İran ve Hindistan'ın Ekonomik İlişkilerini Geliştirmesi

İran dışişleri bakanı Hindistan'a yaptığı ziyarette bu ülkenin başbakanı ve dışişleri bakanı ile görüşmelerinde iki ülke arasındaki ekonomik ilişkilerin geliştirilmesi ve bu alandaki kimi sorunların giderilmesine vurgu yaptı.

İran İslam Cumhuriyeti dışişleri bakanı Muhammed Cevad Zarif Perşembe günü Hindistan'ın üst düzey makamları ile yapılan anlaşmalar hususunda istişarelerde bulunarak İran ve Hindistan arasındaki ekonomik ve ticari faaliyetlerin kolaylaştırılması hususunda da şöyle bir açıklamada bulundu: " Hindistan'da İranlı bir bankanın kurulmasının yanı sıra İran'ın Güney Doğusunda bulunan Çabahar limanında bir şubesi bulunan Hindistanlı bir banka da kurulacaktır. "

İran ve Hindistan iyi bir ekonomik  ilişki düzeyine sahiptiler. İki ülke Amerika'nın tek taraflı yaptırımlarına rağmen ulusal yöntemler ve stratejiler sayesinde kendi ekonomik sorunlarını çözmeye çalışmaktadırlar.

Milli paraların kullanılması ve de ticari malların takası, İran ve Hindistan arasındaki para işlemlerinin yerine geçecek en ilgi çeken alternatiflerdendir. Bu arada Hindistan'da İranlı bir bankanın kurulması ve Hindistanlı bir bankanın da İran'da işe başlaması zaruri görünüyor. 

İran ve Hindistan arasındaki parasal sorunların çözümü de önemli bir husus olarak, yapılan anlaşmalar sayesinde doların egemenliğinden kurtulması ve doların etkisinin azalması çerçevesinde gerçekleşebilecek bir hedeftir. İran'ın ekonomik, mali ve ticari işlemlerde ve ilişkilerde milli paralara baş vurması İranlı yetkilileri tarafından ele alınan çok önemli bir husustur. 

Bu çerçevede İran'ın Türkiye, Rusya ve Irak ile de kimi ekonomik ve mali işlemlerini milli paralar üzerinden yürütmek istediği bildirilmektedir. Bu girişim ise iki taraflı ve çok taraflı ekonomik ilişkiler çerçevesinde doların rolü olmaksızın atılacak önemli bir adımdır. Günümüzde herkes uluslararası ticari ve mali işlemlerde doların rolünün sırf siyasi bir yaklaşım çerçevesinde suistimal edildiğini düşünüyor. 

Bağımsız ülkeler siyasi yaklaşımlardan uzak durarak ekonomik iş birlikleri ve gelişmelerini arttırmak ve büyütmek istiyorlar. Bu çerçevede doların uluslararası mali ve ekonomik ilişkiler üzerindeki hakimiyetinin azalmasını istiyorlar. Bu çerçevede İran ve Hindistan da bölgesel ve küresel denklemlerde etkileyici ve önemli iki ülke olarak dolara uygun alternatifler bularak ekonomik ve bankacılık ilişkileri ve işlemlerini dolar sultasından kurtarılmış bir sistem aracılığı ile yapmak istiyorlar. 

Aslında İran bankalarından Pasargad bankasının Hindistan'da şubesinin işe başlaması ve buna paralel olarak da Hindistan bankalarından birinin de stratejik ve okyanusa açılan Çabahar limanında şubesinin kurulması fikri, iki ülke liderleri ve üst düzey yetkililerinin ekonomik ilişkilerde yaşanan parasal sorunların çözümündeki iradesini göstermektedir. Bu arada Hindistan'ın okyanusa açılan Çabahar Limanındaki varlığı ve yatırımcılığı Hintliler için de yeni piyasalara erişim sağlamak için çok stratejiktir. 

Okyanus kıyısında bulunan Çabahar limanı Kuzey-Güney transit koridorunda yer alması ve de Fars Körfezi kıyısındaki konumundan dolayı Hindistan için küresel piyasalar ve çok taraflı alışverişlerde ve ürün transitinde ticari merkez olarak önem taşımaktadır. 

Böyle bir durumda dolar yerine milli para birimlerinin kullanılması Çabahar limanında da büyük bir yatırım yapan Hindistan için büyük bir önem taşıyor. Hindistan Çabahar limanını bu ülkenin Afganistan ve Ortaya Asya arasındaki köprüsü sayılıyor. Bu çerçevede bir okyanus limanı sayılan  Çabahar'ın geliştirilmesinde 10 yıllık bir süreliğine yatırım yapmıştır. 

Çabahar limanın Hindistan için altın ekonomik fırsatlar yarattığından dolayı bu ülke her şeye rağmen, Amerika'nın tüm yaptırımlarının devam ettiği bir sırada bile İran ile ekonomik ilişkilerini geliştirmek istiyor. Yeni Delhi'nin Çabahar'da bir banka şubesi kuruma çalışmalarını da bu çerçevede değerlendirmek gerekiyor. /