İran uyardı: Bercam’ın devamı için toplu işbirliği
İran İslam cumhuriyeti BM daimi temsilcisi bundan sonra İran’ın “Bercam’ı korumak” için sorumluluğu tek başına omuzlamayacağını ve yapamayacağı uyarısında bulundu.
Mecid Tahtrevançi Çarşamba günü, Bercam anlaşması ve 2231 sayılı kararı ele alan BMGK oturumunda yaptığı açıklamada, “Amerika’nın Bercam’dan çekilmesi ve İran’a karşı yaptırımların tekrar uygulanması ile Bercam’ın nerdeyse tamamen etkisizleştiğini” söyledi.
Amerika başkanı Trump 8 mayıs 2018 tarihinde Bercam nükleer anlaşmadan illegal bir şekilde çekilerek, bu anlaşmanın eksik olduğunu ve İran’ın füze programı ile bölgedeki etkinliğini de kapsaması gerektiğini iddia etti.
Amerika nükleer anlaşmadan çekilmenin ardından İran halkına karşı en yoğun yaptırımları uyguladı öyle ki dışişleri bakanı Muhammed Cevad Zarif Amerika’nın bu insanlık dışı girişimini, İran halkına yönelik “ekonomik terörizm” olarak yorumladı.
Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani de Amerika’nın İran halkına yönelik yaptırımlarının insanlık dışı cinayet olarak değerlendirdi.
Amerika İran’a en ağır yaptırımlar uygulayarak Bercam yerine yeni bir anlaşmaya varmak için İran ile diyalog hedefinde olduğunu iddia ediyor, fakat İslam cumhuriyeti en üst düzey yetkilileri, Bercam tecrübesi uyarınca Amerika ile müzakere yapılamayacağını vurguluyorlar.
Amerika İran’ı müzakere masasına geri getirmek için “maksimum baskı” siyasetini uygularken İran’ı korkutmak için aynı zamanda askeri müdahale tehdidini de arada bir savuruyor.
Amerika’nın yeni müzakerelerden hedefi ise İran’ın füze gücü ve bölgedeki etkinliğini incelemektir, tabi bu arada Bercam’da imzası olan Avrupalı ülkeler de Amerika ile aynı telden çalmaya başladılar.
Söz konusu ülkelerin ağız birliği, Avrupalıların acziyetini gösterirken Avrupa’nın uluslararası düzende bağımsız bir aktör olamayacağını ve Amerika’nın sayesinde rol aldığını bir kez daha dünyaya göstermiş oldu.
Fakat İslam inkılabı rehberi Ayetullah seyit Ali Hamenei’nin Çarşamba günü yargı gücü başkanı, yetkilileri, yargıçları ve çalışanlarından bir grup ile görüşmesinde belirttiği üzere, “Amerika’nın müzakere önerisi milleti silahsızlandırmak ve İran'ın kudret unsurlarını ortadan kaldırmak” içindir.
Avrupa ülkeleri Bercam’daki sorumluluklarını gerçekleştirmede çaresiz olduklarını göstermeleri ve Amerika olmaksızın Bercam’ın korunması için bedel ödemek istemediklerini göstermenin ardından İran ise Bercam çerçevesinde yeni bir girişimde bulundu.
İran, Amerika’nın Bercam’dan çekilmesinin birinci yılında yani tam bir yıl Avrupa’nın Bercam sorumluluklarını gerçekleştirmesi için beklemenin ardından nükleer anlaşmadaki sorumluluklarından ikisini yine Bercam çerçevesinde askıya alırken aynı zamanda Bercam’da kalan diğer ülkelere bankacılık, mali ve petrol satışı işlemleri ile ilgili sorumluluklarını gerçekleştirmek için 60 günlük bir süre tanıdı.
İran’ın hedefi ise ulusal çıkarları sağlamak ve Bercam sorumluluklarında denge kurmaktı. Önemli olan konu ise İran girişimlerinin tamamen Bercam anlaşması çerçevesinde olmasıdır. İran Bercam’daki taahhütlerini azaltma sürecinin ise Avrupalıların ahde vefasızlıkları ile paralel olarak devam edeceğini vurguladı; bu yüzden ikinci adımını ise 8 Temmuz günü yani Avrupa’ya tanınan 60 günlük sürenin sonunda atacaktır.
Avrupalılar, İran’ın Bercam çerçevesindeki yeni girişimlerine tepki olarak Amerika’nın yıkıcı siyasetlerine eşlik ederek İran’ın Bercam sorumluluklarına bağlı kalması için baskı uyguluyorlar.
Fakat dışişleri bakanı Muhammed Cevad Zarif’in de dün muhabirlere vurguladığı üzere, “İran programa uygun olarak Bercam’daki taahhütlerini azaltma sürecini sürdürecektir ve Bercam’ın diğer tarafları ise sorumluluklarını yerine getirerek İran’ı, faaliyetlerinde eski seviyeye geri götürebilirler.”
İran, Amerika’nın Bercam’dan çekilmesi ardından sabır ve hüsnü niyeti ile anlaşmanın korunması için çalıştı fakat Bercam çok taraflı bir anlaşma olması nedeni ile tek taraflı olarak korunamaz; bu yüzden korunması için tek yol, Avrupa’nın pratik adımlar atmasıdır./
