İran’ın Füze Saldırısı İsrail Ekonomisine Ne Yaptı?

Parstoday – Siyonist rejimin ekonomik raporlarına göre, İran ile yaşanan 12 günlük savaş, İsrail ekonomisine doğrudan yaklaşık 12 milyar dolarlık bir zarar vermiştir.

İsrail'in İran ile 12 gün süren savaşı sadece güvenlik ve siyasi alanlarda ağır kayıplara neden olmamış, aynı zamanda ekonomik olarak da rejime büyük darbeler indirmiştir. Yayınlanan raporlara göre İran’ın füze saldırıları sonucunda yaklaşık 33 bin ticari ve konut mülkü yıkılmış ya da zarar görmüştür. Bu binaların yeniden inşasının maliyeti yalnızca yaklaşık 6 milyar dolar olarak tahmin edilmektedir. Parstoday’in haberine göre, İsrail Maliye Bakanlığı ve vergi dairesi tarafından yapılan açıklamada, hedef alınan altyapının onarımı ve işletmelere tazminat ödenmesi için yaklaşık 10 milyar şekel (yaklaşık 3 milyar dolar) gerektiği belirtilmiştir.

İran’ın özellikle İsrail Borsası’na yaptığı füze saldırılarının ardından, rejimin mali piyasaları ciddi zarar görmüştür. Bu borsa, İsrail'in toplam ihracatının yaklaşık %8'ini oluşturmaktadır. Hisselerde yaşanan düşüş, işgal altındaki Filistin'deki yatırımcılar arasında paniğe neden olmuş, hisse satışlarının artmasına ve borsadaki düşüş trendinin hızlanmasına yol açarak İsrail’in ekonomik istikrarını tehlikeye atmıştır. İbranice yayın yapan medya, İran’ın füze saldırıları sonucu Weizmann Enstitüsü ve Hayfa Rafinerisi'nde milyarlarca dolarlık büyük hasarlar oluştuğuna dikkat çekmekte ve İran'ın İsrail'e yönelik füze saldırılarının yol açtığı zararın boyutlarının giderek daha net ortaya çıktığını vurgulamaktadır.

İsrail ordusunun eski ekonomi işleri başkanı Tümgeneral Ram Aminah, konuyla ilgili yaptığı açıklamada şunları söyledi: İran ile savaşın maliyeti, İsrail’in savaş bütçesini 200 milyar şekelin üzerine çıkardı çünkü İsrail bu savaşta her biri 3 milyon dolardan pahalı olan füzeleri kullanmak zorunda kaldı.

Bu durum, özellikle Gazze savaşı sonrası İsrail’in zaten kriz içinde olan ekonomik durumunu daha da kötüleştirmiştir. Yayınlanan raporlar, Gazze savaşı nedeniyle yabancı yatırımların işgal altındaki topraklarda %60'tan fazla azaldığını göstermektedir. Savaşın devam etmesi ise 46 binden fazla şirketin kapanmasına yol açmıştır. Ayrıca, teknoloji veya girişim sektöründeki şirketlerin %49’u İsrail’deki yatırımlarını iptal etmiştir. Bu bağlamda, İsrail’in eski savaş bakanı Avigdor Lieberman şöyle demiştir: “Netanyahu sadece askeri bir yenilgi değil, aynı zamanda İsrail’i eşi benzeri görülmemiş bir ekonomik çöküşe sürüklüyor.”

İran ile 12 günlük savaşın ardından durum daha da kötüleşmiştir. İsrailli yetkililer savaşın gerçek zararlarını açıklamaktan kaçınsa da, uzmanlar doğrudan ekonomik zararın yaklaşık 12 milyar dolar olduğunu tahmin etmekte ve bazı ekonomistler savaşın devam etmesi durumunda İsrail'in tamamen ekonomik bir çöküş yaşayabileceği konusunda uyarıda bulunmaktadır.

Ekonomik göstergeler, Gazze savaşında artan bütçe açığının şu anda %6’ya yaklaştığını ve aynı zamanda Siyonist rejimin ekonomik büyümesinde en az %0,2’lik bir düşüş yaşanacağını göstermektedir. Bu da vergi gelirlerinin azalmasına yol açacaktır. Bu konuda, İsrail Maliye Bakanlığı'ndan bir kaynak, “Yedioth Ahronoth” gazetesine verdiği demeçte, İsrail’in savaşın maliyetlerini karşılamak ve acil savunma ihtiyaçlarını karşılamak için ABD’den mali yardım ya da kredi garantisi talep edebileceğini söylemiştir.

İsrail’in en büyük işçi sendikası Histadrut’un ekonomik başkan yardımcısı Adam Bloomberg, savaşın neden olduğu ekonomik kapanmanın, İsrail ekonomisine günlük yaklaşık 1,5 milyar şekel (294 milyon dolar) zarar verdiğini ve toplamda 12 günde 3,5 milyar dolardan fazla zarara neden olduğunu açıklamıştır.

Piyasalar şu anda İsrail’in bütçe açığının GSYİH’nın %6’sını aşacağını öngörmektedir; oysa Maliye Bakanlığı bu oranı %4,9 ile sınırlamıştır. İsrail ayrıca İran’ın yoğun füze ve İHA saldırılarına karşı savunma amacıyla milyarlarca dolarlık başka harcamalar da yapmıştır. Bu saldırılar, İsrail’in enerji ve yakıt tedarikinde aksamalara ve sermaye piyasalarına büyük darbeler vurmuştur.

Öte yandan savaşın toplumsal maliyetleri de İsrail halkı üzerinde etkili olmuştur. Askeri harcamaların artması ve savaş kaynaklı güvensizlik, birçok yabancı yatırımcı ve girişimcinin İsrail’i terk etmesine neden olmuştur. Bu durum sadece ekonomik değil, sosyal olarak da rejime zarar vermekte; özellikle son bir yıl içinde artan tersine göç, İsrailli yetkililer için ciddi bir endişe kaynağı haline gelmiştir. İran savaşı ile bu göçler yeniden hız kazanmıştır.

Yisrael Hayom gazetesinin bildirdiğine göre, İsrail ile İran arasındaki savaşın ilk haftasında 50 binden fazla Siyonist, işgal altındaki Filistin topraklarından kaçmayı başarmıştır. Bu, İkinci Lübnan Savaşı’ndan (33 Gün Savaşı) bu yana en büyük tersine göç olarak değerlendirilmektedir.

Bu durum, daha önce Gazze savaşı ile başlayan siyasi ve sosyal kutuplaşmaları daha da derinleştirmiştir ve İsrail Başbakanı Netanyahu’ya yönelik memnuniyetsizlikleri artırmıştır.

Akdeniz Gözlemevi Bilim Koordinatörü Francesco Angeloni, bu konuda şöyle demiştir: “İsrail ekonomik olarak büyük ve sürekli bir baskı altında. Gazze’de yaklaşık iki yıldır süren askeri saldırılar, İsrail’in kaynaklarını ciddi şekilde tüketmiştir. Şimdi İran’la yaşanan savaş sadece büyük bir yıkıma neden olmamış, aynı zamanda güvensizlik ve Netanyahu’nun performansına yönelik hoşnutsuzluğu da artırmıştır.”