Rusya’nın İran’ın Başka Meselelerini Bercam Nükleer Anlaşması’na Karıştırılmamasına Vurgusu

Amerika Mayıs 2018’de Bercam Nükleer Anlaşmasından çekildikten sonra İran İslam Cumhuriyeti’nin nükleer programını başka meseleler ile ilişkilendirmeye çalışarak bu uluslararası anlaşmadan çekilmesini izah etmeye çalışmıştır.

Bu doğrultuda Washington, İran füze programı konusunda abartmada bulunarak İran’ın füze denemelerinin yanı sıra bölgesel siyasetleri ve girişiminin de tehdit yaratıcı olduğunu iddia edip böylece Bercam Nükleer Anlaşmasına taraf olan 4+1 Grubu ülkelerini de Tahran aleyhinde kışkırtmak istiyor.
Buna rağmen Amerika’nın bu tutumu her zaman bu gruba üye ülkelerin karşı çıkması ile karşılaşmıştır. Özellikle de Rusya ve Çin Amerika’nın bu tavrına en çok tepki gösteren Doğulu ülkeler olmuştur. Bu doğrultuda Birleşmiş Milletler’deki Rusya Temsilcisi Vasili Nebenzya  Çarşamba günü Birleşmiş Milletler Genel Sekreterinin 2231 BMGK kararının uygulanması ile ilgili raporun sunulması için düzenlenen Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi oturumunda, Rusya’nın İran’ın başka meselelerini Bercam Nükleer Anlaşması ile ilişkilendirlmesine karşı olduğuna vurgu yaptı.
Nebenzya açıklamasında şöyle dedi: Rusya, Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri’nin uluslararası ve bölgesel bir anlaşma olan Bercam Nükleer Anlaşmasının korunması yönündeki açıklamalarını saygı ile karşılayıp bunu destekliyor. Bunun yanı sıra bazı konulara değinilmemesi bahanesi ile bu anlaşmasının iptal edilmesinin de kabul edilemez olduğuna inanıyor.
Moskova açısından, hali hazırda Bercam Nükleer Anlaşması konusunda çelişkili bir durum yaşanmaktadır. Çünkü BMGK üyesi olan Amerika, bir taraftan 2231 kararı uygulamaktan kaçınırken diğer taraftan da Bercam Nükleer Anlaşması  ortak komisyonu ve BMGK kararlarını uygulayan üye ülkelere ceza vermeye kalkışıyor.
Rusya’nın bu tutumu açık bir şekilde Amerika tutumu ile zıt düşmektedir.
BMGK’nin son oturumunda ise Amerika Dışişleri Bakanı Mike Pompeo İran füze programı ve denemelerinin kontrolden çıktığını iddia etmesi de ilginç bir noktadır. Mike Pompeo bu konuşmasında İran’ın 2231 sayılı BMGK kararını çiğnediğini iddia ederek İran’ın füze denemelerine son vermesini istedi. Hal bu ki kendisi bizzat aynı kararı ihlal ediyor.
Buna rağmen Rusya temsilcisinin de değindiği gibi Bercam Nükleer Anlaşması ve füze programı arasında bir ilgi söz konusu değildir.
Pompeo’nun İran ile ilgili 12 maddeli koşulları meselesinde olduğu gibi Amerikalılar İran’ın füze programı ve başka bölgesel siyasetleri gibi konuları da İran nükleer programı ile ilişkilendirmeye çalışmaktadırlar.
Washington’un bu yaklaşımı Bercam Nükleer Anlaşması ve Birleşmiş Milletler’e üye diğer ülkeler tarafından kabul edilemez bir konudur. Çükü Amerika’nın aşırı istekleri Bercam Nükleer Anlaşmasındaki nükleer konuları aşmaktadır.
Amerika İran’ın nükleer çalışmaları ve füze programının tamamen durdurulmasını ve İran’ın bölgesel siyasetleri ve girişimlerinden vaz geçmesini istiyor. Bu aşırı isteklere ise İran, sert karşı çıkmaktadır. Tahran, sadece İran çıkarlarının korunması şartı ile Bercam Nükleer Anlaşmasına bağlı kalacağını ve füze savunma programları ve bölgesel siyasetleri ve girişimlerinden vaz geçmeyeceğini açık bir şekilde vurgulamaktadır.
Gerçi Pompeo BMGK tüm üyeleri ile işbirliği yaparak BM yolu ile İran’ın balistik füze programına karşı daha sert kısıtlamaların uygulanmasına çalışacağını iddia etmiştir, fakat kendisi de Washington’un bu konuda şansı olmadığını çok iyi biliyor./