Dünyanın İlk Yapay Gözü Nerede Keşfedildi?

Parstoday – Dünyada bilinen ilk yapay göz, İran’daki Şehr-i Suhte (Yanık Şehir)’de keşfedildi ve yaklaşık 4 bin 800 yıllık bir geçmişe sahiptir.

İran’ın en değerli arkeolojik bölgelerinden biri olan ve adı UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alan Şehr-i Suhte, İran’ın güneydoğusunda, Sistan ve Beluçistan eyaletinde, Zabol kentinin yaklaşık 50 kilometre uzağında bulunmaktadır. Bu bölgenin tarihi geçmişi beş bin yıldan daha eskiye uzanmaktadır. Parstoday’in aktardığına göre, kentin “Yanık Şehir” olarak adlandırılmasına dair tarihçiler ve arkeologlar tarafından farklı görüşler ileri sürülmüş olsa da, toprakta bulunan kül tabakaları bu yerleşimin geçmişte birkaç kez yangın geçirdiğini göstermektedir. Ancak bu yangınların nedenleri hâlen kesin olarak bilinmemektedir.

İran’da keşfedilen dünyanın ilk yapay gözü, Şehr-i Suhte’deki mezarlardan birinde gömülü bulunan 25–30 yaşlarında bir kadına aittir ve kafatasının üzerinde yer almaktaydı. Bulunan yapay göz, bu kadının sol gözüne yerleştirilmişti ve aradan geçen binlerce yıla rağmen oldukça sağlam şekilde günümüze ulaşmıştır.

Bu yapay gözün yapımında kullanılan malzeme tam olarak belirlenememiştir; ancak doğal bitümün hayvansal bir tür yağ ile karıştırılmasıyla üretildiği düşünülmektedir.

Yapay gözün üzerinde, göz içindeki en ince kılcal damarlar dahi yarım milimetreden daha ince altın teller kullanılarak işlenmiştir. Gözbebeği tam ortada tasarlanmış olup, çevresinde yaklaşık olarak bir eşkenar dörtgen şekli oluşturan paralel çizgiler dikkat çekmektedir.