İran’a silah yaptırımını uzatmaya karşı Rusya’nın uyarısı
Amerika maksimum baskı siyaseti çerçevesinde ister tek yanlı, ister Bercam ve özellikle silah satışı konusunda İran’a yönelik yaptırımları uzatmada ısrar ediyor. Bu yıl Ekim ayında İran’a silah satışı yasağının sona ermesi nedeni ile Washington’un bu yaptırımı uzatma çabaları yoğunlaşmıştır. Buna rağmen Amerika’nın eylemlerine karşı dünya çapında ciddi muhalefetler mevcut.
4+1 grubun önemli üyelerinden biri olan Rusya, Trump’ın bu konudaki hukuk dışı ısrarına karşı muhalefetine vurgu yapıyor. Rusya’nın BM Viyana daimi temsilcisi Mihail Olyanuv pazartesi akşam Amerika’nın İran’a silah yaptırımını uzatma çabaları konusunda paylaştığı bir tweette “Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinde bu konuda zor bir mücadele ile karşı karşıya olduklarını” yazdı.
2015 yılında Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’de 2231 sayılı kararın onaylaması ardından tank, zırhlı araçlar, tophane araçları, savaş uçağı, helikopter, gemi ve füzeden oluşan 7 konvansiyonel savaş aracın İran’a satılması yasaklandı. Fakat bu konudaki satış ve ihracat yasağı 18 Ekim 2020’de sona erecektir. Bu yüzden Amerika bu yasağın uzatılması için yoğun çalışmalar yürütüyor.
Amerika dışişleri bakanlığı İran’a silah yaptırımının uzatılması için çalışmalarının altını çizerek, İran’ın nükleer silaha ulaşmasına asla izin vermeyeceğini iddia etti. Amerika dışişleri bakanlığı sözcüsü Morgan Ortagus son günlerde İran’a karşı temelsiz iddialarını tekrarlayarak Washington’un bu bağlamdaki çok kapsamlı çalışmalarından haber verdi.
Ortagus Amerika’nın Bercam nükleer anlaşmadan çekilmesinin 2. Yıldönümü nedeni ile twitter üzerinden paylaştığı mesajda “Biz İran’a silah yaptırımın uzatılmasından emin olmak için tüm diplomatik seçenekleri kullanacağız” yazdı.
Amerikalı yetkililer son haftalarda, Amerika’nın Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’deki hakkını kullanarak İran’a silah yaptırımın kalkmasını engelleyeceklerini belirttiler. Buna karşı İran yetkilileri de bir kez daha silah yaptırımının uzatılmasını kesinlikle kabul etmeyeceklerini belirttiler.
Bu bağlamda İran İslam cumhuriyeti cumhurbaşkanı Hasan Ruhani Amerika ve diğer ülkelere hitaben, “İran’ın kesinlikle 2231 kararın ihlalini kabul etmeyeceğini” önemle vurguladı.
İran ulusal güvenlik yüksek konseyi sekreteri Ali Şemhani de İran’a silah yaptırımının Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’de onaylanması durumunda dünya güçleri ile imzalanan Bercam nükleer anlaşmasının “ebediyen öleceğini” söyledi.
Bu arada Amerika dışişleri bakanı ülkesinin illegal bir şekilde 2 yıl önce Bercam nükleer anlaşmadan çekilmesini unuturcasına ve 2231 saylı kararın bizzat Amerika tarafından defalarca ihlalini umursamadan hala söz konusu kararın bir üyesi olduklarını iddia ederek, Güvenlik Konseyinde İran’a silah yaptırımın belirsiz süreliğine uzatılmasını istedi.
Bu çerçevede Amerika Güvenlik Konseyi üyeleri arasına bu talebine ilişkin bir karar tasarısını dağıttı. Fakat kararın onaylanması, 9 üyenin desteği ve Rusya ile Çin’in veto hakkını kullanmamasına bağlıdır.
İran dışişleri bakanı Muhammed Cevad Zarif, Amerikalı mevkidaşı Pompeo’nun bu çalışmalarını daha önce eleştirerek Amerika’nın 2231 sayılı kararda yeri olmadığını vurguladı.
Rusya’nın Amerika’nın bu talebine karşı ciddi muhalefeti, Washington’un Güvenlik Konseyi’nde kendi tasarısını onaylama şansının olmadığını gösteriyor. Buna rağmen Amerika dışişleri bakanı diğer daimi ve geçici üyelerin desteğini almak için Rusya ve Çin’e de baskı uyguluyor.
Hal böyle iken özellikle de 4+1 grubun doğu kanadının açık muhalefeti ve Avrupalılardan oluşan batı kanadının, Amerika’nın Bercam ve 2231 sayılı kararın üyesi olduğuna dair açıklamasını kabul etmemeleri, Washington’un bu hukuk dışı isteğini gerçekleştirmek için uzun ve zorlu bir yolu olduğunu gösteriyor./
