ABD yaptırımlarının İran'ın Korona Virüs ile mücadelesine etkisi

İran İslam Cumhuriyeti dış işleri bakanı Muhammed Cevad zarif BM Genel Sekreteri Antonio Guterres' e yazdığı mektubunda, Konona virüsü ile mücadele için Amerika'nın İran karşıtı tek taraflı ve yasa dışı yaptırımlarının kalkması gerektiğine vurgu yaptı.

Dışişleri bakanı Zarif BM Genel Sekreteri Guterres'e yazdığı mektupta şu ifadelere yer verdi: " İran sağlık sisteminin koronavirüs ile mücadele etme konusundaki bilimsel yeteneğine rağmen, ABD'nin ilaç ve tıbbi cihazların satışını önlemek için uyguladığı yaptırımlar ve ön koşullar, İran'daki koronavirüsün yayılmasıyla mücadele çabaları ciddi engellerle karşılaşmıştır."

Şu sıralarda küresel bir yayılma durumuna gelen korona virüsün tamamen ortadan kaldırılması ve onunla mücadele için dünya ülkelerin sorumluluğu ve geçmişten daha çok birbirleriyle işbirliği gerekmektedir.

Ancak Amerika'nın tek taraflı ve zalimane girişimleri başta İran İslam Cumhuriyeti olmak üzere tüm ülkeler için konona virüs ile mücadelede ciddi bir engel oluşturmaktadır.  Bu arada BM gibi uluslararası kurum ve kuruluşların ABD 'nin yıkıcı politikaları karşısında  sessizliği ve pasif davranması bu ülkenin insanlık dışı davranış ve tavırlarının devam etmesine zemin hazırlamıştır.

İlaç ve tıbbi malzemeler gibi en temel insani malzeme ve gıda ile ilgili yaptırımlar temel insan hakları yasalarının ihlali anlamındadır ve insanlığın yaşam ve yaşam hakkını doğrudan tehlikeye sokmaktadır.

İlaç ve tıbbi malzemelerin yaptırımı sağlık hizmetlerin masraflarının artmasına neden olup aynı zamanda İran gibi ambargo uygulanan ülkelerde halka sağlık ve tıbbi  hizmetlerin sunulmasında sorun ve engel oluşturuyor ki bu da İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi'nin 25. maddesinde belirtilen sağlık hakkına aykırıdır.

Bu bağlamda İnsan hakları ve uluslararası hukuk araştırmacısı Emir Biperva şöyle diyor:" İlaç ve diğer tıbbi imkanlara erişimi engelleyen yaptırımlar, insan hayatı için doğrudan bir tehdittir ve diğer insan haklarının temel taşı olan en temel insan hakkını ihlal etmektedir."

İran'a ilaç ve tıbbi malzeme erişim yollarının kapanması ve engellenmesi, hem Sağlık Bakanlığının koronavirüs ile mücadele çabalarını etkilediğinin yanı sıra  bu virüse bulaşanların hızlı bir şekilde ölmesine yol açıyor. Böyle bir durumda, Uluslararası Ceza Mahkemesi Tüzüğü'nün 7. Maddesi , insanlığa karşı cinayetlerle suçlanmasıyla ilgili tek taraflı zorlayıcı önlemler için faillerin cezai sorumluluk planını öngörmektedir. 

Dünyada sınır tanımayan ve ölümcül  Korona Virüsün sonu ancak tüm ülkelerin ve BM'nin tüm insanlar için yaşam ve yaşam hakkı tanıma sorumluluğu ışığında, tıbbi malzeme, ilaç ticareti ve ilgili tüm ülkelerin deneyimlerini paylaşma özgürlüğüne bağlıdır.