BERCAM; İran'ın siyaseti, Avrupalılardan beklenti

ABD'nin BERCAM Nükleer Anlaşmasından çıkmasıyla bu anlaşmanın korunması için çeşitli boyutlarda İran çıkarlarının sağlanması şartı ile sıkı görüşmeler yapılmaktadır ve Nükleer anlaşmaya Avrupa ülkelerinin yanı sıra Çin , Rusya ve diğer ülkelerin verdiği desteği sırasında ABD İran aleyhinde yeni yaptırımları çıkardı.

İran'ın batılı ülkelere kendi net tutumlarını BERCAM karşısında bildirmeleri için tanıdığı kaç haftalık süre çerçevesinde, üç Avrupa ülkeleri ile diğer ülkeler arsında sıkı görüşme ve diyaloglar ön planda tutulmuştur. İran üst düzey yetkililerinin açık bir şekilde vurguladıkları gibi ABD'nin BERCAM'dan çekilmesi ile eğer üç Avrupa ülkesi pratik güvence vermezse ve İran'ın çıkarları tam olarak bu  anlaşmadan sağlanmazsa o halde İran da kesin kararını vermiş olacaktır.

BM'nin onayını kazanan uluslararası anlaşmalara ABD'nin ihmalkarlığı neticesinde uluslararası düzen üzerinde hakim olan güvensizlik ortamının şiddetlenmesine bakılarak, Nükleer anlaşma karşısında Avrupa'nın siyaseti net olarak belirlenmeli ve sadece bu anlaşmaya desteklerini vurgulamaları İran için kabul edilir bir tutum olmaz. Bu çerçevede İran islam cumhuriyeti cumhurbaşkanı Hasan Ruhani perşembe akşam saatlerinde Almanya başbakanı Angela Merkel ile yaptığı telefon görüşmesinde bir kez daha en kısa zamanda Avrupalı ülkelerden ABD'nin bu uluslararası anlaşmadan çekildikten sonra İran'ın çıkarlarını nasıl güvence altına alacakları konusunda kesin tutum belirlemelerini istedi.

Halihazırda ABD'nin BERCAM Nükleer anlaşmasından çekilmesi ile İngiltere, Fransa ve Almanya İran'ın çıkarlarının açık ve net bir şekilde tanımlanıp uygulanacağı konusunda garanti vermeleri gerekiyor. İslam inkılabı Rehberi Ayetullah Hamenei'nin de vurguladığı gibi söz konusu üç Avrupa ülkelerinin pratik ve gerçek güvence vermedikleri takdirde bu anlaşma sürdürülemez.  Bu,uluslararası anlaşmanın imzalanmasına rağmen, İran'ın çıkarlarını kazanma yollarını tıkayan ve nihayetinde bıraktığı başarıya ilişkin ABD tecrübesi nedeniyle açık bir duruştur. ABD Nükleer anlaşmaya katıldığı sırada İran karşısında sergilediği tutumu BERCAM'dan çekilmesiyle de gündemine almıştır. Geçtiğimiz perşembe günü Amerika hazine bakanlığı bu ülkenin Nükleer anlaşmadan çıkmasıyla attığı ilk adımda  İran islam cumhuriyeti Devrim Muhafızları ordusu ile iletişim halinde olma bahanesiyle üç firma ve altı İranlı kişiyi kendi yaptırım listesine aldı. Bu yaptırım ABD'nin İran'ın yerli füze gücünü ve bu ülkenin etkin ve yararlı bölgesel rolünün hedef aldığının göstergesidir. Nitekim Donald Trump İran'ın bölgesel nüfuzu ve füze meselesinin BERCAM çerçevesinde ele alınmasını istiyordu ancak bu hedefine ulaşamayınca  Nükleer anlaşmadan çekildi.Füze programı ve İran'ın bölgesel rolüyle ilgili politika bildirisinde bulunan üç Avrupa ülkesinin Donald Tramp ile aynı görüşte olduğu meselesini göz önüne alırsak, İran'ın üç ülkenin BERCAM'a karşı pozisyonlarına olan duyarlılığı ikiye katlanmış durumda.