e Varshavës është plotësisht e kuptueshme. Ai shpjegoi se Bratislava duhet të gjejë zgjidhje për të zgjidhur problemin e furnizimit me karburant të vendit, duke marrë parasysh vendimin e Ukrainës për të mos rinovuar transitin e gazit rus. Politika e Hungarisë dhe Sllovakisë ndaj Rusisë ka qenë e qartë dhe transparente për një kohë të gjatë. Atmosfera politike që mbizotëron në luftën në Ukrainë tregon se mbështetësit e vazhdimit të luftës me Rusinë nuk kanë zgjidhje tjetër veçse të pranojnë gjetjen e një zgjidhjeje për kompromis me Rusinë. Në një intervistë para udhëtimit të tij në Moskë, kryeministri sllovak theksoi se Amerika dhe aleatët e saj në NATO nuk do t'i dërgojnë kurrë Ukrainës ftesë për t'u anëtarësuar në këtë aleancë ushtarake, duke thënë se Kievi do të humbasë 30 % të territorit të tij si rezultat i luftës me Rusinë.