ABD, İran’a Karşı Yeni Yaptırımlarla Neyi Hedefliyor?
Parstoday – ABD, İran petrol satışını engellemek amacıyla yeni yaptırımlar uyguladı.
Parstoday’in bildirdiğine göre, ABD Hazine Bakanlığı Salı günü Washington’un Tahran’a yönelik maksimum baskı politikalarının devamı olarak, İran petrol satışında rol alan 7 şirket ve 9 tanker hakkında yaptırım kararı aldı.
ABD Hazine Bakanlığı iddia etti ki, bu karar 3 Temmuz 2025 tarihli Hazine Bakanlığı Yabancı Varlık Kontrol Ofisi’nin (OFAC) yaptırım kararına dayanıyor ve Selim Ahmed Said ağı hedef alınıyor. ABD’ye göre bu ağ, Irak ve İran karışımı petrolü kaçakçılıkla satıyor ve İran rejimine önemli gelir sağlıyordu.
ABD kurumu, “Bu yaptırımlar Washington’un İran’ın Irak ekonomisi üzerindeki yıkıcı etkisini durdurma ve İran’a yönelik maksimum ekonomik baskı kampanyasını destekleme taahhüdünü göstermektedir” dedi. Bu adım, İran’ın petrol ve petrokimya sektörlerini hedef alan 13902 sayılı Başkanlık Emri (E.O.) uyarınca gerçekleştiriliyor.
ABD Başkanı, 4 Şubat 2025’te imzaladığı bir notla İran’a karşı maksimum baskı politikasını sürdürme niyetini açıklamıştı. ABD, İran Cumhurbaşkanı ile görüşmeye hazır olduğunu iddia etse de, ABD ve İran arasında dolaylı yapılan beş tur müzakereden sonra, 13 Haziran 2025’te İsrail, 15 Haziran’daki altıncı tur müzakereler öncesinde Tahran ve bazı şehirlerde, nükleer tesisler dahil askeri saldırılar düzenledi ve birçok bilim insanı, asker ve sivili şehit etti.Ayrıca ABD, 22 Haziran’da Fordo, Natanz ve İsfahan’daki nükleer tesislere saldırdı. İran silahlı kuvvetleri bu askeri saldırılara karşılık verdi. Bu eylemler, BM Güvenlik Konseyi’nden izin alınmadan bir BM üyesi ülkeye yönelik yasa dışı saldırılar olarak değerlendirildi ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı ile NPT anlaşmasına aykırı bulundu.
Trump yönetimi, İran’a yönelik maksimum baskı kampanyasının bir parçası olarak ve askeri saldırı sonrasında, İran petrol ihracatını azaltmak ya da durdurmak için periyodik olarak yeni yaptırımlar uygulamaya devam ediyor. ABD’nin bu yeni yaptırımlarla asıl amacı, İran İslam Cumhuriyeti’nin ekonomik baskısını artırmak ve mali kaynaklarını sınırlamaktır. Bu uygulamalar, İran’ın nükleer programı, bölgedeki anti-emperyalist hareketlere verdiği destek ve özellikle füze geliştirme alanındaki gelişmelerini değiştirmeye yönelik “maksimum baskı” stratejisinin bir parçasıdır.
ABD’nin Yeni Yaptırımlarının Temel Hedefleri:İran’ın petrol gelirlerini azaltmak ve böylece İran hükümetinin askeri ve güvenlik programlarını, savunma bakanlığı ve silahlı kuvvetleri finanse etme kapasitesini sınırlamak.İran petrol satış ağında aksama yaratmak: ABD, İran’ın “gölge filosu” ile bağlantılı şirketleri, gemileri ve kişileri hedef alarak petrol ihracatının gayriresmî yollarını engellemek istiyor.Yaptırımlardan kaçınılmasını engellemek: Yaptırım kapsamındaki birçok şirket Çin, Birleşik Arap Emirlikleri, Yunanistan ve Marshall Adaları gibi üçüncü ülkelerde bulunuyor ve Washington’a göre İran’a yaptırımları delmede yardımcı oluyorlardı.
İran’ın enerji diplomasisini zayıflatmak: İran’ın küresel petrol pazarlarına erişimini azaltarak bölgesel ve uluslararası etkisini sınırlamak.Nükleer müzakerelere dönüş için baskıyı artırmak: Bazı analistler, bu yaptırımların İran’ı nükleer programı konusunda yeni bir anlaşmaya zorlayabileceğini düşünüyor; ancak İran, ABD’nin güvenilmezliği sebebiyle müzakereleri şimdilik askıya almış durumda.
İran’ın ABD’nin Yeni Petrol Yaptırımlarına Tepkisiİran’ın tepkisi genellikle siyasi duruş, diplomatik girişimler ve yaptırımların ekonomik etkilerini azaltma çabalarının bir bileşiminden oluşuyor. Son petrol yaptırımlarına karşı İran’ın çok yönlü tepkileri şu şekildedir:Resmî Duruşlar:Yaptırımların kınanması: İran yetkilileri, Dışişleri Bakanlığı dahil, yeni yaptırımları “yasadışı” ve “uluslararası hukukun ihlali” olarak nitelendirip, bu önlemlerin İran’ın kararlılığını etkilemeyeceğini vurguladı.Direniş politikasının devamı: İran, petrol ihracatı ve ekonomik kalkınma politikalarına devam edeceğini ve bu yaptırımların ciddi bir engel olmadığını belirtti.Pratik Adımlar:Asya ortakları ile işbirliğinin artırılması: Çin, Hindistan ve Rusya gibi ülkelerle ekonomik ilişkiler güçlendirilerek yaptırımların etkileri azaltılmaya çalışılıyor.Petrol satışında alternatif yöntemler: Aracı şirket kullanımı, taşıma rotalarının değiştirilmesi, petrolün takas ya da dolar dışı para birimleriyle satılması gibi yöntemler uygulanıyor.Komşu ülkeler ve yaptırım karşıtı bloklarla etkileşimin artırılması: BRIKS gibi ABD yaptırımlarına karşı olan ülkelerle ekonomik ve siyasi işbirliği genişletiliyor. Ayrıca İran, yaptırımların meşruiyetini sorgulamak için Uluslararası Adalet Divanı gibi kurumlara şikayette bulunuyor.