Katar dışişleri bakanının Tahran ziyaretinin önemi

Katar dışişleri bakanı ve başbakan yardımcısı Muhammed bin Abdurrahman Al-i Sani dün (27 ocak 2022) Tahran’da dışişleri bakanı Hüseyin Emir Abdullahian ile bira araya geldi.

Bu ziyaret iki mevkidaşın Salı akşamı gerçekleştirdikleri bir telefon görüşmesi ardından yapıldı. Dün yapılan görüşmeler ve önceki akşam telefon görüşmesi iki tarafın önemli konular hakkında fikir alışverişi yaptıklarını gösteriyor. Bölgesel meseleler ve ikili ilişkiler Emir Abdullahian ve Muhammed bin Abdurrahman Al-i Sani görüşmelerinin eksenini oluşturdu.
Bölgesel meseleler konusunda, görünüşe göre cumhurbaşkanı seyit İbrahim Reisi ve Hüseyin Emir Abdullahian’ın Amerika ile muhtemel direkt görüşme konusundaki açıklamaları, Katar dışişleri bakanı ile ele alınan konulardandı. İran ve 4+1 grubu arasında Viyana’da yapılan müzakereler devam ederken Amerika da dolaylı şekilde müzakerelerde hazır bulunuyor fakat şimdiye kadar İran ve Amerika temsilcileri arasında her hangi bir görüşme yapılmadı.
Emir Abdullahian geçen pazartesi günü Dışişleri Bakanlığı Siyasi ve Uluslararası Araştırmalar Merkezi'nde İran ve Komşuları Ulusal Konferansı Kapanış Töreninde “Yüksek garantili iyi bir anlaşmaya varmak için müzakere sürecinde Amerikalılarla bir düzeyde diyaloga ihtiyacımız varsa, bunu görmezden gelmeyeceğiz.” dedi. Cumhurbaşkanı seyit İbrahim Reisi de Salı gecesi halkla direkt diyalog programında Amerika ile direkt görüşme ihtimalini reddetmezken bunun İran’a karşı yaptırımların iptaline bağlı olduğunu ifade etti ve “Şu ana kadar ABD ile doğrudan görüşmemiz olmadı. Karşı taraf İran halkına yönelik sert yaptırımları kaldırmaya hazırsa, herhangi bir anlaşmaya yer var.” şeklinde konuştu. 
Bu açıklamalar Amerika tarafından olumlu karşılandı. Beyaz Saray sözcüsü Jen Psaki pazartesi akşam düzenlenen basın toplantısında Emir Abdullahian’ın açıklamalarına karşılık “Washington, nükleer müzakereleri ilerletmek için İran ile doğrudan ve acil görüşmelere hazır” dedi. 
Tüm bu açıklamalar nedeni ile görünüşe göre Katar dışişleri bakanı Amerika tarafından İran’a bir mesaj aktardığı ve Katar’ın geleneksel siyasi yani ülkeler arasında arabuluculuk yapmaya çalıştığı tahmin ediliyor. Bundan önce de Katar defalarca Tahran ve Washington arasında arabuluculuk yapmış veya karşı taraflara mesaj iletmiştir. 
Bu konulara ilaveten Yemen savaşı, bölge alanında büyük önem taşıyor ve iki mevkidaş arasındaki görüşmelerde ele alınmış olabilir. Son günlerde Suudi koalisyonun Yemen’e karşı saldırıları yoğunluk kazandı ve bir çok sivil bu saldırılara maruz kaldı. 
İran dışişleri bakanı Hüseyin Emir Abdullahian, “son haftalarda Yemen’de askeri hareketliliklerin yoğunluk kazandığını ve bunun ise Yemen ve bölgede savaşın tekrar başlamasına ve barış yolunu tahrip etmeye başladığını” söyledi. Katar dışişleri bakanı da “ülkesinin bölgede yeni gerginliklerin artmasından endişeli olduğunu, Yemen krizinin askeri çözümü olmadığını ve diyalog ile çözüme varılması gerektiğini, bu durumun tarafların hiç birinin yararına olmadığını” söyledi.
Tabi ki ikili ilişkiler de Emir Abdullahian ve Muhammed bir Abdurrahman arasındaki görüşmelerin eksenlerinden bir diğerini oluşturdu. Doha Tahran ile iniş çıkışları az olan ilişkilere sahip ülkelerdendir ve her zaman iki ülke arasına iyi komşuluk ve barışçıl ilişkiler mevcuttur. Tahran, Arabistan, BAE, Bahreyn ve Mısır ile Katar arasında 4 yıl süren Arap dünyasının gergin döneminde söz konusu ülkelerin Katar’ın içişlerine karışmasını kınayarak bu ülkeyi tehditlere karşı destekledi.
İki ülke arasında her zaman diplomatik ilişkiler de mevcuttu. Emir Abdullahian bir süre önce Umman ve Katar’ı ziyaretinde ülke yetkilileri ile bir araya geldi. Katar dışişleri bakanı ve başbakan yardımcısı da 11 ocak tarihinde Emir Abdullahian ile görüşmede Tahran ile ilişkileri özellikle ekonomi alanında geliştirmek istediklerini belirtti. Bu yüzden dün yapılan ziyaretin hedeflerinden biri de ikili ilişkileri geliştirmektir. /