Bercam Nükleer Anlaşması; İyi Bir Anlaşma; İran Amerika İle Müzakere Etmeyecek

İran İslam Cumhuriyeti Dışişleri Bakanı Muhammed Cevad Zarif Amerika’nın İran ile yeni nükleer müzakereler başlatma çalışmaları ve çabalarına tepki olarak şöyle bir açıklamada bulundu:” Bercam Nükleer Anlaşması iyi bir anlaşmadır İran da nükleer programı ile ilgili Amerika ile bir daha müzakere etmeyecektir. “

Muhammed Cevad Zarif Perşembe günü İtalya'nın Başkenti Roma’da düzenlenen Akdeniz Görüşmeleri Toplantısı’nda diplomasinin bir oyun olmadığına değinerek şunları kaydetti:” Herkes beni görüşme ve müzakere taraftarı olarak bilir ancak görüşmelerde İran İslam Cumhuriyeti’nin bağımsızlığı söz konusu olduğunda kesinlikle İran İslam Cumhuriyeti bağımsızlığını savunacağım. “

İran İslam Cumhuriyeti Dışişleri Bakanı Tahran’ın zorbalığa karşı boyun eğmeyeceğine değinerek şöyle bir açıklık getirdi sözlerini şöyle sürdürdü:” İran bölgesel siyasetlerini neden değiştirmelidir? İran Saddam’ı mı destekledi? Acaba İran IŞİD, Taliban ve Nusra Cephesini mi destekledi? İran mı 11 Eylül’ü yaşattı? İran mı Katar’ı kuşattı? İran mı Yemen halkını bombaladı? Bunlara baktığımız zaman siyasetlerini ve tutumlarını değiştirmek zorunda olanların başka ülkeler olduğu görülüyor. “

Bercam Nükleer Anlaşması İran ve Batı’nın 12 yıllık bir müzakere sürecinin ürünüdür. Bu müzakereler İran ve 5+1 Grubu arasında yapılan müzakereler çerçevesinde ve Bercam Nükleer Anlaşmasının 2015’te imzalanması ile sonuçlandı. O dönemde Amerika Başkanı Barack Obama idi. Ancak Donald Trump’ın işbaşına gelmesi ile Amerika 8 Mayıs 2018’de Bercam Nükleer Anlaşmasından çekildi.

Buna rağmen İran bu nükleer anlaşmaya hala bağlı kaldı ve Avrupa ülkeleri de şimdiye dek İran’la olan işbirliği ve ilişkilerini koruyarak Amerika’sız bir Bercam Nükleer Anlaşmasını desteklemeye devam ettiler. Bu işbirliği Amerika’nın tek taraflı siyasetlerinin reddedilmesi anlamına gelir. Trump hükümeti Beyaz Saray’a girer girmez “Önce Amerika” yaklaşımına dayanarak Bercam Nükleer Anlaşması ve Paris İklim Anlaşması gibi uluslararası anlaşmaları hiçe saymaya başladı.

Bu yaklaşım Amerika’nın tek taraflı ve bencil girişimleri ve siyasetlerinin bir sonucudur. Bu yaklaşım, uluslararası işbirliği ve çok taraflılığın temellerini sarsmaktadır.

Uluslararası ilişkiler uzmanı Hüseyin Museviyan bu konu ile ilgili şunları aktarıyor:”Amerika’nın bölgedeki ve dünyadaki gücü düşmektedir. Bundan dolayı Donald Trump ele başlığındaki mevcut Beyaz Saray ekibi Amerika’nın tek taraflılığını tekrar rayına oturtmak istiyorlar.  “

Amerikalı siyasi aktivist Maylais Hanig mevcut Amerikan hükümetinin yıkıcı siyasetleri ile ilgili şöyle düşünüyor:” Trump hükümetinin tek yanlı siyasetleri Birleşmiş Milletler Teşkilatı ve diğer uluslararası kurumlar için bir tehlike arzetmektedir. Trump’ın bu siyasetleri savaşların ve insan hakları ihlallerinin artmasına neden olmuştur. “

Bercam Nükleer Anlaşması küresel anlaşma ve yapıcı müzakerelerin ve diyalogların ürünüdür. Ancak Trump hem 2016’daki seçim kampanyalarında hem de Beyaz Saray’a girdikten sonra bu anlaşmayı en kötü anlaşma olarak adlandırmıştır. Trump İran’a daha fazla baskı uygulamak için Bercam Nükleer Anlaşmasından çekildi ve İran nükleer programı ile ilgili tekrar müzakereler yapılmasını istedi.

Trump bu alanda defalarca hayal ürünü olan düşüncesini açıklamış, ve İran’ın müzakere için bir gün Amerika’ya döneceğini iddia etmiştir. Ancak İran İslam Cumhuriyeti Perşembe günü Trump’ın bütün hayallerini suya düşürerek İran’ın nükleer programla ilgili artık müzakere yapmayacağını bildirdi.

Trump’ın tekrar müzakere etmekten hedefi İran’ın bölgedeki siyasetlerini değiştirmektir. Bu da Amerika’nın zorbalık yapmaya ne kadar düşkün olduğunu gösteriyor.