ABD'li eski diplomatın İran'ın Karabağ münakaşasının çözümü için yapıcı rolüne vurgusu
ABD'li eski diplomat İran İslam Cumhriyeti'nin Karabağ krizinin çözümü için etkin ve yapıcı rolünü itiraf etti.
ABD'nin Bosna Hersek ve Azerbaycan Cumhuriyeti'ndeki eski Büyükelçisi Richard Kauzlarich bu bağlamda yaptığı açıklamada, İran'ın Karabağ münakaşasının çözümü için en iyi seçenek olduğunu belirtti.
ABD'li yetkililer İran İslam Cumhuriyeti'nin dağlık Karabağ münakaşasına son vermek için etkin rolünü ilk kez itiraf etmiyor, daha önce de Beyaz Saray yetkilileri, defalarca yıllardır süren Karabağ münakaşası dahil bölgesel kriz ve münakaşaların çözümü için İran'ın etkin rolünü itiraf etmişlerdir.
Esasında Amerikan ve hatta Avrupalı yetkilileri, kendi siyasi görev süresi dolduktan sonra gerçekleri söylemek suretiyle bölge ve dünyadaki meseleler hakkında kendi tutum ve görüşlerini anlatmaya çalışıyorlar. Bu nedenle, görev süresi dolan Amerikan diplomatların çoğu, Batılı devlet yetkililerinin hasmane yaklaşımından uzak şekilde İran İslam Cumhuriyeti'nin Karabağ gibi bölgesel münakaşaların çözümünde etkin ve yapıcı rolünden söz ediyorlar.
Aynı Amerikan yetkilileri görev başındayken yalan, gerçek dışı açıklamalarda bulunmaya ve kamuoyunu kandırmaya çalışıyorlardı.
Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Örgütü Minsk Grubu Eşbaşkanı olmasına rağmen ABD yönetimi her daim Karabağ münakaşasına karşı çelişkili yaklaşım sergilemiştir. Karabağ münakaşasının bunca uzamasına neden olan en önemli sebeplerden biri de ABD başta olmak üzere Minsk Grubu eşbaşkanlarının sık sık tutum değişikliğine gitmeleridir.
Amerikan yetkililerinin yanısıra birçok Azeri siyasetçi de İran İslam Cumhuriyeti'nin Karabağ münakaşasına son vermek için yapıcı rolünün farkında olarak, aynı noktaya vurgu yapıyorlar.
Örneğin ünlü Azeri uzmanlardan ve İslam Partisi üyelerinden Akif Heyderli bir süre önce yaptığı açıklamada, İran İslam Cumhuriyeti'nin Karabağ münakaşasına son vermek için olumlu rolüne vurgu yaptı.
Heyderli, Batılı devletlerin çifteli yaklaşımını ve Minsk Grubu eşbaşkanlarının Ermeni-Azeri münakaşasına son vermek için konuyu ağırdan almalarını eleştirerek şöyle dedi:
"Bölge düzeyinde çok etkin güçlerden biri olan İran, bu sorunun çözümünde hayati rol ifa edebilir."
Bölgedeki siyasi gelişmeleri takip eden Rus uzman ve analist Maksim Şevçenko da bu bağlamda şu değerlendirmede bulunmuştur:
"Karabağ münakaşasının çözümü İran İslam Cumhuriyeti başta olmak üzere bölge ülkelerinin tutumları hayata geçirilmeden imkansız olacak."
Eski Amerikan diplomatları ve önde gelen Azeri uzman ve aktivistler İran İslam Cumhuriyeti'nin Karabağ münakaşasının çözümü için etkin ve yapıcı rolüne vurgu yaparken, bazı taraflar izlediği çifteli yaklaşımlarıyla Karabağ münakaşasının uzamasına ve münakaşanın son bulmamasına sebebiyet veriyor.
Daha önce de İran İslam Cumhuriyeti yetkilileri, Tahran'ın Karabağ münakaşasına son vermek için hazır olduğunu ilan etmiştir, ancak bazı taraflar bu öneriyi sıcak karşılamamıştır.
Tacikistan'daki iç gerilim ve çatışmalar İran İslam Cumhruiyeti'nin katılımı olamadan son bulması imkansızdı.
İran İslam Cumhuriyeti'nin bu bağlamdaki deneyim ve tecrübesi Karabağ münakaşasının çözümü için kuşkusuz etkin olacak.
İran İslam Cumhuriyeti yetkilileri Karabağ dahil bölgedeki sorun ve münakaşaların bölge dışı güçler ve taraflarca değil, bölge ülkelerinin işbirliği ve mesaisi ile çözüme kavuşabileceğini her fırsatta ilan ediyor.
