Avrupa’nın Bercam’ın korunmasına vurgusu ve Washington’u eleştirmesi
Dünyanın barışı ve uluslararası güvenliğinin korunmasında Bercam nükleer anlaşma çok önemli bir anlaşma olmasına rağmen, Amerika nükleer anlaşmanın iptal edilmesi için 8 mayıs 2018 tarihinde bu uluslararası anlaşmadan çekildi. Washington’un Bercam nükleer anlaşmaya karşı tutumuna rağmen 4+1’in üyeleri olan Rusya, Çin, Avrupa troykası ve AB tarafından destekleniyor. Washington’un bu kararı ise geniş çaplı tepkilere sebep oldu.
Bu bağlamda Avrupa Birliği Salı günü yayınladığı bildiride Amerika'nın Bercam anlaşması ile ilgili derin esef duyduğunu duyurdu. Avrupa Birliği’nin söz konusu bildirisi, uluslararası Atom Enerjisi Ajansı'nın İran’ın nükleer Bercam anlaşmasına tamamen bağlı kaldığına dair 14. Raporu ile ilgili yayınlanırken İran’ın nükleer anlaşmadaki sorumluluklarına bağlı kaldığı müddetçe Avrupa Birliği'nin de nükleer anlaşmada kalacağı açıklandı.
Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı 22 Şubat Cuma günü 14. kez İran’ın Bercam anlaşmasına bağlı kaldığını onayladı. Bildiri Türkiye, Kuzey Makedonya Cumhuriyeti, Karadağ, İzlanda, Sırbistan, Arnavutluk, Bosna Hersek, Lihtenştayn, Norveç ve San Marino Cumhuriyeti tarafından desteklendi.
Avrupa Birliği söz konusu bildiride ayrıca Bercam nükleer anlaşmasına sürekli destek vereceği ve korunmasında azimli olduğunu ayrıca söz konusu uluslararası anlaşmanın korunmasında dünya toplumu ile işbirliğine devam etmekte kararlı olduğunu vurguladı. Tabii ki Avrupa Bercam Anlaşmasının korunması için bedel ödemesi gerekiyor ve Amerika ile karşı karşıya gelmeden bu önemli anlaşmanın korunacağını düşünmesi ise basit bir düşüncedir.
Bu arada Amerika Bercam nükleer Antlaşması'na karşı tutumunda ayak diriltirken İran tarafından aşırıcı taleplerinin gerçekleşmesinde ısrar ediyor. Bu bağlamda Amerika'nın Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı'ndaki temsilcisi Jackie Wolcott, Salı günü yayınladığı bildirisinde İran’ın bölgedeki faaliyetleri ile ilgili temelsiz suçlamalarını tekrarlarken, Amerika'nın tüm endişelerini giderecek bir anlaşmaya varma peşinde olduğunu söyleyerek, söz konusu yeni anlaşmada İran’ın siyasi ve ekonomi açılardan uluslararası toplum ile işbirliği yapması gerektiğini ifade etti.
Jackie Wolcott'ın iddiasına göre Washington Bercam nükleer anlaşmasından çekilmekle Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi 2231 sayılı kararını ihlal etmemiştir. Bilindiği üzere söz konusu bildiri Bercam nükleer anlaşmasını onaylamaktadır.
Amerikalı yetkililer ve başta Başkan Donald Trump son aylarda İran ile yeni bir anlaşma peşinde olduklarını defalarca belirtmişlerdir.
Bu bağlamda İran İslam Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Behram Kasımi Amerikalı yetkililerinin bu iddialarına tepki olarak onların yeni müzakereler ve anlaşma ile ilgili iddialarının değersiz olduğunu belirti. Behram Kasımi Amerika'nın dünyada uluslararası sorumlulukları ihlal eden en büyük ve başlıca ülke olduğuna işaretle, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi 2231 sayılı Bildirisi'nin Amerika tarafından ihlal edilerek içeriğine boyun eğmemesinin inatçı, isyancı ve huzursuz bir devletin en bariz özellikleri olduğunu söyledi.
Sürekli Bercam Anlaşmasının iptal edilmesi tamtamlığı yapan ve İran'a karşı baskıların yoğunlaşmasını isteyen Amerika'nın dayatmacı ve baskıcı isteklerine karşı, dünyadaki diğer ülkeler bu çok önemli anlaşmanın korunmasını talep ediyorlar. Bu bağlamda Rusya en son tutumunda Amerika'yı İran ile işbirliği yapan ülkelerden haraç kesmekle suçladı. Mikhail Ulyanov Amerika’nın, İran ile işbirliği yapan ülkeleri korkutması ile ilgili çalışmalarını kınarken, Washington’un Bercam’dan çekilmesi ardından İran ile işbirliği yapmakta olan ülkelerden " ekonomi haraç kesmeye" başladığını belirtti.
Ruslar, İran tarafından anlaşmadaki sorumluluklarının etkili bir şekilde uygulanmasına rağmen Bercam nükleer Anlaşmasının ekonomi maddelerine bir çok zarar geldiğini savunuyorlar. Fakat yine de Rusya, Amerika'nın Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi tarafından onaylanan Uluslararası bir anlaşmadaki ekonomik sorumluluklarının diğer ülkeler tarafından uygulanmasına engel olamayacağının altını önemle çizdi./