Kimyasal Ürünlerin Üretimindeki Tekelin Kırılması

Amerika'nın İran petrokimya ürünleri ve petrol ihracatını hedef alan ikinci etap yaptırımlarının başlamasına kısa bir süre kala İranlı araştırmacılar ve bilim adamları onur verici bir adımla petrokimya stratejik ürünlerinin üretimine başladılar.

Bu ürünler arasında propilen ve polietilen gibi anahtar kimyasal ürünler yer almaktadır. Bu ürünler daha önce Amerika ve İtalya gibi ülkelerin tekelinde üretiliyordu. Kimyasal sanayiinde bu ürünlere bağlılık yüzünden İran'ın bu petrokimya ürünleri başka ülkelerden ithal etmesi mecburiyetinde kalması da büyük bir zafiyet sayılırdı.

Propilen, anahtar bir petrokimya ürünü olmasına karşın farklı polimerlerin ve aracı ürünlerin üretiminde kullanılmaktadır. Polietilenden de plastik parçalar, polietilen borular, polimer levhalar, lifler, ambalaj kutuları ve plastik poşetlerin üretiminde kullanılmaktadır.

Cem Petrokimya Şirketi Genel Müdürü Seyyid Hüseyin Mir Efzeli bu ürünlerin yerli bilim adamları tarafından üretilmesinin önemi ile ilgili şöyle diyor: " Bu ürünlerin tasarlanması ve üretilmesiyle, yıllık 50 milyon dolarlık bir katma değer ülkenin petrokimya sektöründe elde edilecektir. Bu ürünlerin petrokimya sektöründe başka ürünlerin üretiminde kullanılması takdirde ise 100 milyon dolarlık bir katma değer elde edilecektir. "  

Bu ürünlerin yerli bilim adamları tarafından üretilmesi, Amerika'nın İran aleyhindeki ikinci etap yaptırımlarını başlatacağı bir dönemin arifesinde gerçekleşmesi büyük bir önem taşımaktadır. Amerika Suudi Arabistan'ın işbirliği ile İran'a ağır ambargolar koymaya çalışıyor. Böylece stratejik kimyasal ürünlerine bağlı sektörler ve İran ihracat piyasaları hedef alınacaktır. Amerika ve Suudi Arabistan heyetleri de İran petrokimya ve polimer ürünlerini alan ülkelere gitmesi de İran'ın petrokimya ürünlerinin satışını durdurmak içindir.

İran'da basılan İktisat Dünyası gazetesinde bu konuyla ilgili şöyle bir analiz yer almıştır:" Suudi Arabistan kendi petrokimya ürünlerini dünya piyasalarında ucuz fiyatlara pazarlamak istiyor. Bu doğrultuda da ürünlerini kendi piyasasından daha ucuz bir fiyata pazarlayarak İran ürünlerinin satılmasını engellemek istiyor. Bütün bunlara rağmen İran İslam Cumhuriyeti Suudi Arabistan karşısında avantajlı bir durumdadır."

İran petrokimya ürünleri üretiminde özel avantajlara sahiptir. İran petrokimya sektöründe etan gazı, Doğalgaz kondensatı, sıvı gaz ve nafta üretilip satılmakta halbuki Suudi Arabistan sadece ham petrol ve sıvı gaz üretiyor.

İran'daki petrokimya alanında araştırmalar yapan VCMstudy merkezi bütün bölgesel rakiplerin ve özellikle de Suudi Arabistan'ın petrokimya faaliyetlerinin daha yakından izlenmesi gerektiğini öne sürüyor.

İran Petrokimya sektörünün kalkınma planında 6'ıncı kalkınma planının sonuna kadar 110 bin ton üretime ulaşması öngörülmüştür. Bu rakam bu sene 72 milyon tona ulaşmıştır. Bu süreçte yeni polimer ürünlerinin üretiminin yanı sıra hem ürünlerinin çeşitliliğini artıracak hem de İran'ın ithalatını ciddi derecede olumlu şekilde etkileyecektir. Çünkü Avrupa'ya ilaveten,Orta Asya ülkeleri, Kafkasya, Rusya, Türkiye, Hindistan ve Çin de bu ürünlerin almak için hazır bekliyorlar. Bu kadar fazla alıcıya sahip olan ürünleri üretebilen İran, Amerika'nın bu alandaki yaptırımları karşısında daha rahat bir vaziyette olacaktır.