İran’ın jeopolitik konumu neden önemlidir?
https://parstoday.ir/tr/news/iran-i288850-İran’ın_jeopolitik_konumu_neden_önemlidir
Parstoday – İran, benzersiz coğrafi konumu nedeniyle uluslararası haritaların merkezinde yer almaktadır.
(last modified 2025-12-23T15:07:04+00:00 )
Aralık 23, 2025 17:00 Europe/Istanbul
  • İran’ın jeopolitik konumu neden önemlidir?

Parstoday – İran, benzersiz coğrafi konumu nedeniyle uluslararası haritaların merkezinde yer almaktadır.

İran, Güneybatı Asya’da bulunması ve Hazar Denizi, Fars Körfezi ve Umman Denizi’ne erişimi sayesinde, Doğu ile Batı arasındaki ticari ve enerji etkileşimleri için önemli bir köprü işlevi görmektedir. Bu konum, “stratejik jeopolitik konum” olarak adlandırılmakta ve İran’ı bölge ile dünyada kilit aktörlerden biri haline getirmektedir.

İran’ın coğrafi konumu ve doğal kaynakları, ülkenin siyasi, ekonomik ve askeri kaderini belirlemede büyük rol oynamaktadır. Bu ülke, dünyanın dördüncü en büyük petrol rezervine ve ikinci en büyük doğal gaz rezervine sahiptir; bu da İran’ı küresel enerji merkezlerinden biri yapmaktadır. Fars Körfezi ve Umman Denizi, küresel petrol ihracatının ana güzergâhlarıdır ve İran bu yolları kontrol eden ülkelerden biri olarak dünya enerji piyasasında derin bir etkiye sahiptir.

İran’ın stratejik sınırları da büyük önem taşımaktadır. Ülke; Irak, Türkiye, Afganistan ve Pakistan gibi önemli devletlerle komşudur. Bu komşuluk, İran’ın bölgedeki stratejik konumunu güçlendirmekte ve onu siyasi ve ekonomik etkileşimlerde kilit bir oyuncu haline getirmektedir. Ayrıca bu sınırlar, bölgesel güvenlik ve ticari–insani akışların yönetiminde önemli rol oynamaktadır.

İran’ın Batı Asya, Orta Asya, Kafkasya ve Fars Körfezi’nin kesişim noktasındaki stratejik konumu, onu Doğu ile Batı arasında bir köprüye dönüştürmektedir. Hürmüz Boğazı, küresel petrol ihracatının en önemli güzergâhlarından biri olarak bilinmektedir ve İran bu yolun kontrolünde çok önemli bir rol üstlenmektedir.

Sonuç olarak, İran’ın coğrafi ve stratejik konumu ile zengin doğal kaynakları, onu uluslararası siyasetin kilit oyuncularından biri haline getirmiştir./