İran'a petrol yaptırımında Amerika'nın acziyeti
Amerika başkanı Donald Trump her zaman uluslararası Bercam nükleer anlaşmasına karşı muhalefet ederek bu anlaşmayı en kötü anlaşma olarak nitelemiştir. Trump bu bağlamda 8 mayıs 2018 tarihinde Amerika'nın bizzat imzaladığı Bercam nükleer anlaşmadan çekildiğini ve Ağustos ve Kasım 2018'de İran'a karşı nükleer yaptırımlarını tekrar başlayacağını duyurdu.
Amerika, birinci tur yaptırımlarının ardından şimdi de sözkonusu yaptırımların ikinci turunu uygulamaya çalışıyor. Amerika'nın bu zaman diliminde başlıca hedefi ise İran'ın petrol satışını tamamen durdurmak ve İran ve diğer ülkeler arasında her türlü mali, ticari, ekonomik ve bankacılık ilişkileri kesmek ve nihayetinde İran ekonomisini tamamen çökertmektir. Aslında Amerika İran'a karşı geniş çaplı bir ekonomik savaşa girmiş bulunuyor.
Trump eylül 2018'de tüm ülkelerden İran'dan petrol alımlarını 5 kasım'dan itibaren uygulanacak olan ikinci tur yaptırımlardan önce durdurmalarını istedi fakat belirlenen sürenin sonuna yaklaştıkça Amerika'nın İran'a karşı savaş meydanı daha ciddi sorunlarla karşılaşmıştır.
Amerika yönetimindeki yetkililer daha önce 5 kasım tarihinde ve irn'a karşı petrol yaptırımların tekrar başlaması ile birlikte, İran petrol satışını sıfırlamak istediklerini belirttiler. Fakat belirlenen sürenin bitimine yaklaştıkça Beyaz Saray bu tutumundan geri adım atarak, şimdilik ilk adımda İran petrol ihracatının sıfıra indirmenin mümkün olmadığını belirtti. Görnüne o ki Trump yönetimi bu konuda daha yumuşak ve esnek bir tutum izlemektedir.
Bu bağlamda Beyaz Saray ulusal güvenlik danışmanı john Bolton Çarşamba günü yaptığı açıklamada Amerika'nın İran'a yaptırım uygulamakla dostlarına ve müttefiklerine zarar gelmesini istemediğini belirtti. Bolton, "Amerika'nın bazı ülkelerin İran'dan petrol ithalatını hemen sıfırlayamayacağını anladığını" söyled.
Trump yönetimi nihai hedefinin sıfıra ulaşmak olduğunu belirtiyor. Amerika dışişleri bakanlığı sözcüsü de Salı günü yaptığı konuşmaa Amerika yönetiminin İran'dan petrol ithalatını önemli oranda azaltan ülkeleri yaptırımdan muaf tutacağını söyledi.
İran'dan en fazla ham petrol satın alan ülkelerden 3'ü yani Çin, Hindistan ve Türkiye Washington'un İran'dan petrol ithalatlarını hemen durdurma isteğine direniyorlar. Güney Kore de Amerika'dan İran petrol yaptırımlarında en fazla muafiyet için "maksimum esneklik" göstermesini istiyor.
Görünüşe göre Amerikalılar artık İran petrol ihracatını sıfırlayamayacaklarını anlamışlar ve bu yüzden bir nevi öne kaçış ile İran perol müşterilerinin muafiyet taleplerini dikkate aldıklrını belirtiyorlar. Fakat yine de Washington İran'a karşı yaptırım yaygaralarına devam ediyor. Bu konu ise uluslararası alanda önemli orana endişeye sebep olmuştur ve tabi ki Washington'un bu kararı hakkında ciddi ikazlar yapılmıştır.
Uluslararası Enerji Ajansı-UEA bu bağlamda yaptığı açıklamaa petrol piyasasının kısa süreli sakin bir dönemde olduğunu fakat muhtmelen 2018'in sonlarına yanı Amerika'nın İran'a karşıpetrol yaptırımı ile eşzamanlı bir fırtına yaşayacağını belirtti.
Bu uyarı ise Amerika'nın, dünya piyasasından İran petrolünün silinmesi ile önemli bir şey yaşanmayacağına dair iddiasının yanlış olduğunu gösteriyor. Bu arada unutmamak gerekir ki, Çin, Türkiye ve Hindistan gibi ülkelerin vurgulamaları ile esasen İran'ın uluslararası enerji piyasasından silmek imkânsızdır.
Hali hazırda uluslararası petrol piyasasındaki gerçekler nedeni ile İran'ın OPEC'te 3. Üretici olarak tamamen silinmesi ise mümkün değildir. üstelik Amerika'nın zorbacılık, tehdit ve baskı ile İran'a petrol yaptırımı uygulama çağrısına eşlik etmek ise bir çok olumsuz ve negatif sonuçları olacaktır./
