UAEA’nın İran’ın Bercam’a uyduğunu vurgulaması ve Trump’ın yeni Bercam karşıtı çalışmaları
-
Amano
Uluslararası Bercam nükleer anlaşması Temmuz 2015 tarihinde Viyana’da İran ile 5+1 grubu arasında imzalandı ve Ocak 2016’dan itibaren yürürlüğe girdi.
İran’ın Bercam nükleer çerçevesindeki sorumluluklarını yerine getirdiğini denetleyen tek uluslararası kurum olan UAEA, şimdiye kadar 12 kez İran’ın söz konusu anlaşmaya tamamen bağlı olduğunu ilan etmiştir. UAEA genel müdürü Yukio Amano uluslararası Bercam nükleer anlaşmasının, nükleer çalışmaların doğruluğunu denetleme bağlamında önemli bir başarı olduğunu ve Ajans’ın da ihtiyacı olanlara kolaylıkla ulaşabildiğini belirtti.
Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı genel müdürü Amano pazartesi günü 62. Genel kurulun ilk çalışma gününde yaptığı konuşmada Ajans’ın son genel kuruldan bu yana İran’ın nükleer anlaşma çerçevesindeki taahhütlerini denetlediğini belirterek, Tahran’ın taahhütlerine bağlı olduğunu ve bu konunun çok önemli olduğunu söyledi.
UAEA’nın Bercam nükleer anlaşmanın İran tarafından yerine getirildiğine dair vurgulamasına rağmen, Amerika’nın popülist başkanı Donald Trump hem seçim kampanyaları sırasında ve hem de başkan olarak Beyaz Saray’da göreve başlamasından sonra her zaman Kapsamlı Oratk Eylem Planı Bercam nükleer anlaşmayı eleştiren tutum sergileyerek, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi tarafından onaylanan uluslararası Bercam nükleer anlaşmayı, Amerika tarihinin en kötü anlaşmasını olarak nitelendirdi. Böylece 8 mayıs 2018 tarihidne temelsiz iddialar ve İran’a yönelik suçlamalarda bulunarak Bercam anlaşmasından illegal olarak çekilerek, İran’a karşı nükleer yaptırımları tekrar uygulama direktifi verdi.
Bizzat Amerikalılar İran’ın Bercam nükleer anlaşma çerçevesindeki tüm yükümlülüklerine bağlı olduğunun bilincindeler fakat kendi siyasetlerini haklı çıkartmak için İran’a karşı yalan iddialarda bulunuyorlar. Bu bağlamda en son gelişmede Trump 62. UAEA genel kuruluna bir mesaj gönderdi. Amerika enerji bakanı Rick Perry tarafından okunan mesajda İran’a iki yeni şart daha koşulmuştur.
Trump bu mesajda İran’ın iki konuyu garantilemesi gerektiğini, ilkin nükleer programının sadece ve sadece barışçıl kalması ve ikincisi ise İran’ın nükleer silaha ulaşma yolunun “daimi olarak” kapatılmasıdır.
Amerika’nın Bercam’dan illegal çekilmesine değinmeyen Trump, “Bercam’ın “sakat anlaşma” olduğunu, Amerika’nın ise sadece “İran nükleer programını, yayılmacılıkla ilgili çalışmaları ve de istikrarsızlaştırıcı faaliyetlerini” içeren bir anlaşma peşinde olduğunu vurguladı.
Trump’ın bu mesajdan, Bercam çerçevesi dışında İran’dan aşırı istekleri gündeme getirmesinin asıl hedefi ise İran’ın barışçıl nükleer faaliyetlerine yoğun ve ağır kısıtlamalar getirerek nihayetinde bu anlaşmayı Siyonist rejimin istekleri doğrultusunda biçimlendirmektir. Fakat uluslararası toplum ve özellikle Amerika dışına 5+1’in diğer üyeleri ise Bercam nükleer anlaşmanın korunmasını vurguluyor ve hatta AB de bu çerçevede İran’in Bercam’da kalması için teşvik paketleri bile hazırlayıp sunmaktadır.
Amerika küresel iradenin tersine ve tek yanlı olarak kendi istek ve görüşlerini yaptırım baskısı ile İran’a dayatmaya çalışıyor. Fakat Washington’un Avrupalı ortakları bile Trump’ın Kkapsamlı Ortak Eylem Planı Bercam nükleer anlaşmadan çekilmesine dair kararının, Amerika’nın eski başkanı Barack Obama döneminde BM Güvenlik Konseyi 2231 sayılı kararı uyarınca kabul ettiği sorumluluklarına karşı olduğunu ve hükümetler tarafından kabul edilen sorumlulukların gerçekleşmesine dair uluslararası hukuka ters olduğu kanaatindeler./