İran'ın Avrasya ilişkilerinin gelişmesi

İran İslam Cumhuriyeti cumhurbaşkanı birinci yardımcısı Muhammed Rıza ARif, Avrasya Ekonomik Birliği devlet başkanları toplantısına katılmak üzere gittiği Ermenistan'da bu ülkenin başbakanı, Kırgızistan ve Özbekistan Başbakanlarıyla da görüşerek istişarede bulundu.

Muhammed Rıza Arif Ermenistan Başbakanı Paşinyan'la yaptığı görüşmede, İran İslam Cumhuriyeti'nin Ermenistan'a yönelik politikasının ilkeli ve sabit olduğunu, bu politikayı hiçbir gücün değiştiremeyeceğini vurgulayarak Ermenistan'ın İran'ın dış politikasında özel bir yeri olduğunu ve Tahran'ın Erivan ile ilişkileri geliştirmek için tüm kapasiteleri kullanmaya kararlı olduğunu belirtti.

İran ve Ermenistan halkın düşmanları iki ülkenin ilişkilerinde şer eylemleri ve kriz yaratma çabaları dikkate alındığında, Tahran'ın koridorlar başta olmak üzere stratejik konulardaki ilkeli tutumu İran ve Ermenistan arasındaki ilişkilerde yeni bir sayfanın açılmasına yol açmıştır, bu da bu konuda yeni ufukların açılmasını gösteriyor.

İran ile Özbekistan arasındaki ilişkilere gelince, iki ülke Şanghay İşbirliği Örgütü'nde çok iyi bir işbirliğine sahip. Bu ilişkilerin derinleşmesi ve yaygınlaşması için iki ülke özel sektörünün harekete geçmesi büyük önem taşıyor. Bu bağlamda İran İslam Cumhuriyeti, Özbekistan Ulaştırma Bakanı'nın İran ziyaretini memnuniyetle karşılamaktadır.

Avrasya bölgesinin avantajlarından biri de iletişim yollarıdır; İran'ın Avrasya'yı Umman Denizi ve Fars Körfezi'ne bağlama konusundaki birçok avantajı göz önüne alındığında, Avrasya bölgesi hızla bölgesel bir ekonomik merkez haline gelebilir.

İran İslam Cumhuriyeti'nin mal ve yolcu taşımacılığı ve transit alanlarındaki birçok kapasitesi ve avantajı, petrol, gaz ve petrokimya, bilgiye dayalı şirketler, maden, Hazar Denizi ve Fars Körfezi'ndeki önemli limanlar, coğrafi konum ve açık sulara bağlantı, İran'ın Avrasya'yı küresel pazarlar için bir ekonomi ve ulaşım merkezi haline getirme kapasitesinin bir parçasıdır.

Dolayısıyla İran İslam Cumhuriyeti ile Avrasya Birliği üyeleri arasındaki karşılıklı ilişkilerin arttırılmasının, kazan-kazan politikasına dayalı ekonomik büyüme için iyi bir fırsat olduğuna şüphe yoktur. Bu birliğin hedeflerini gerçekleştirmek için ikili ve çok taraflı ilişkilerin genişletilmesi gerekir. Bu nedenle Kırgızistan Başbakanı ve Avrasya Birliği Genel Sekreteri de İran İslam Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Birinci Yardımcısı ile yaptıkları görüşmede, İran'ın bu birliğe gözlemci üye olarak katılmasıyla yüksek ekonomik kapasitenin artacağını ifade etti.

Her halükarda İran'a göre Avrasya Ekonomik Birliği üyesi bağımsız ve gelişmekte olan ülkeler arasındaki ekonomik sinerji, dünya pazarlarındaki varlığını güçlendirmek açısından oldukça önemli. İran ile Avrasya Birliği'ne üye ülkelerin ortak medeniyet alanı dikkate alındığında Tahran, tüm mekanizmalarda ve çok taraflı işbirliklerinde aktif varlık göstermeye kararlıdır.

İran'a göre son yıllarda Avrasya'nın Küresel Güney ekonomisindeki varlığını güçlendirme kapasitesi ihmal ediliyor ve üye ülkelerin de güçlü bir irade ve kararlılıkla küresel konumlarını güçlendirmeleri gerekiyor./