Avrupa'nın Amerika'ya bağlılığı sayesinde acizliği ve Bercam
-
Avrupa\'nın Amerika\'ya bağlılığı sayesinde acizliği ve Bercam
İran İslam cumhuriyeti cumhurbaşkanı Hasan Ruhani, "Avrupalılar hala Bercam sorumluluklarını yerine getirmediler ve bunun için bedel ödemek istemedikleri veya ödeme gücüne sahip olmadıklarını ispat ettiklerini" söyledi.
Hasan Ruhani New York yerel saate göre Perşembe akşamı Amerika'dan ayrılmadan önce, Avrupa'nın Bercam'da kalmak istediğini ve fakat sadece İran'ın bedel ödemesinin imkansız olduğuna değinerek, " İran Bercam tarafları ile müzakerelere devam edecektir fakat eğer sorumluluklarını yerine getirmezlerse İran Bercam taahhütlerini azaltmaya devam edecektir" dedi.
Amerika'nın Bercam nükleer anlaşmadan çekilmesi ardından Avrupalı taraf kendilerinin tabiri ile Avrupa'nın güvenliğinde büyük ve önemli rolü olan anlaşmayı savunamadı ve bu yüzden İran sorumluluğa karşı sorumluluk siyasetini izlemeye başladı. Bercam nükleer anlaşmadaki sorumluluklar karşılıklıdır ve tüm taraflar ona uygun olarak kendi sorumluluklarını yerine getirmeleri gerekir.
Fakat Avrupalılar Amerika'nın Bercam'dan ayrılması ardından bu çıkışın bedelini ödemek istemediler ve İran da bir yıl stratejik sabır ve beklemenin ardından bizzat Bercam'da olan mekanizmaya dayalı olarak sorumluluklarını hafifletmeye ve askıya almaya başladı.
İran Bercam anlaşması çerçevesinde 26. ve 36. maddeleri uyarınca çok taraflı Bercam anlaşmasındaki sorumluluklarını azaltma programını gündemine aldı ve şimdiye kadar 3 aşamada sorumluluklarını azalttı fakat 3. Adımı büyük yankılar getirdi.
İran'ın 6 Eylül 2019'da attığı 3. Adımı ile birlikte nükleer araştırma ve geliştirme alanındaki tüm kısıtlamalar kaldırıldı. Bu bağlamda UAEA Perşembe günü yayınladığı bildiride, İran'ın uranyum zenginleştirme sürecinde daha modern santrifüjleri çalıştırmaya başladığını duyurdu.
İran'ın Bercam sorumluluklarını hafifletme adımları, çok yönlü bir anlaşmada sadece İran'ın kendi sorumluluklarına bağlı kalması gerekmediğini, diğer tarafların da kendi taahhütlerini gerçekleştirmeleri gerektiğini vurguluyor. İran kendi çıkarlarına dayalı hareket ediyor ve eğer 60 günlük tanınan sürenin sonunda Avrupalılar İran çıkarlarını sağlayamazsa, 4. Adımını atacaktır.
Bu bağlamda İAEK sözcüsü Behruz Kemalvendi Tahran'ın kendi ulusal çıkarları temelinde hareket ettiğine işaretle, "eğer Avrupa kendi taahhütlerine uymazsa, İran'ın girişimleri daha fazla ivme kazanacağını" söyledi.
Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani'nin de Birleşmiş Milletler genel kurul toplantısı ziyareti kapsamında belirttiği üzere Avrupa liderleri ile bazı görüşmelerin sonuca varmadı fakat diyalog kapısı açıktır. İran nükleer anlaşma Bercam'daki sorumluluklarını hafifletme bağlamında attığı adımların yanısıra Bercam'ın kurtarılması için sorumlulukların gerçekleşmesinde bir denge kurmaya çalışıyor.
Şimdi Bercam'ın hayatı ve korunması, Avrupa'nın dürüst ve bağımsız çalışmalarına bağlıdır, böylece Amerika'nın iradesi dışında ve hiçbir bağlılıkları olmadan dünya diplomasinin sonucu olan bir anlaşmayı canlı tutabilirler.
Gerçi Avrupalılar geçen 5 ayda İran'ın Bercam ile ilgili yeni girişimlerinin başlaması ile birlikte bazı girişimlerde bulundular fakat verdikleri vaatlerin hiç biri gerçekleşmezken sadece sözde kaldı, bu yüzden bir nevi, Amerika'nın İran halkına karşı zalim yaptırımlarına eşlik ettiler.
İslam inkılabı rehberi Ayetullah Hamenei'nin Perşembe günü yaptığı açıklamada “Avrupalılar, vaatlerine rağmen, Amerika yaptırımlarına pratik olarak bağlı kaldılar. Bu yüzden artık İran İslam Cumhuriyeti için bir şey yapmaları pek mümkün değil ve Avrupa'dan umudu kesmek gerekir” ifadesini kullanmasını bu bağlamda değerlendirmek gerekir. /